شهرزاد عبديه:
وارد که می‌شوی، حیران می‌مانی که این جاست آن گنجینه موزه ملی که آثاری ارزشمند از دوران کهن ایران زمین را در خود جای داده است. به ناگاه تمام ذوق و شوقت برای دیدن آن سوی درهای بسته این انبارها جای خود را به تاسفی عمیق می‌دهد، آن قدر که با خودت می‌گویی، ای‌کاش هرگز این میراث‌های ارزشمند در این سال‌ها از زیر خاک بیرون نیامده بودند شاید که در دورانی دیگر کشف می‌شدند، در روزگاری که مردمان بیشتر ارزش آنها را نه در شعار بلکه در عمل پاس می‌داشتند. انبارهای موزه ملی، اتاق‌هایی هستند نمور و تاریک و دلگیر. همه جا پر است از کارتن‌هایی روی هم چیده شده و در بین آنها فضاهایی است به اندازه عبور یک نفر. تنها تهویه اتاق‌ها هواکشی کوچک است. انبار موزه ملی انسان را به یاد انبارهای خانه و کارخانه‌هایی می‌اندازد به همان بی نظمی و خاک آلودگی. اشیای تاریخی به مانند اشیای بی ارزشی که در انبار منازل روی هم تلنبار می‌کنیم بی مهابا رها شده‌اند البته اگر بخواهیم منصف باشیم باید بگوییم که اغلب این اشیا داخل جعبه هستند؛ جعبه‌های دستمال کاغذی، کارتن، جعبه سیگار، روزنامه و...! جعبه‌های زیرین تحت فشار جعبه‌های بالا‌تر قرار دارند و جعبه‌های رویی تحت تاثیر بیشتر نور و گرد و غبار.
درجایی که می‌گویند انبار اشیای ساماندهی نشده موزه ملی است، همه چیز در حال پوسیدن است، استخوان‌های مردمان شهر سوخته، سفالینه‌ها، پارچه‌ها و... این جا جایی است که ما با افتخار آثار تاریخی کشورمان را بعد از اکتشاف و بیرون کشیدن از دل خاک در فراموشی دفن می‌کنیم و اجازه می‌دهیم بی سر و صدا بپوسند و از بین بروند. روی برخی از کارتن‌ها تاریخ و محل اکتشاف نوشته شده و برخی فاقد هرگونه توضیحی هستند که به گفته رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی به هیچ عنوان نمی‌توان درباره مکان کشف این اشیا اطلاعاتی به‌دست آورد. این آن چیزی است که خبرنگاران در نخستین بازدید خود از موزه ملی ایران مشاهده کردند. محلی که آثار تاریخی کشف شده در قبل و بعد از انقلاب در آن نگهداری می‌شوند. جایی که به گفته رئیس سازمان میراث فرهنگی آثار موجود در آن اگر ارزشمند‌تر از منشور کوروش نباشند، کمتر از آن نیستند. حمید بقایی صبح روز گذشته بعد از بازدید خبرنگاران از انبار موزه ملی در میان تاسف و تعجب حاضران از برنامه‌هایش گفت، از طرح‌هایی که وعده داد تا 3 سال آینده اجرا شوند.وی با دعوت به همکاری از همه باستان‌شناسان و دانشگاهیان کشور گفت: گنجینه موزه ملی باید تا 3 سال آینده ساماندهی شود و این کار از امروز آغاز خواهد شد. وی اعلام کرد: سازمان میراث فرهنگی مصرانه خواستار اجرای طرح ساماندهی اشیای موزه ملی و سایر موزه‌هاست و تمام اعتبارات اجرای این طرح را تامین خواهد کرد. وی با بیان اینکه نمایش این آثار در تهران و شهرستان‌ها از اولویت‌های سازمان میراث فرهنگی است، گفت: من در بازدید‌های متعدد خودم طی سال‌های مختلف همواره بر ساماندهی این انبارها تاکید داشتم اما متاسفانه مدیران گذشته در این زمینه سهل‌انگاری کردند و این امر یکی از دلایل عزل آنها بود. وی در ادامه گفت: امروز از خبرنگاران خواستیم برای بازدید به اینجا بیایند، چرا که همه ما باید در این زمینه احساس مسؤولیت کنیم و از خبرنگاران می‌خواهم به صورت پیگیر روند پیشرفت کار را جویا شده و اطلاع رسانی کنند. در این بازدید احمد خوشنویس، رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری نیز با خبرنگاران همراه شده و در طول بازدید توضیحاتی می‌داد. او که پیش از این نیز رئیس پژوهشکده ابنیه و بافت‌های تاریخی سازمان میراث فرهنگی بود؛ گفت: روز یکشنبه برای نخستین‌بار به انبارهای موزه ملی آمدم!
وی ادامه داد: از این وضع بسیار متأسف شدم و از سرپرست موزه ملی خواستم با کمک پژوهشکده باستان‌شناسی و پژوهشکده مرمت، آثار سریع‌تر از این انبارها تخلیه و به مکانی فرستاده شوند که بتوان آنها را باز کرد و کارشناسان با بررسی آنها، اشیا را طبقه‌بندی کنند. اگر این کار سریع‌تر انجام نشود، در فاصله‌ای نه‌چندان دور، شاهد فقط تلی خاک در انبارهای موزه ملی ایران هستیم. خوشنویس با اشاره به اقلام موجود در کارتن‌های این انبار شامل سفال، استخوان، گچ‌بری‌های ایلخانی و ساسانی و... بیان کرد: قدیمی‌ترین اشیایی که در انبارهای موزه ملی ایران هستند، بیشتر به دوره پیش از تاریخ و دوران پارینه‌سنگی متعلقند و کارشناسان برای آنالیز کردن آنها درحال مطالعه هستند.وی ادامه داد: فکر می‌کنم بتوانیم در پروسه‌ای یک‌ساله، عناصر در معرض خطر موزه ملی ایران را نجات‌بخشی کنیم. خوشنویس در پاسخ به پرسش خبرنگاری درباره اینکه چگونه در مدت یک‌سال می‌توان این تعداد اشیا را ساماندهی کرد؟ اظهار داشت: پیشنهاد می‌کنم این پرسش را از روسای پیشین موزه ملی ایران بپرسید. خوشنویس با باز کردن تعدادی از کارتن‌ها و نشان دادن گونی‌هایی که در وسط این انبار بودند، گفت: این گونی‌ها در میان کارتن‌ها قرار گرفته‌اند تا کسی آنها را نبیند. او با نشان دادن تعدادی پلاستیک که درون آنها ظرف‌های چینی شکسته‌ای بودند، بیان کرد: ظاهرا باستان‌شناسان اشیای مشابه و مربوط به یکدیگر را در یک کیسه ریخته‌اند تا مرمت‌گران آنها را مرمت کنند؛ ولی داخل کارتن قرار داده نشده‌اند. سرپرست موزه ملی ایران نیز در توضیح نامگذاری انبارهای این موزه، اظهار داشت: انبارها باید براساس دوره‌های تاریخی طبقه‌بندی شوند؛ اما چون اشیای درون انبارها هنوز درست ثبت نشده‌اند، انبارها را به نام امین اموال‌ها می‌شناسیم. موزه ایران باستان با زیربنای ۲هزار و ۷۴۴ مترمربع نخستین موزه ملی ایران و موزه مادر است. ساخت این بنا زیر نظر آندره گودار در سال۱۳۱۴ هجری شمسی آغاز شد. موزه در سال۱۳۱۶ گشایش یافت و مورد بهره‌برداری قرار گرفت و امروز 10 اسفند ماه 1388 است، براستی در همه این سال‌ها مدیران و مسؤولان موزه ملی و سازمان میراث فرهنگی چگونه نخواستند نیم نگاهی به این آثار ارزشمند داشته باشند.ای کاش مدیران موزه ملی سال‌ها قبل از پشت میز ریاستشان بلند می‌شدند و آستین‌ها را برای حفظ این آثار ارزشمند بالا می‌زدند تا امروز مردمان بهتر قضاوتشان می‌کردند.