بهرنگ فتوحی:
سال گذشته برگزاری همایش مناسب‌سازی معماری مدارس از سوی وزارت آموزش و پرورش فرصت مغتنمی بود تا مسؤولان این وزارتخانه که در کنار انجام امور آموزشی، وظیفه ساخت مدارس را برعهده دارند، به تبیین اندیشههای معماری اسلامی در ساخت بناهای آموزشی بپردازند. در این یک سال فعالیت‌های مختلفی از سوی معاونت عمرانی آموزش و پرورش برای عملیاتی کردن ایده‌های مطرح شده در آن همایش انجام شد که به نظر می‌رسد بخشی از آن در حال ورود به معبر ساخت و ساز مدارس به عنوان پایین‌ترین سطح اجرایی این طرح است. روز گذشته معاون عمرانی وزیر آموزش و پرورش درباره مدارس دخترانه اظهارات جدیدی را مطرح کرد که می‌توان آن را معرفی ابعاد تازه‌ای از ایده‌های مدیران این وزارتخانه در راستای طرح محرم و شاداب‌سازی مدارس دخترانه عنوان کرد. مرتضی رئیسی که درباره اقدامات معاونت عمرانی آموزش و پرورش برای شاداب‌سازی مدارس دخترانه با مهر گفت‌وگو می‌کرد، اعلام کرد: یکی از ایده‌هایی که ما در معماری مدارس دنبال می‌کنیم طرح حیاط مرکزی مدارس دخترانه است تا بتوانند با آزادی بیشتری در محیط آموزشی حضور یابند. طرح شاداب‌سازی مدارس در ابتدای دولت نهم از سوی مدیرکل امور بانوان وزارت آموزش و پرورش مطرح شد که با اجرای آن دانش‌آموزان دختر می‌توانستند بدون حجاب مقنعه در مدرسه حضور یابند که این طرح نیاز به محرم‌سازی مدارسی داشت که آپارتمان‌ها و ساختمان‌های بزرگ اطراف آن را احاطه کرده بودند. این در حالی است که به گفته رئیسی در مدارسی هم که امکان ساخت به شکل حیاط مرکزی نباشد، ساخت سالن‌های ورزشی را در دستور کار قرار گرفته تا دانش‌آموزان بتوانند ساعت‌هایی را به ورزش و بازی بپردازند. معاون عمرانی وزیر آموزش و پرورش درباره راهکارهایی که برای محرم‌سازی مدارس دخترانه همچون افزایش ارتفاع دیوارها داده می‌شود، گفت: واقعا ما دنبال اجرای چنین طرح‌هایی نیستیم و معتقدیم که سبک معماری باید تغییر کند و از علم معماری استفاده شود.
به گفته کارشناسان استفاده درست از علم معماری و توجه به سبک‌های بومی معماری یکی از روش‌هایی است که موجب افزایش کیفیت ساخت مدارس در کشور می‌شود و برای نیل به این موضوع بهترین راه الگوبرداری صحیح از آثار کهن ایرانی است. معاون حفظ، احیا و ثبت آثار تاریخی سازمان میراث فرهنگی کشور در این باره می‌گوید: الگوبرداری از فضاهای تاریخی برای صیانت از معماری اصیل ایرانی و اسلامی ضروری بوده و تحقق این امر از سیاست‌های کاری سازمان میراث فرهنگی کشور است. به گفته مسعود علویان‌صدر مهم‌ترین رسالت میراث فرهنگی شناخت ریشه‌های فرهنگی و اندیشههای بومی و تلفیق آن با الگوسازی معماری بومی و سنتی در جوامع کنونی است. وی اضافه کرد: این الگوسازی‌ها اگر به نحوه شایسته و کارشناسی نهادینه شود، شکوفایی معماری بومی و سنتی را در پی خواهد داشت.
نگاهی به سخنان مسؤولان آموزش و پرورش از یک سو و مدیران سازمان میراث فرهنگی از سوی دیگر نشان‌دهنده آن است که این 2 نهاد دولتی بر یک بستر و جریان فکری در حال حرکت بوده و هر 2 قوام و تداوم اصولی معماری بومی ایران را در ساخت و سازهای جدید خواستارند بنابراین به نظر می‌رسد که برای ساختن مدارسی مبتنی بر اصول معماری بومی این سرزمین باید آموزش و پرورش با سازمان میراث فرهنگی که دستی در آتش معماری اصیل ایران دارد به تعامل رسیده و از کارشناسان آن سازمان که با علم معماری و تاریخ آن آشنایند در پیاده‌سازی طرح‌ها و نقشه‌های مدارس جدید استفاده کند. این اتفاق اگر چه موجب پیوند مدرسه‌سازی با نهادهای فرهنگی و تاریخی کشور شده اما در سطح بالاتر موجب افزایش توجه دانش‌آموزان به فرهنگ و اصول واقعی معماری بومی می‌شود و از این رهگذر، سازمان میراث فرهنگی را نیز در نیل به رسالت خود موفق‌تر می‌کند. کارشناسان معتقدند که حلقه مفقوده معماری مدارس در کشور ما عدم توجه به علم معماری است و این ارتباط بین دستگاهی شاید بتواند تا حد بسیاری پوشاننده این شکاف نقش‌آفرین باشد.