رابرت دریفوس:
اخیرا گویا بحث اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران در کاخ سفید دوباره گرم شده و بسیاری باز هم می‌کوشند موضوع اعمال تحریم علیه ایران را در دولت اوباما با حدت و شدت بیشتری دنبال کنند. خود اوباما نیز در تدارک آغاز دور چهارم تحریم‌های جهانی علیه ایران است تا شاید به زعم خود اقدامی جدی علیه برنامه هسته‌ای ایران انجام دهد و به نظر می‌رسد فشارهای بیشتری برای تصویب این تحریم‌ها بر شورای امنیت نیز اعمال شود و احتمالا این شورا نیز تا اوائل ماه ژوئن در این‌باره تصمیم‌گیری خواهد کرد. اواخر ماه جاری میلادی نیز لایحه جدیدی برای تحریم واردات بنزین از سوی کنگره به اوباما تسلیم خواهد شد. حتی در وزارت خزانه‌داری نیز گروهی دست به کار شده‌اند تا تحریم‌های یکجانبه علیه موسسات مالی ایران را در دستور کار قرار دهند و حتی گفته می‌شود بانک مرکزی ایران نیز در این فهرست قرار دارد. اما در پس همه این اقدامات همه‌جانبه از سوی دولت‌مردان آمریکایی که طبیعتا نتیجه‌ای جز فشار بیهوده بر مردم ایران ندارد، راز مهمی نهفته است که باید بدقت مورد توجه قرار گیرد و آن راز این است که عملا هیچکس به جز پیشنهاددهندگان این تحریم‌ها و طرفداران آن اعتقادی به کارا و موثر بودن آنها ندارد و ایران نیز همانطور که بارها اعلام کرده و از ظواهر امر نیز بر می‌آید نه غنی‌سازی اورانیوم را متوقف می‌کند و نه در سیاست‌ها و برنامه‌های کلان هسته‌ای‌اش ذره‌ای تغییر ایجاد خواهد کرد. حتی در درون دولت اوباما نیز بسیاری معتقدند، اساسا تحریم‌های اقتصادی در شکل و شمایل مختلف هیچ تاثیری بر اراده ایرانی‌ها نخواهد داشت. در دورن کنگره نیز جدی‌ترین طرفداران تحریم بنزین ایران معتقدند این طرح با شکستی جدی مواجه خواهد شد. ادرویس سناتور، جمهوریخواه ایالت کالیفرنیا که در راس این اقدام حضور دارد نیز معتقد است، این طرح با شرایط فعلی راه به جایی نمی‌برد. حتی یکی از دیپلمات‌های سرشناس اسرائیلی که نخواسته نامش فاش شود در مصاحبه با نیشن گفته، این تحریم‌ها هیچ اثری بر اراده ایرانیان نخواهد گذاشت. او صراحتا می‌گوید:«به نظر می‌رسد اراده ایرانیان برای تداوم و استمرار برنامه هسته‌ای بسیار قدرتمند‌تر از اراده برخی کشورها برای توقف آن است». ظاهرا تنها نتیجه افزایش بی‌رویه تحریم‌ها علیه ایران این است که واشنگتن و تهران در تقابل جدی‌تری قرار می‌گیرند و کار برای مذاکرات دشوار‌تر می‌شود و عملا همه زحمات تیم دیپلماسی اوباما در سال 2009 برای نزدیکی به ایران از بین خواهد رفت. بسیاری معتقدند، ایران در این زمینه حسن نیت خود را نشان داده و لجاجت از سوی کاخ سفید نتیجه‌ای جز برهم زدن همه محاسبات نخواهد داشت. علاوه بر این، افزایش تحریم‌ها وقتی با نتیجه‌ای همراه نباشد، ادعاهای اسرائیل و برخی افراطیون آمریکایی برای اقدام نظامی علیه ایران بیش از پیش ظاهری غیرمنطقی و ناموجه به خود خواهد گرفت.
ظاهرا دستپاچگی برای آغاز دور جدید تحریم‌ها نشان‌دهنده این واقعیت است که اوباما و دستگاه دیپلماسی آمریکا راه تعامل با ایران را گم کرده‌اند. اوباما در مدت حضور خود در کاخ سفید اقداماتی بی‌سابقه برای اعتمادسازی با ایرانیان انجام داد که در نوع خود در تاریخ دیپلماسی این کشور و سابقه روابط تیره میان ایران و آمریکا بی‌سابقه بود. او در نامه سال گذشته به رهبر ایران در آغاز سال جدید میلادی گامی بلند برای فراموش کردن گذشته برداشته و در سخنرانی معروف خود در قاهره نیز کوشیده بود باب تعامل با دنیای اسلام و کشورهای مهم اسلامی نظیر ایران را باز کند. او با این کار بسیاری از اندیشه‌های معتدل در آمریکا را با خود یار کرد و موجب شد رویکردهای جدیدی در این زمینه به وجود بیاید. اما حال با افزایش تحریم‌ها علیه ایران، اوباما عملا نشان می‌دهد قصد و منظور روشنی ندارد و خود نیز نمی‌داند چطور باید با ایران کنار بیاید. آنچه مشخص است اینکه 3 گروه در تغییر رویکرد اوباما و لجاجت دوباره او در قبال ایران نقش داشته‌اند. این 3 گروه همان افراطیون حزب جمهوریخواه نظیر مک کین و بولتون، نئو محافظه‌کاران و اعضای آیپک هستند که همیشه نقش مهمی در جهت‌دهی به موضوعات سیاست خارجی آمریکا بویژه در موضوع خاورمیانه و اعراب داشته‌اند. به این ترتیب کاملا مشخص است که اعمال تحریم‌های بیشتر علیه ایران نه‌تنها سودی برای اوباما و کاخ سفید ندارد، بلکه می‌تواند ریسک و خطر فراوانی را نیز برای منافع آمریکا به همراه داشته باشد. اوباما به جای اصرار به اعمال تحریم‌های بیشتر بر تهران، باید یک بار دیگر آمادگی خود را برای آغاز گفت‌وگوها با تهران اعلام کند و به جای تاثیر گرفتن از فشارها و لابی‌های 3 گروه مذکور بکوشد منافع خود و آمریکا در اوضاع بحرانی فعلی را بیشتر لحاظ کند. او باید تا می‌تواند حواشی را از اصل موضوع هسته‌ای ایران کنار بزند و یکبار برای همیشه تایید کند که ایران بمب یا سلاحی هسته‌ای در اختیار ندارد. او باید از روش‌هایی خلاقانه‌تر برای نزدیک شدن به ایران استفاده کند. در این میان ترکیه می‌تواند میانجی مناسبی برای رساندن پیغام‌های واشنگتن به تهران باشد. از سوی دیگر احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور ایران نیز در همین ماه‌های گذشته بارها آمادگی خود را برای پذیرش معامله‌ای کارا درباره برنامه هسته‌ای ایران اعلام کرده است و برزیل و ترکیه نیز به صورت مکرر آمادگی خود را برای تسهیل این روند اعلام کرده‌اند. اوباما می‌تواند به جای اصرار بر تحریم، از این ظرفیت بسیار بالا در نزدیکی به تهران استفاده کند و عملا گام مثبتی در این مسیر بردارد. به نظر می‌رسد معضل فعلی برنامه هسته‌ای ایران و چالش‌های ایجاد شده پیرامون آن گرهی است که تنها به دست اوباما حل می‌شود و او نیز هیچ راهی ندارد جز اینکه بپذیرد غنی‌سازی اورانیوم حق تثبیت شده ایرانی‌هاست.
منبع: The Nation