ابتدا کمی درباره تاریخچه انتخابات ریاست‌جمهوری در کشور سودان و آمار حضور شهروندان سودانی برایمان توضیح دهید.
نخستین انتخابات پارلمانی در سودان در سال 1953 میلادی و بسیار ساده و محدود برگزار شد. در سراسر سودان تنها 97 مرکز رای‌گیری وجود داشت. در آن انتخابات تنها 6 حزب سیاسی با یکدیگر به رقابت پرداختند و «حزب ملی اتحادی» پیروز شد. دومین انتخاباتی که در سودان برگزار شد در سال 1958 بود که در آن شاهد پیشرفت فرآیند سیاسی در سودان بودیم، به‌طوری که تعداد مراکز رای‌گیری به 173 مرکز افزایش یافت. سومین انتخابات این کشور در سال 1965 برگزار شد. این انتخابات بلافاصله بعد از انقلابی انجام گرفت که علیه یک رژیم دیکتاتوری صورت گرفته بود. آن انقلاب به انقلاب اکتبر شهرت دارد که در سال 1964 رخ داد. در انتخابات 1965 نیز با افزایش فعالیت مواجه بودیم، به‌طوری که مراکز رای‌گیری به 233 مرکز افزایش یافت. تعداد احزاب شرکت‌کننده در انتخابات نیز در آن سال 2 برابر شد و حضور 12 حزب نشان دهنده افزایش اشتیاق مردم به شرکت و حضور در فرآیند سیاسی بود. چهارمین انتخابات پارلمانی سودان در سال 1968 برگزار شد. پنجمین دوره نیز هم در سال 1986 یعنی در زمان ریاست «نمیری» برگزار شد. در این انتخابات 301 مرکز رای‌گیری وجود داشت اما تعداد احزاب شرکت‌کننده در آن به 29 حزب افزایش یافت.
لطفا کمی درباره انتخابات اخیر ریاست‌جمهوری سودان برایمان توضيح دهيد.
در واقع نگاهی گذرا به انتخابات اخیر سودان و پیگیری همه اخبار و گزارش‌های مربوط به آن نشان می‌دهد که تحول بسیار عظیمی در فرآیند سیاسی سودان طی چند سال اخیر رخ داده است و فرآیند سیاسی این کشور از روحیه با نشاطی برخوردار است. همین امر موجب شد تعداد احزاب شرکت کننده و رای دهندگان هم چندین برابر انتخابات گذشته شود. در این انتخابات که به‌طور همزمان با انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی برگزار شد، 84 حزب شرکت کردند. آمار نشان می‌دهد، حدود 17 میلیون نفر از واجدان شرایط در انتخابات امسال شرکت کردند و این یعنی حضور بیش از 85 درصد واجدان شرایط. ناگفته نماند برگزاری انتخابات اخیر سودان کمی سخت بود زیرا به‌طور همزمان علاوه بر انتخابات ریاست‌جمهوری، انتخابات پارلمانی و شورای ایالتی برای تعیین حاکم هر ایالت نیز برگزار شد.
در انتخابات ریاست‌جمهوری اخیر چند نامزد حضور داشت؟
با در نظر گرفتن نامزد پیروز انتخابات یعنی «عمر البشیر» در مجموع 12 نامزد با یکدیگر به رقابت پرداختند. یکی، دو نامزد پیش از زمان برگزاری انتخابات انصراف دادند اما از زمان قانونی آنان برای انصراف گذشته بود و حتی برخی طرفدارانشان هم بدون اطلاع داشتن از این انصراف، به آنان رای دادند، از همین رو می‌توان نتیجه گرفت انصراف آنان سیاسی بود و نه واقعی و قانونی.
البته همانطور که دیدید بیش از 90 درصد رای‌دهندگان با در نظر گرفتن سوابق و برنامه‌های کاری نامزدها به «عمرالبشیر» رای دادند.
برخی از نامزدهای انتخاباتی یا احزاب سیاسی مختلف ادعا کردند که تقلب در انتخابات صورت گرفت. آیا می‌توانید کمی در این‌باره برایمان توضیح دهید؟
بنده برایتان ثابت می‌کنم که تقلب کاری غیرممکن بوده و از همین رو مطمئن می‌شویم که ادعای آن افراد یا احزاب باطل و دروغ بوده است. دلایل بنده برای رد ادعای تقلب عبارتند از: اولا قانون انتخابات کشور سودان که در پارلمان این کشور تصویب شده، با تایید همه احزاب تصویب شد یعنی حتی یک حزب یا یک نماینده هم وجود نداشت که با این قانون مخالفت کرده باشد. کمیساریای مستقل انتخابات سودان هم براساس همین قانون که به تایید همه بوده، تشکیل شد.
اما دلیل دوم بنده حضور بیش از 3 هزار و 500 ناظر انتخاباتی از داخل سودان بر فرآیند انتخابات و شمارش آرا بوده است. این ناظران از سازمان‌های مردم نهاد سودانی بوده که به هیچ حزب یا گروهی وابستگی ندارند. علاوه بر این 350 ناظر بین‌المللی از کشورهای مختلف جهان نیز بر این انتخابات نظارت داشتند که 130 تن از این ناظران از اتحادیه اروپا و 60 نفر از موسسه بین‌المللی «کارتر» بودند. حدود 50 ناظر هم از «اتحادیه عرب» حضور داشتند. مابقی از مجموع 350 نفر از کشورهای مختلف آفریقایی و سازمان‌های مختلف مانند سازمان کنفرانس اسلامی و ... بودند. دلیل دیگر بنده حضور گسترده رسانه‌های داخلی و خارجی برای پوشش اخبار انتخابات بود، به طوری که 350 خبرنگار و روزنامه‌نگار برای پوشش خبری آمده بودند. همه این خبرنگاران لحظه به لحظه فرآیند انتخابات و شمارش آرا را عکسبرداری و فیلمبرداری می‌کردند و به‌طور کامل زیرنظر گرفته بودند، از همین رو هرگونه تقلب غیرممکن بوده است.
علاوه بر همه اینها، ناظرانی از طرف هر نامزد و هر حزب در همه بخش‌ها حضور داشتند و برای دفاع از آرا و نامزدهای مورد علاقه خود، همه چیز را به دقت زیرنظر گرفته بودند. این ناظران طی چند روز برگزاری انتخابات و شمارش آرا به طور کامل در محل حضور داشته و حتی شب‌ها در محل نگهداری صندوق‌ها می‌خوابیدند تا به اصطلاح مراقب صندوق‌ها باشند. علاوه بر اینها همه صندوق‌های انتخاباتی به‌طور کامل پلمب شده و هرکدام دارای شماره رمز بودند که این به معنی آن است که باز کردن این صندوق‌ها فقط در حضور ناظران ممکن بوده است.
با توجه به این اظهاراتی که فرمودید، پس این ادعاهایی که درباره تقلب در انتخابات به گوش می‌رسد، برخاسته از کجاست؟
همانطور که می‌دانید همه این ادعاها پشتوانه سیاسی دارد یعنی هدف از مطرح کردن آن سیاسی و فقط برای آلوده کردن فضای حاکم بر انتخابات است. مثلا حزبی که در زمان‌های گذشته طرفداران زیادی داشته و از قدرت بسیار خوبی در حکومت برخوردار بوده و به مرور زمان جایگاه و قدرت خود را از دست داده است، اکنون برای پر کردن خلأ قدرت و جبران خسارت شکست در انتخابات و نیز با هدف حفظ آبرو در مقابل افکار عمومی، ادعای تقلب می‌کند تا به اصطلاح بگوید که پیروز بوده و تقلب موجب شکستش شده است. البته این بازی‌های سیاسی بر همگان آشکار است. این احزاب اگر واقعا دلایل و مدارکی برای اثبات تقلب دارند چرا آن را به دادگاه و کمیساریای انتخابات ارائه نمی‌دهند؟!
برخی کارشناسان مسائل سیاسی طی مصاحبه‌های مختلفی ادعا کردند که «عمرالبشیر» برای تضمین پیروزی خود در انتخابات اخیر، امتیازاتی را پشت پرده به رقبای خود داده است. آیا این مساله صحت دارد؟
من اطلاعی از این موضوع ندارم اما اگر هم چنین ادعایی وجود داشته باشد، به نظرم بد نیست زیرا در دنیای سیاست همیشه زد و بند و به اصطلاح امتیازدهی و امتیازگیری وجود دارد. در حالت‌های زیادی احزاب و افراد مختلف ممکن است با یکدیگر معامله سیاسی کنند یا حتی گاهی ائتلافاتی صورت می‌گیرد و هدف رسیدن به قدرت است. در عالم سیاست این مساله خلاف قانون نیست.
گروهی از کارشناسان نیز عنوان کرده‌اند پیروزی مجدد عمرالبشیر احتمال رخ دادن جنگ داخلی در مناطق جنوبی سودان (دارفور) را افزایش می‌دهد. آیا این ادعا صحت دارد؟
به هیچ وجه صحت ندارد. بنده این اطمینان را به شما می‌دهم که امنیت کامل در مناطق مختلف سودان و از جمله سودان برقرار است و نیروهای ارتش و ضدشورش هم در آمادگی کامل بسر می‌برند تا در صورت وقوع هرگونه درگیری احتمالی، فورا با آن مقابله کنند. علاوه بر اینها بیش از صد هزار نیروی پلیس هم آموزش‌های لازم را دیده‌اند تا مانع از وقوع هرگونه اغتشاشات احتمالی شوند و الحمدلله تا به امروز هم که چند روز از انتخابات می‌گذرد ما شاهد هیچ‌گونه خلل یا اعتراضی از سوی هیچ گروه یا حزبی نبوده‌ایم. دلیل ادعای بنده بر وجود امنیت کامل در مناطق مختلف از جمله دارفور، حضور بی‌نظیر اهالی این منطقه جنوبی است، به طوری‌که بیش از 95درصد از واجدان شرایط حضور در انتخابات که از اهالی دارفور هستند، پای صندوق‌های رای حاضر شدند. اکنون هم احزاب مختلف سودانی که حتی در انتخابات کمترین آرا را به دست نیاوردند قرار است پس از مذاکره با حزب پیروز شده متحد شوند و دولت ائتلافی آینده را تشکیل دهند.
حزب آقای «سالواکر» که اکنون معاون رئیس‌جمهور سودان است، در گذشته جزو گروه‌های معارض به شمار می‌رفت. آیا این صحت دارد؟
بله. آنها علاوه بر معارضه سیاسی، عملیات‌های مسلحانه هم علیه دولت مرکزی انجام می‌دادند اما بعد از انجام مذاکرات با حزب حاکم، دولت ائتلافی تشکیل و ایشان به‌عنوان معاون رئیس‌جمهور انتخاب شد. اصلا دلیل حضور 95 درصدی واجدان شرایط که از اهالی دارفور هستند، حضور آقای «سالواکر» در دولت فعلی بوده است که این نشان از رضایت کامل اهالی جنوب دارد.
اگر ممکن است کمی درباره وضع فعلی پرونده بین‌المللی علیه آقای عمرالبشیر توضیح دهید.
این پرونده اکنون به‌طور کامل متوقف شده و همه ادعاهایی که در این پرونده مطرح است، ساقط شده زیرا اگر آن ادعاها صحت داشت، ما هیچ‌گاه شاهد این حضور پرشور در انتخابات نبودیم.
در این پرونده ادعا شده که آقای عمرالبشیر دست به کشتار مردم و نسل‌کشی و قتل‌عام زده است، آیا ممکن است مردمی که شاهد این جنایات بوده‌اند مجددا به چنین فردی رای بدهند؟! بنابراین نتیجه می‌گیریم که همه ادعاهای مطرح شده در آن پرونده دروغ محض است. این پرونده به زباله‌دان تاریخ پیوست.
آیا ممکن است غربی‌ها که چنین پرونده‌ای را علیه آقای عمرالبشیر تشکیل داده‌اند، با هدف افزایش فشار علیه سودان، این پرونده‌ها را مجددا به راه اندازند؟!
خیر، زیرا اولا بیشتر آرایی که آقای عمرالبشیر به دست آورد در مناطق جنوب یعنی دارفور بوده است و نه در مناطق شمالی که از حامیان اصلی وی هستند. این مساله چه معنی‌ای می‌تواند داشته باشد؟! این یعنی اینکه اهالی دارفور با رضایت کامل به آقای البشیر رای داده‌اند و او را رئیس‌جمهور خود انتخاب کرده‌اند و این یعنی اینکه آنان به طور قاطع مخالف پرونده بین‌المللی علیه آقای رئیس‌جمهور هستند. برای تاکید بر صحت ادعای خود، به شما اطلاع می‌دهم که تعداد زیادی از معارضانی که در خارج اقامت داشتند، پس از اطلاع یافتن از نتایج انتخابات فهمیدند که همه ادعاهای مطرح شده در پرونده دروغ بوده است، از همین‌رو به سودان بازگشتند و دست از مخالفت با حزب حاکم سودان برداشتند.
تهدیدات آمریکا و کشورهای غربی علیه سودان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
ما روز به روز شاهد کاهش تهدیدات و فشارهای غربی علیه سودان هستیم. پیش‌بینی می‌کنیم که غربی‌ها در آینده نزدیک سیاست خود در برخورد با سودان را تغییر دهند، بویژه اینکه دولتی که قرار است تشکیل شود، دولت ائتلافی و وحدت ملی خواهد بود که همه احزاب سیاسی موجود در کشور در آن حضور خواهند داشت.
تا پیش از 10 سال قبل هیچ فشاری از سوی غرب علیه سودان وجود نداشت. گفته می‌شود عامل این مساله کشف نفت در سودان است. آیا این مساله صحت دارد؟
نفت یکی از عوامل درگیری میان غرب با کشورهای منبع است. علاوه بر نفت، دیگر مواد اولیه مانند آهن، گاز، طلا و... در سودان و دیگر کشورهای آفریقایی به کثرت یافت می‌شود و همین امر موجب شده آفریقا در 10 سال گذشته به محل نزاع میان ابرقدرت‌های بزرگ جهان تبدیل شود. هرکدام می‌خواهند سهم بیشتری از این مواد اولیه و منابع طبیعی به دست بیاورند. فشار غرب علیه سودان زیاد است زیرا سودان یکی از غنی‌ترین کشورهای جهان است.
روابط فعلی سودان و جمهوری اسلامی ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
الحمدلله روابط سودان و ایران از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، روز به روز در حال بهبود و افزایش است. علت این مساله شباهت انقلاب اسلامی ایران با انقلاب اسلامی سودان است. عامل دیگر این نزدیکی رابطه، وجود دشمن مشترک یعنی غرب، بویژه ایالات متحده آمریکاست که همواره برای براندازی نقشه می‌کشد. بحمدالله در حال حاضر هماهنگی کامل سیاسی میان 2 کشور وجود دارد. امیدواریم که روابط و داد و ستد اقتصادی میان 2 کشور که در زمان فعلی غیرقابل رضایت است، روز به روز افزایش یابد. ما آماده دریافت تجربیات و تکنولوژی صنعتی ایران هستیم و در مقابل تکنولوژی و تجربیات غیرصنعتی خود را در اختیار جمهوری اسلامی قرار می‌دهیم. ما دوست داریم ایران به شريک اقتصادی ما تبدیل شود. سودان مایل است به دروازه ورود ایران به قاره آفریقا تبدیل شود.
در حال حاضر حجم مبادلات تجاری میان ایران و سودان چقدر است؟
متاسفانه در حال حاضر ضعیف است. در گذشته حدود 500 میلیون دلار تبادل تجاری میان ایران و سودان بود و این مبلغ در یک سال و نیم گذشته به 650 میلیون دلار افزایش یافت. ما امیدواریم که این مبلغ روز به روز افزایش یابد و از یک میلیارد دلار هم فراتر رود.
بیشترین کالایی که میان 2 کشور رد و بدل می‌شود، چیست؟
سودان بیشتر محصولات مختلف کشاورزی به ایران صادر می‌کند و از ایران محصولات الکترونیکی و صنعتی وارد می‌کند. امیدواریم که این تبادلات از عرصه فعلی خود فراتر رود و به دیگر زمینه‌ها هم منجر شود. اخیرا دولت سودان یک قطعه زمین بسیار بزرگ به دولت ایران اهدا کرد تا در آن مرکز تجاری ایرانی- سودانی بنا نهد. ما امیدواریم که این مرکز تجاری آزاد، به محل دیدار و داد و ستد بازرگانی ایرانی و سودانی تبدیل شود تا شاید در به حرکت درآمدن چرخ تبادل تجاری میان 2 کشور کمک کند. مساحت این زمین بیش از 3هزار و 500 متر مربع است و در قلب خارطوم، پایتخت سودان قرار دارد. این زمین حدود یک ماه پیش به جمهوری اسلامی ایران تحویل داده شد و پیش‌بینی می‌کنیم تا 2 سال دیگر ساخت آن پایان یابد و به بهره‌برداری برسد.