داوود کمالی: تصمیم تازه فدراسیون جهانی والیبال، بار دیگر عدالت ورزشی را زیر سوال برده و حاشیههای گستردهای برای لیگ ملتهای ۲۰۲۵ بهوجود آورده است؛ تصمیمی که نهتنها مسیر رقابتها را تغییر میدهد بلکه حتی میتواند سرنوشت تیم ملی ایران را هم تحت تأثیر قرار دهد.
رقابتهای امسال با حضور ۱۸ تیم از قارههای مختلف آغاز شده و طبق برنامه تا اواخر تیر ادامه خواهد داشت. طبق قانون این تورنمنت، تنها ۸ تیم فرصت حضور در دور نهایی را پیدا میکنند و پایینترین تیم جدول هم سهمیه فصل آینده را از دست میدهد. در این میان اما یک امتیاز ویژه همیشه برای میزبان فینال وجود دارد: تیم میزبان بدون توجه به جایگاهش، به شکل تضمینی در مرحله نهایی حاضر خواهد بود.
این امتیاز در سالهای قبل، به کشورهایی داده میشد که خودشان در بین قدرتهای برتر والیبال جای داشتند؛ یعنی حتی بدون امتیاز میزبانی هم حضورشان در جمع ۸ تیم برتر قطعی بود اما امسال شرایط فرق کرده و ماجرا عجیبتر از همیشه جلو رفته است.
* میزبانی بحثبرانگیز چین
چند ماه پیش از شروع مسابقات، FIVB اعلام کرد فینال لیگ ملتها در چین برگزار خواهد شد. این خبر از همان لحظه موجی از اعتراض و شگفتی به همراه داشت، چون تیم ملی چین از نظر فنی فاصله زیادی با مدعیان اصلی دارد و حتی در جدول فعلی جایگاهی نزدیک به قعر دارد.
بر اساس قوانین، اگر میزبان در پایان مرحله گروهی جزو ۸ تیم بالای جدول نباشد، به طور خودکار جای تیم هشتم را میگیرد و به فینال میرسد. یعنی حتی اگر چین هفدهم یا هجدهم شود، همچنان در دور نهایی حضور خواهد داشت. تصور کنید تیمی که شاید حتی فصل آینده در لیگ ملتها نباشد، همین امسال در مرحله نهایی بازی کند!
این سناریوی عجیب در شرایطی اتفاق میافتد که چین در حال حاضر رده شانزدهم جدول را در اختیار دارد و خطر سقوط کاملا جدی است. یعنی احتمال دارد در نهایت تیمی که حذف شده، باز هم با امتیاز میزبانی به فینال برسد! چنین صحنهای طبیعتا برای بسیاری از تیمها، از جمله ایران، ناعادلانه است، چرا که ممکن است یک تیم شایسته فقط به دلیل این قانون عجیب و معامله مالی پشت پرده، فرصت حضور در فینال را از دست بدهد.
* پول، عامل اصلی تصمیم
پشت این تصمیم، انگیزه مالی کاملا روشن دیده میشود. منابع غیررسمی میگویند چین مبلغ بسیار بالایی به فدراسیون جهانی پرداخت کرده تا میزبانی فینال را بگیرد. از نگاه FIVB، این میزبانی به معنای درآمد هنگفت است؛ بلیتفروشی، تبلیغات و پخش تلویزیونی در بازاری بزرگ مثل چین سود سرشاری دارد اما بهای این درآمد، ضربه به اعتبار مسابقات است.
در ظاهر، همه چیز طبق قانون پیش میرود اما در باطن مشخص است ماجرا فقط یک معامله اقتصادی است. اگر چین تیمی در حد ایتالیا یا لهستان بود، کسی اعتراضی نمیکرد اما وقتی تیمی که حتی شانس بقا ندارد با پول میزبانی میگیرد و به فینال میرسد، طبیعی است منتقدان بگویند عدالت قربانی منافع مالی شده است.
* تأثیر مستقیم بر ایران
تیم ملی ایران که در تلاش برای حضور در جمع ۸ تیم برتر است، ممکن است قربانی مستقیم این تصمیم شود. فرض کنید ایران هشتم شود و چین پانزدهم؛ طبق قانون باید ایران به فینال برود اما به دلیل میزبانی، چین جای ایران را خواهد گرفت و تیم ما حذف میشود. چنین وضعیتی حتی انگیزه بازیکنان را هم کم میکند، چون میدانند رقابت نابرابر است و تلاششان ممکن است به دلیل یک قرارداد پشت پرده نادیده گرفته شود.
این تصمیم در واقع یک پیام روشن دارد: پول مهمتر از شایستگی است. این نگاه در طولانیمدت میتواند به روح رقابت ضربه بزند و اعتبار تورنمنت را خدشهدار کند.
* آینده مبهم رقابتها
اگر چین در نهایت در قعر جدول قرار بگیرد اما همچنان در فینال حاضر باشد، عملا این رقابت به یک شوخی تبدیل میشود. تیمی که حتی در بین بهترینها نیست، با پول به مهمترین مرحله تورنمنت راه پیدا میکند. چنین صحنهای میتواند باعث تمسخر این مسابقات در رسانههای جهانی شود.
این تصمیم همچنین الگویی خطرناک ایجاد میکند. از این پس هر کشوری پول بیشتری داشته باشد میتواند میزبانی را بخرد و بدون زحمت ورزشی به فینال برسد. در چنین شرایطی، دیگر رقابت معنای واقعیاش را از دست میدهد و تبدیل به یک نمایش تجاری میشود.
* والیبال یا تجارت؟
سوال اصلی همین است: آیا والیبال جهانی قرار است میدان رقابت باشد یا عرصه معاملههای اقتصادی؟ FIVB با این حرکت نشان داد نگاهش بیش از پیش تجاری شده و شاید ارزشهای ورزشی برایش در اولویت دوم قرار گرفته است. این روند اگر ادامه یابد، ممکن است حتی هواداران و اسپانسرهای واقعی ورزش هم دلسرد شوند، چون چیزی که میبینند بیشتر پروژه مالی است تا رقابت سالم.
تصمیمی که در ظاهر ساده به نظر میرسد، در عمل میتواند زنجیرهای از پیامدهای منفی داشته باشد؛ از حذف ناعادلانه تیمهای شایسته گرفته تا بیاعتبار شدن رقابتها و ایجاد حس بیعدالتی در بین بازیکنان و هواداران. لیگ ملتهای والیبال ۲۰۲۵ شاید به خاطر همین میزبانی جنجالی چین، همیشه در تاریخ این رقابتها به عنوان نمونهای از پیروزی پول بر عدالت ورزشی ثبت شود.
تصمیم عجیب FIVB راه صعود تیمهای ضعیف را باز کرد و سرنوشت ایران را مبهم
پول جای شایستگی
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها