رضا رحمتی: دولت صهیونیستی با تصویب طرح تصرف شهر غزه، گامی دیگر در راستای تشدید بحران در منطقه برداشت. این اقدام که بلافاصله پس از اظهارات بنیامین نتانیاهو درباره کنترل نظامی کامل بر نوار غزه انجام شد، نگرانیهای بینالمللی را درباره تشدید درگیریها و نقض حقوق بشر در فلسطین افزایش داده است. جامعه جهانی بویژه سازمانهای حقوق بشری و کشورهای طرفدار صلح، بارها نسبت به سیاستهای توسعهطلبانه و اشغالگرانه رژیم هشدار دادهاند. تصرف غزه نهتنها به بحران انسانی که هم اینک نیز خود بحرانی عمیق در این منطقه است دامن میزند، بلکه احتمال گسترش درگیریها و بیثباتی در غرب آسیا را نیز افزایش میدهد. حمایت بیقیدوشرط قدرتهای جهان از رژیم، به ادامه این روند خطرناک کمک کرده است. در مقابل، مقاومت فلسطینیان و تلاشهای دیپلماتیک کشورهای منطقه برای متوقف کردن اشغال و خشونت، همچنان ادامه دارد. اقدام جدید رژیم نهتنها با محکومیت سیاسی - بینالمللی مواجه میشود، بلکه فشارها برای توقف فوری آن افزایش خواهد یافت؛ موضوعی که سبب تایید راهحل پایدار برای بحران فلسطین، یعنی خاتمه اشغالگری و احقاق حقوق قانونی مردم فلسطین، از جمله حق تعیین سرنوشت و تشکیل کشور مستقل فلسطین به مرکزیت قدس شریف در گستره بینالمللی خواهد شد. فضای بینالمللی هم اینک نیز با رویکردهای رژیم شدیدا مخالف است. به نظر میرسد تلاش صهیونیستها برای برای عملی کردن طرح کابینه امنیتیاش مبنی بر اشغال غزه، موج بعدی شناسایی فلسطین در سازمان ملل متحد را رقم خواهد زد.
* پیامدهای اشغال غزه
تصویب طرح تصرف شهر غزه توسط کابینه امنیتی - سیاسی رژیم، آن هم تنها چند ساعت پس از اعلام رسمی نتانیاهو مبنی بر کنترل کامل نظامی نوار غزه، چند نکته مهم را نشان میدهد.
تثبیت استراتژی جنگ فرسایشی: به نظر میرسد رژیم در پی آن است با اشغال مستقیم و فیزیکی مراکز شهری، کنترل امنیتی را به سطحی برساند که حضور حماس یا سایر گروههای مسلح را به حداقل برساند و مانع بازسازی قدرت آنها شود.
سیگنال داخلی و خارجی: تصویب سریع طرح، پیام قاطعیت به جامعه صهیونیستها، نیز بازیگران خارجی، بویژه آمریکا و کشورهای عرب میفرستد مبنی بر اینکه دولت نتانیاهو قصد عقبنشینی از اهداف نظامی خود را ندارد.
تغییر فاز عملیات: این تصمیم نشان میدهد عملیات رژیم از فاز حملات هوایی و محاصره به فاز تسلط میدانی و اداره مستقیم مناطق منتقل شده است. چنین تغییری معمولاً با افزایش هزینههای نظامی، تلفات و فشار بینالمللی همراه است.
پیامدهای انسانی و دیپلماتیک: تصرف یک شهر پرجمعیت (2.5 میلیون نفری) مانند غزه میتواند موج جدیدی از بحران انسانی، جابهجایی اجباری و فشارهای حقوق بشری بر رژیم ایجاد و موقعیت رژیم اشغالگر را در سازمانهای بینالمللی دشوارتر کند.
* اهداف استراتژیک رژیم
اهداف استراتژیک صهیونیستها از تصویب طرح تصرف شهر غزه و اعلام کنترل کامل نظامی بر کل نوار غزه را میتوان در چند محور اصلی دستهبندی کرد:
نخست- حذف ظرفیت نظامی حماس و گروههای مسلح: به نظر میرسد هدف فوری رژیم، نابودی زیرساختهای فرماندهی، تونلها و توان عملیاتی حماس است. علاوه بر این اشغال مستقیم مراکز شهری مانند غزه، امکان مانور و تجدید قوا را از گروههای مقاومت میگیرد. تلآویو میخواهد چرخه درگیریهای چند ساله با حماس را با یک ضربه سخت و طولانی در عرصه زمینی متوقف کند.
دوم- ایجاد بازدارندگی منطقهای: رژیم با اشغال غزه - ورود زمینی به غزه- به دنبال فرستادن پیام به حزبالله، ایران و دیگر بازیگران محور مقاومت است. علاوه بر این به نظر میرسد ایجاد یک «نمونه بازدارنده» که نشان دهد حمله یا فشار به رژیم میتواند منجر به اشغال کامل و طولانیمدت مناطق تحت کنترل طرف مقابل شود نیز از اهداف استراتژیک تلآویو محسوب میشود، بویژه که یکی از مهمترین مسائلی که اسرائیل همواره در تاریخ خود از آن رنج دیده است، دفاع زمینی در برابر تهدید زمینی بوده است.
سوم- مهار فشار داخلی و حفظ جایگاه سیاسی نتانیاهو: هیچ طرحی در شرایط فعلی اسرائیل را نباید بدون توجه به جایگاه متزلزل نخستوزیر رژیم در نظر گرفت و تحلیل کرد. جامعه صهیونیستی پس از حملات ۷ اکتبر شوک امنیتی بزرگی را تجربه کرد و فشار زیادی بر دولت برای نشان دادن قاطعیت وجود دارد. نتانیاهو با این اقدام، خود را به عنوان رهبری قوی و مصمم معرفی میکند و سعی دارد ائتلاف شکننده حاکم را حفظ کند.
چهارم- تغییر معادلات امنیتی نوار غزه به نفع رژیم: به نظر میرسد ایجاد مناطق حائل بین غزه و مرزهای رژیم برای جلوگیری از نفوذ مجدد حماس، از جمله اهداف اسرائیل برای اشغال غزه باشد. همچنین کنترل فیزیکی گذرگاههای مرزی برای مدیریت ورود کالا و افراد، بویژه سلاح و نیروهای شبهنظامی و کنترل شدید رفت و آمد و ورود و خروج اقلام و کالاها نیز از جمله مواردی است که رژیم به دنبال آن است.
پنجم- تأثیرگذاری بر روند سیاسی آینده غزه: کابینه امنیتی - سیاسی رژیم تصور میکند با تصرف شهر غزه میتواند در تعیین ساختار سیاسی و امنیتی پساحماس نقش مستقیم ایفا کند و احتمالاً هدف این است هرگونه مدیریت آینده غزه یا توسط نیروهای مورد تأیید اسرائیل یا تحت نظارت بینالمللی ولی با شروط امنیتی تلآویو انجام شود.
ششم - بازی در زمین مذاکرات بینالمللی: در شرایط مذاکرات بین اسرائیل و حماس، به دست آوردن دست برتر در میدان نظامی میتواند نقش مذاکراتی را نیز تعیین و تعریف کند. اسرائیل با پیشروی میدانی، دست بالاتری در هر مذاکره آتی (با آمریکا، کشورهای عرب یا سازمان ملل) خواهد داشت. کنترل زمینی شهر غزه به عنوان اهرم فشار در تبادل اسرا و مذاکرات امنیتی استفاده میشود.
* پیامدها برای ایران
تصمیم اسرائیل برای اشغال کامل غزه میتواند پیامدهای مهمی برای ایران و تحولات منطقه داشته باشد. برخی از این پیامدها عبارت است از:
تشدید تنشهای امنیتی و نظامی: اقدام مخاطرهآمیز رژیم، احتمال افزایش درگیریها بین ایران و اسرائیل، از جمله حملات احتمالی گروههای مقاومت مانند حماس و حزبالله به مواضع رژیم را افزایش خواهد داد. همچنین این اقدام، خطر گسترش جنگ به جبهههای دیگر مانند جنوب لبنان یا سوریه را که میتواند منجر به درگیری مستقیمتر جبهه مقاومت و اسرائیل شود نیز افزایش خواهد داد.
تقویت گفتمان مقاومت در منطقه: این اقدام مخاطرهآمیز در عین حال میتواند زمینههای تقویت گفتمان مقاومت در منطقه در برابر اشغالگری را افزایش دهد. چنین وضعیتی، فرصتی برای تشدید فضای ضداسرائیلی است و جایگاه مقاومت مسلحانه را تقویت خواهد کرد. همچنین افزایش محبوبیت گفتمان مقاومت در میان مردم منطقه، در شرایط تشدید خشونتها در غزه ادامه خواهد یافت.
تأثیر بر روابط ایران و کشورهای عرب: برخی کشورهای عرب ممکن است موضع سختتری نسبت به اسرائیل بگیرند و آن را به حمایت از بیثباتی در منطقه متهم کنند. در مقابل، برخی دیگر از دولتها و جنبشهای مردمی ممکن است به ایران نزدیکتر شوند و خواستار همکاری بیشتر علیه اسرائیل شوند. این موضوع با توجه به نقش اخیر ایران در زدن ضربات محکم به اسرائیل میتواند ایران را به عنوان یک بازیگر کلیدی در معادلات امنیتی غرب آسیا مطرح کند و احتمالا منجر به افزایش نفوذ ایران در میان گروههای فلسطینی و جریانهای ضداسرائیلی منطقه شود.
تحلیل پیامدهای مختلف چنین اقدامی، تصویری مبهم و پرتنش را برای منطقه و موجودیت رژیم صهیونی نشان میدهد. باید دید با توجه به اینکه رژیم تصمیم خود را برای اشغال کامل نوار غزه اعلام کرده است، آیا نتانیاهو میتواند از جهنم خودساخته جنایت و نسلکشی و اشغال رهایی یابد؟
اشغال غزه؛ جهنم رژیم صهیونیستی
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها