هرسال از ابتدای شهریور برخی برای تهیه و تزریق واکسن آنفلوآنزا به تکاپو میافتند. این نوع واکسن که معمولا برای پیشگیری و تضعیف قدرت ویروس آنفلوآنزا، تزریق میشود، واکسنی است که متقاضیان آن برای مصون ماندن از آنفلوآنزا در فصول پاییز و زمستان اقدام به تهیه و تزریق آن میکنند. قیمت نسبتا بالا و محدودیت این نوع واکسن در داروخانهها موجب شده خیلیها نتوانند به راحتی آن را تهیه کنند، چرا که واکسن آنفلوآنزا بیشتر وارداتی است و با ارز تهیه میشود. هر چند پزشکان معتقدند تزریق واکسن آنفلوآنزا برای همه ضرورتی ندارد و افراد دارای بیماریهای زمینهای، مادران باردار، کودکان، سالمندان و کادر درمان در اولویت تزریق این نوع واکسن قرار دارند اما هر ساله تقاضا برای تهیه و تزریق این نوع واکسن بالا میرود؛ تقاضایی که به دلیل نرخ بالای آن برخیها نمیتوانند به آن دست یابند. قیمت واکسن آنفلوآنزا سال گذشته بین ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار تومان بود که امسال با توجه به افزایش نرخ ارز بیتردید قیمت بالاتری خواهد داشت. پیشبینی برخیها این است که امسال واکسن آنفلوآنزا چون با ارز آزاد تهیه میشود و نرخ ارز نیز اکنون در اوج قرار دارد، قیمت آن به رقمی حدود یک میلیون تومان هم برسد.
در این باره معاون برنامهریزی اداره کل دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و دارو، طی گفتوگویی با «وطن امروز» در پاسخ به این سوال که با توجه به نزدیک شدن به فصل تزریق واکسن آنفلوآنزا، وضعیت واردات این واکسن در کشور چگونه است و آیا قیمت آن در پی تغییرات نرخ ارز افزایشی خواهد بود؟ اظهار داشت: امسال ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار دوز واکسن چهارظرفیتی آنفلوآنزا وارد کشور شده و توزیع آن از هفته آینده یعنی اول شهریور آغاز میشود. دکتر بهزاد فاطمی افزود: بخشی از این واکسنها با نرخ ارز بالا (ارز مبادلهای) وارد شده تا از ایجاد کمبود و رانت جلوگیری شود اما اطلاعات دقیقی درباره قیمت نهایی و میزان افزایش بهای آن موجود نیست.
وی همچنین درباره اینکه برخی معتقدند تزریق واکسن آنفلوآنزا باعث پیشگیری از ابتلا به ویروسهای مختلف میشود، آیا تزریق آن برای عموم مردم ضروری است، توضیح داد: تزریق واکسن برای گروههای پرخطر ضروری است؛ این گروهها شامل افراد بالای ۶۵ سال، کودکان ۶ ماهه تا ۵ سال، کادر بهداشت و درمان، افراد دارای بیماری زمینهای، افراد با نقص سیستم ایمنی، بیماران سرطانی و زنان باردار هستند. البته دسترسی عموم مردم نیز از طریق داروخانهها فراهم خواهد بود.
معاون برنامهریزی اداره کل دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و دارو، در ادامه تصریح کرد: در مجموع ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار دوز واکسن تاکنون وارد کشور شده است که از این تعداد، یک میلیون دز برای تزریق رایگان به گروههای هدف در معاونت بهداشت اختصاص یافته و مابقی در داروخانهها توزیع خواهد شد. بنابراین مردم میتوانند با مراجعه به سامانه یا اپلیکیشن تیتک، نزدیکترین داروخانه عرضهکننده واکسن را پیدا کرده و از قیمت واقعی آن مطلع شوند. وی گفت: نرخگذاری دارو و واکسن بر اساس ضوابط قیمتگذاری انجام شده و افزایش قیمت تنها ناشی از تغییر نرخ ارز و هزینههای واقعی واردات است. البته سازمان غذا و دارو با این رویکرد تلاش دارد دسترسی واقعی گروههای پرخطر به داروهای ضروری تضمین شود.
* تزریق واکسن آنفلوآنزا در شهریور
با آنکه معاون برنامهریزی اداره کل دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و دارو، از واردات ۳ میلیون و 500 هزار دوز واکسن آنفلوآنزا به کشور خبر میدهد و قیمت آن نیز با نرخ ارز محاسبه میشود اما آنگونه که مشخص است قیمت بالای واکسن آنفلوآنزا در بازار موجب میشود همه افراد به دلیل نرخ بالای این نوع واکسن نتوانند آن را تهیه کنند. اخیرا نیز بهمن صبور، عضو انجمن داروسازان استان تهران، راجع به جزئیات واردات واکسن آنفلوآنزا، اعلام کرد این واکسنها از برند اروپایی هستند که هر سال واردات آن انجام میپذیرد و علاوه بر آن، حدود ۲۰۰ هزار دوز نیز تولید داخل در کشور داریم. البته این میزان بستگی به ظرفیت تولید داخلی دارد که حدود ۲۵ درصد کل این واکسنها در مراکز بهداشتی و دولتی توزیع میشود. وی افزود: قیمتگذاری واکسن بستگی به سیاست سازمان مربوط دارد و پس از تعیین قیمت، وارد بازار میشود و قیمت دقیق هنوز مشخص نیست، بنابراین با توجه به افزایش نرخ ارز، احتمالاً امسال هر دوز به حدود ۹۰۰ هزار تومان یا اندکی بالاتر در داروخانهها در دسترس متقاضیان قرار گیرد. این در حالی است که هر ساله در هفته آخر مرداد و اوایل شهریورماه توزیع واکسن آنفلوآنزا شروع میشود. صبور در توضیح ضرورت تزریق واکسن گفت: آنفلوآنزا برای افراد بالای ۶۰ سال و همچنین کودکانی که بیش از ۵ یا ۶ بار در سال سرما میخورند توصیه میشود، بیماران خاص از جمله افراد پیوندی، بیماران با مشکلات تنفسی، کسانی که فشار خون بالا دارند یا جراحی قلب باز انجام دادهاند و در یک کلام بیماران خاص نیز در اولویت اول تزریق واکسن قرار دارند و البته در موارد خاص، اگر پزشک تشخیص دهد، افراد دیگر هم میتوانند تزریق کنند. وی تأکید کرد: مساله مهم این است که واکسن حتماً قبل از ورود به فصل شیوع تزریق شود. افرادی که در زمان فراگیری آنفلوآنزا و پس از ابتلا به سرماخوردگی اقدام به تزریق میکنند، ایمنی مؤثری دریافت نمیکنند و تزریق پیش از فصل باعث ایجاد ایمنی نسبی در بدن میشود و اگر فرد دچار آنفلوآنزا شد، به فرم حاد و خطرناک بیماری مبتلا نخواهد شد.
* قشر پاییندست ناتوان در تهیه واکسن آنفلوآنزا
اکنون با توجه به تهیه واکسن آنفلوآنزا با ارز گران بیتردید قیمت آن نیز بشدت افزایش مییابد و این مساله شاید مهمترین چالش وزارت بهداشت در پاییز و زمستان ۱۴۰۴ برای عبور از پیامدهای خطرناک واکسن نزدن گروههای پرخطر باشد، زیرا در شرایط کنونی که اغلب خانوادهها در تأمین هزینههای معیشت خود با مشکل مواجه هستند، کمتر کسی توان آن را دارد که واکسن یک میلیون تومانی یا شاید فراتر از این قیمت را خریداری کند. به طور مثال یک خانوار 4 نفره باید 4 میلیون تومان برای تهیه این نوع واکسن هزینه کند که برای خیلیها تامین این رقم میسر نیست. البته وزارت بهداشت، هر ساله یک میلیون دوز واکسن آنفلوآنزا را برای زنان باردار و... به صورت رایگان تزریق میکند اما آنچه مسلم است، تعداد افرادی که در گروههای پرخطر برای دریافت واکسن آنفلوآنزا قرار دارند، خیلی بیشتر از یک میلیون دوز واکسن است. در چنین شرایطی که قیمت واکسن آنفلوآنزا به حدود یک میلیون تومان رسیده است، تقاضا برای خرید آن از سوی اقشار کمدرآمد و آسیبپذیر، کاهش خواهد یافت، زیرا تأمین آن از عهده این افراد خارج است.
تداوم خرید دارو و تجهیزات پزشکی
رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به فرآیند خرید استراتژیک دارو و تجهیزات پزشکی گفت: سلامت مردم همیشه اولویت اصلی سازمان است و تمام تصمیمات با تمرکز بر تأمین نیازهای عمومی و تسهیل فرآیندها اتخاذ میشود. دکتر مهدی پیرصالحی افزود: ذخایر استراتژیک دارو، تجهیزات پزشکی، مکملها و شیر خشک در اولویت کاری سازمان قرار دارد و اقدامات لازم برای ذخیرهسازی آنها آغاز شده است. معاونت توسعه سازمان در حال انعقاد قراردادها و انجام پرداختهای مالی است و تاکنون چندین قرارداد مهم به امضا رسیده است. فرآیند خرید استراتژیک با سرعت ادامه دارد تا تأمین کالاهای حیاتی در زمان مناسب انجام شود. او در ادامه تأکید کرد: مدیران با دید کمکرسانی و حل مشکلات مردم وارد عمل شوند و تلاش کنند خطوط تولید با ثبات و استمرار فعالیت کنند تا هیچ اختلالی در تأمین دارو و تجهیزات پزشکی ایجاد نشود. او همچنین یادآور شد: با وجود شرایط خاص کنونی، نیاز است نگاه مدیریتی بیش از پیش عملیاتی و متناسب با شرایط حساس باشد تا سرعت تصمیمگیری و اجرای اقدامات افزایش یابد. پیرصالحی گفت: سازمان غذا و دارو با برنامهریزی دقیق و مدیریت هوشمندانه در تلاش است روند تأمین دارو و تجهیزات پزشکی را پایدار نگه دارد و نیازهای عمومی را در شرایط فعلی کشور به بهترین شکل پاسخ دهد.