گروه سلامت: از روز گذشته آوازه طرح تحول نظام سلامت در شهر پیچیده است، طرح ملی و بزرگی که با جراحی دستگاه سلامت کشور به دنبال ایجاد تحولاتی شگرف در حوزه بهداشت و درمان ایران است. روز گذشته و با حضور رئیس‌جمهور در وزارت بهداشت و درمان آغاز بزرگ‌ترین طرح ملی حوزه بهداشت و درمان در سال‌های گذشته با نام«طرح تحول نظام سلامت» به صورت رسمی کلید خورد تا بنا بر اهداف تعریف شده برای این طرح شاهد کاهش پرداخت از جیب بیماران، احیای مناطق محروم از نظر خدمات سلامت، رایگان شدن عمل زایمان طبیعی و ایجاد مراکز امداد هوایی در بیمارستان‌های سراسر کشور باشیم. این در حالی است که همزمان با آغاز این طرح موارد بسیاری به عنوان پرسش یا نکاتی که ممکن است موفقیت این طرح را به خطر اندازد در ذهن بسیاری از کارشناسان و شهروندان نقش بسته است، چرا که به طور حتم زمانی دولت می‌تواند در اجرای چنین برنامه مهم و ملی موفق باشد که از قبل زمینه‌ها و پیش‌نیازهای چنین طرح سراسری را فراهم آورده باشد. بر این اساس 4 فرضیه و پرسش مهم در ابتدای اجرایی شدن این طرح سراسری و ملی مطرح می‌شود.
آیا وعده‌ها محقق می‌شود؟
از جمله مواردی که می‌توان آن را به عنوان یکی از نکات مبهم این برنامه دانست، موضوع تحقق یافتن وعده کاهش پرداخت هزینه بیمار به 10درصد است. پیش از این موضوع کاهش پرداخت از جیب بیماران به کمتر از 10درصد به عنوان شاه‌بیت این برنامه ملی مطرح شده بود اما نکته اینجاست که سازوکار تعریف شده برای کاهش هزینه بیمار و پرداخت هزینه تا سقف 10 درصد به چه صورت و با چه راهکار جبرانی برای بیمارستان‌ها قرار است عملیاتی شود؟
بیمه رفیق نیمه‌راه
نکته دوم که می‌تواند به عنوان یکی دیگر از نگرانی‌ها اجرای این پروژه ملی مطرح شود شیوه همکاری کامل و صددرصد سازمان‌های بیمه‌گر با وزارت بهداشت در طرح تحول نظام سلامت است چرا که پیش از این سابقه عملکرد برخی بیمه‌ها در طرح‌های مشابه چندان امیدوارکننده نبوده و احتمال اینکه به قول معروف رفیق نیمه‌راه باشند، وجود دارد. اما از دیگر موضوعاتی که درباره شیوه اجرایی شدن طرح تحول نظام سلامت ایجاد دغدغه کرده، شیوه مدیریت 557 بیمارستان دولتی طرف قرارداد این طرح در سراسر کشور است چرا که در حال حاضر که سهم پرداخت بیمار در حدود 70درصد است، بسیاری از مراکز درمانی دولتی با مشکل کمبود تخت مواجه بوده و از پذیرش بیماران سر باز می‌زنند. جالب اینجاست که نوید کاهش این هزینه‌ها به 10درصد به طور حتم بر صف بیماران منتظر در بیمارستان‌های دولتی خواهد افزود در حالی که امکانات این مراکز در همان سطح قبلی باقی مانده است.
وضعیت زیرمیزی چه می‌شود؟
نکته دیگری را هم که به نظر می‌رسد باید به آن توجه شود، امکان افزایش آمار پدیده زشت زیرمیزی به دنبال اجرای ناقص این طرح است چرا که اگر منابع جبرانی از طریق بیمه‌ها یا منابع مالی جانبی دیگر برای جبران هزینه‌های بیمارستان‌های دولتی و پزشکان در نظر گرفته نشود یا طرح به صورت ناقص اجرا شود، بار مالی به دوش بیمار تحمیل خواهد شد البته به شکل نامتعارف و غیرمعمول آن هم از زیر میز. بنابراین به نظر می‌رسد در سایه مدیریت صحیح و عملی بر اجرای این طرح می‌توان شاهد تحول در نظام سلامت کشور بود و از دستاوردهای آن بهره‌مند شد، این درحالی است که سیدحسن هاشمی وزیر بهداشت هم در اظهارات خود همزمان با آغاز طرح تحول سلامت از اجرای این طرح از 15اردیبهشت ماه در 557 بیمارستان دولتی خبر داده است.
پرداخت از جیب بیمارحداکثر10درصد
به گفته هاشمی، با اجرای طرح تحول در نظام سلامت همه مردم در مراجعه به بیمارستان‌های دولتی در صورتی که بیماران در این بیمارستان‌ها بستری شوند، فقط 10 درصد هزینه خدمات را پرداخت می‌کنند و در صورتی که جزو خانواده کمیته امداد، تحت پوشش سازمان بهزیستی یا جزو عشایر باشند، سهم پرداختی آنها برای دریافت خدمات بستری در بیمارستان‌های دولتی 5 درصد است.
مردم منتظر اقدام خارق‌العاده نباشند
اما نکته قابل تاملی که در سخنان وزیر بهداشت همزمان با آغاز این طرح ملی بیان شده یک‌شبه انجام نگرفتن این برنامه است. بنابر اظهارات وزیر بهداشت، نگرانی ما این است که مردم انتظار داشته باشند از امروز یک اتفاق خارق‌العاده بیفتند و تمام این تغییرات یک روزه یا یک هفته‌ای رخ دهد در حالی که این طرح یک برنامه تدریجی است و اجرای کامل آن زمان‌بر است. به هر رو باید منتظر بود و دید سرانجام نهایی این طرح مهم که همچون آزمون بزرگی برای دولت یازدهم تلقی می‌شود، به کجا می‌رسد؟