گل‌ها و گیاهان تأثیرات روحی و روانی بسیاری در افراد دارند که باعث افزایش ضریب امید به زندگی، افزایش ضریب کارایی افراد در محیط‌های کاری و افزایش بهره‌وری می‌شود. در دهه‌های اخیر تغییرات چشمگیری در نحوه زندگی انسان‌ها رخ داد و بیش از پیش آنها را از دامان طبیعت دور کرد، به همین دلیل اغلب آنها برای پر کردن این خلأ بزرگ و جبران ناپذیر در زندگی به نگه‌داری گل‌ها و پرورش گیاهان زینتی و آپارتمانی روی آوردند. در این میان ایرانی‌ها نیز از این قاعده مستثنی نبوده، هر چند که مصرف گل و گیاه در ایران بویژه طراحی در فضاهای سبز از 3 هزار سال پیش در کشور ما که معروف به«گل و بلبل» بوده، رواج داشته ولی تاریخچه گلکاری در ایران به بیش از 85 سال پیش باز می‌گردد که برای نخستین‌بار یک هلندی ساکن تهران با وارد کردن بذر گل از کشورش اقدام به پرورش آن در ایران کرد. از آن زمان تاکنون، پرورش گل به‌عنوان یک صنعت و حرفه در ایران پذیرفته شده است. یکی از ضروریات پرورش گل و گیاهان زینتی، شرایط آب و هوایی است. به گزارش ایرنا، توجه خاص و ویژه ایرانیان به گل و گیاه امسال با برپایی هشتمین نمایشگاه بین‌المللی گل و گیاه تهران رنگ و بویی دیگر یافته و فرصتی را ایجاد کرده تا حداقل برای چند روز، تهران پایتخت گل دنیا شود.
گل و گیاه، ظرفیت بالقوه‌ای که باید بالفعل شود
علی محمد مختاری، مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهر تهران با اشاره به اهتمام ویژه مدیریت شهری برای توسعه فضای سبز و افزایش تاثیر آن بر زندگی روزمره مردم، هشتمین نمایشگاه بین‌المللی گل و گیاه تهران را فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های بالقوه گل ایران به دنیا می‌داند. وی با اشاره به برگزاری هشتمین نمایشگاه گل و گیاه تهران که از 19 اردیبهشت ماه سال جاری در محل دائمی نمایشگاه‌های تخصصی شهرداری تهران برپاست، درباره اهداف برگزاری این نمایشگاه می‌گوید: آشنایی انسان با طبیعت و ایجاد نشاط روحی و الفت اجتماعی، اشاعه فرهنگ زیباشناسی و ارتقای سطح آگاهی عامه در شناسایی فواید مختلف این موهبت الهی، جذب سرمایه‌گذاران در زمینه تولید گل وگیاه و صنایع وابسته و ایجاد اشتغال و تشویق، ترغیب و ایجاد رقابت سالم بین تولیدکنندگان جهت ارتقای کیفی تولید، استانداردها و معیارهای جهانی در جهت توسعه صادرات گل و گیاه از جمله اهداف برگزاری این نمایشگاه است. مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهر تهران با بیان اینکه اتحادیه‌ها، تعاونی‌ها، شرکت‌ها و سازمان‌های تولیدی و صنعتی داخلی، صادرکنندگان، واردکنندگان و موسسات بین‌المللی و نهادهای حقوقی مرتبط در این نمایشگاه حضوری فعال دارند،تاکید کرد: این نمایشگاه با مشارکت 210 موسسه داخلی و 51 شرکت خارجی از کشورهای آلمان، اسپانیا، امارات متحده عربی، ایتالیا، بلژیک، چین، سریلانکا، فرانسه و هلند در فضایی به وسعت 6هزار متر مربع سالن سر پوشیده و 9هزار متر مربع محوطه باز و با نمایش انواع گل‌ها و گیاهان شاخه بریده، آپارتمانی و فضای باز و ماشین آلات، تجهیزات و لوازم باغبانی و پارکی و کارگاه‌های تخصصی جانبی در زمینه آموزش کاشت گل‌ها و گیاهان مختلف، تولید پیاز گل، توسعه فضای سبز عمودی و تزئین گیاهی نمای ساختمان‌ها، کلینیک گیاه پزشکی و کنترل کامپیوتری گلخانه‌ها برگزار می‌شود. مختاری با اشاره به بازدید 700 هزار نفری شهروندان تهرانی از نمایشگاه گل وگیاه تهران در سال87 تاکید کرد: رشد 35 درصدی فضای زیر پوشش نمایشگاه و دیدار حدود 700 هزار نفر بازدید کننده و استقبال گسترده دست‌اندرکاران، تولیدکنندگان و علاقه‌مندان از این نمایشگاه نویدبخش، وسعت بیشتر فضای نمایشی و تعداد افزون‌تر شرکت‌کنندگان و بازدید کنندگان از هشتمین دوره آن است.
مشکلات پیش روی صنعت گل
مختاری مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهر تهران درباره مشکلات پیش روی تولید و صادرات گل و گیاه زینتی که باعث شد در پایین‌ترین رتبه‌های جهانی قرار گیریم، اظهار می‌دارد: مشکلات گسترده‌ای در این زمینه وجود دارد که اگر بخواهیم آنها را دسته‌بندی کنیم، می‌شود گفت یکسری مشکلات مربوط به قبل از برداشت یعنی تولید است و مشکلات دیگر مربوط به بعد از برداشت شامل بازاررسانی و بازاریابی است. وی می‌گوید: ما در کشور مشکل آستانه تولید و کوچک بودن سطح تولید را داریم. متأسفانه ما گلخانه‌هایی که در سطح وسیع تولید داشته باشند، نداریم. تنوع در واحدهای بهره برداری ما خیلی بالاست. یک واحد ممکن است تا 40 نوع گل پرورش بدهد این در حالی است که این طور نباید باشد و گلخانه‌ها باید به سمت تخصصی شدن حرکت کنند. وی می‌گوید: ما ناچار به افزایش کمیت و کیفیت تولید هستیم، کیفیت تولید ما باید بالا برود و تولید صادراتی بشود و برای تحقق این امر باید یکسری مسائل حل شود. از جمله کنترل آفات و بیماری‌های گل و گیاهان زینتی است. یکی از موانع صادرات گل‌های ما آلودگی به آفات است. مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهر تهران با اشاره به اینکه ایران از گنجینه ارزشمند گیاهان برخوردار است، می‌افزاید: خاستگاه و منشأ بسیاری از گل و گیاهان زینتی دنیا از جمله انواع گل‌های پیازی، پامچال، گلایل، میخک، زنبق و خیلی از گل‌های مهم، ایران است ولی با وجود تنوع زیستی بالایی که داریم در معرفی ارقام جدید مشکلات زیادی وجود دارد. وی اظهار می‌دارد: بازار گل دنیا، یک بازار لوکس و تنوع طلب است و با سلایق و فرهنگ‌های مختلف سر و کار دارد و برای جذب مشتری باید ارقام جدید معرفی شود که این واریته الان با واردات ارقام تأمین می‌شود، البته این مسأله باید داخلی شود و ما باید بتوانیم ارقام متنوع و به روزی را مرتب به بخش تولید معرفی کنیم.
سهمی که می‌تواند چند برابر شود
سهم ناچیز ایران از صنعت جهانی گل و گیاه موضوعی است که در سال‌های اخیر همواره به آن اشاره شده و آن طور که مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهر تهران می‌گوید، تنها 20 میلیون دلار سهم سالانه ایران از صادرات گل است. مختاری، مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهر تهران با اشاره به چالش‌های مهم پیش روی صنعت گل و گیاه کشور تاکید می‌کند: یکی از مشکلات عمده پیش روی گل و گیاهان زینتی، بازاریابی و صادرات آن است. برخلاف خیلی از کشورها که بازار داخلی پر رونقی دارند و مردم در آن كشورها بطور متوسط روزانه یک شاخه گل خریداری می‌کنند، در ایران به ازای هر 15 نفر یک شاخه گل به فروش می‌رسد. به همین دلیل عمده بازار گل ایران باید روی بازارهای جهانی متمرکز شود، ولی بخش صادرات نیز با مشکلات زیادی رو به رو است. وی تاکید می‌کند: بسته‌بندی، قرنطینه و حمل و نقل از عمده این مشکلات است. به عقیده کارشناسان بسته بندی گل و گیاه در ایران به هیچ وجه قابل رقابت با اروپا نیست. از سوی دیگر گل باید در داخل گلخانه به صورت سالم تولید شود، زیرا اگر گل ویروس دار وارد گلخانه شود به هیچ وجه نمی‌توان آن را از بین برد. بنابراین مسؤولان قرنطینه کشور باید نظارت مستمر و مداوم بر سیستم تولید گل داشته باشند.