حميد رضا ترقي*
سالی که گذشت به لحاظ سیاسی حاوی درس‌ها و عبرت‌های مختلفی برای جامعه و نخبگان سیاسی بود. از یک سو به لحاظ سیاسی، انقلاب و نظام در برابر جنگ نرم واکسینه شد و از سوی دیگر هویت واقعی جبهه اصلاحات که در قالب جنبش سبز فعالیت سیاسی خود را سامان داده بود روشن و شفاف شد و همگرایی این جریان با بیگانگان و براندازان نظام جمهوری اسلامی افشا شد. جریان تئوریک دوم خردادکه در 2 دهه گذشته آغاز شده بود تلاش کرد با به قدرت رسیدن آن مبانی را دنبال کند با رد آن مبانی توسط تئوريسین‌های آن مثل آقایان حجاریان و تاجیک از بین رفت. نهایتاً با به بن بست رسیدن مبانی فکری، اعتقادی و سیاسی اصلاحات راه برای تحکیم اصولگرایی در آینده سیاسی کشور باز شد. از سوی دیگر باید توجه داشت رد کردن تئوری‌های اصلاحات چه برای عبور از بحران پدید آمده برای اصلاحات باشد و چه برای ماندن و استمرار فضای سیاسی موجود، آنچه نتیجه این بازگشت و اعتراف به توهم پنداری دیدگاه‌های استراتژیک جریان اصلاحات است، منجر به از بین رفتن پایگاه اجتماعی و سیاسی اصلاح‌طلبان شد و ریزشی که در بین جامعه به لحاظ سیاسی داشتند به سادگی قابل جبران نیست. به نظر می‌رسد این اقدام با هر هدفی صورت گرفته باشد محصول و نتیجه‌ای جز اطمینان بیشتر جامعه به جریان اصولگرا و بدبینی بیشتر مردم به جریان اصلاح‌طلب در روند انقلاب اسلامی نخواهد بود. اما درباره آینده این جریان نیز می‌توان گفت که به طور طبیعی جریانی که در تئوری و عمل شکست می‌خورد 2 راه بیشتر ندارد؛ یا اینکه به جریان اصیل آن جامعه بپیوندد و مسیر خود را تغییر دهد یا اینکه به شکلی از حاکمیت فاصله بگیرد و روش دیگری را برای مخالفت دنبال کند. البته این بستگی به خردمندی عناصر اصلاح‌طلب دارد که چه راهی را برای آینده خودشان انتخاب کنند. به نظر می‌رسد تعدادی از تشکل‌ها و نخبگان سیاسی جریان اصلاح‌طلب به این جمع بندی رسیده‌اند که هیچ راهی جز حرکت در محور قانون اساسی و فعالیت در چارچوب آن و حرکت در هندسه سیاسی نظام برای تداوم حیات سیاسی‌شان وجود ندارد. اما برخی دیگر چون نه قواره سیاسی نظام را قبول دارند و نه هندسه سیاسی آن را، پس به سمت بی‌تفاوتی و خروج از کشور می‌روند و ورود به جریان‌های تندرو برای مقابله با نظام را تنها راه ادامه سیاسی خود انتخاب کرده‌اند.
سالی که گذشت به لحاظ سیاسی حاوی درس‌ها و عبرت‌های مختلفی برای جامعه و نخبگان سیاسی بود. از یک سو به لحاظ سیاسی، انقلاب و نظام در برابر جنگ نرم واکسینه شد و از سوی دیگر هویت واقعی جبهه اصلاحات که در قالب جنبش سبز فعالیت سیاسی خود را سامان داده بود روشن و شفاف شد و همگرایی این جریان با بیگانگان و براندازان نظام جمهوری اسلامی افشا شد. جریان تئوریک دوم خردادکه در 2 دهه گذشته آغاز شده بود تلاش کرد با به قدرت رسیدن آن مبانی را دنبال کند با رد آن مبانی توسط تئوريسین‌های آن مثل آقایان حجاریان و تاجیک از بین رفت. نهایتاً با به بن بست رسیدن مبانی فکری، اعتقادی و سیاسی اصلاحات راه برای تحکیم اصولگرایی در آینده سیاسی کشور باز شد. از سوی دیگر باید توجه داشت رد کردن تئوری‌های اصلاحات چه برای عبور از بحران پدید آمده برای اصلاحات باشد و چه برای ماندن و استمرار فضای سیاسی موجود، آنچه نتیجه این بازگشت و اعتراف به توهم پنداری دیدگاه‌های استراتژیک جریان اصلاحات است، منجر به از بین رفتن پایگاه اجتماعی و سیاسی اصلاح‌طلبان شد و ریزشی که در بین جامعه به لحاظ سیاسی داشتند به سادگی قابل جبران نیست. به نظر می‌رسد این اقدام با هر هدفی صورت گرفته باشد محصول و نتیجه‌ای جز اطمینان بیشتر جامعه به جریان اصولگرا و بدبینی بیشتر مردم به جریان اصلاح‌طلب در روند انقلاب اسلامی نخواهد بود. اما درباره آینده این جریان نیز می‌توان گفت که به طور طبیعی جریانی که در تئوری و عمل شکست می‌خورد 2 راه بیشتر ندارد؛ یا اینکه به جریان اصیل آن جامعه بپیوندد و مسیر خود را تغییر دهد یا اینکه به شکلی از حاکمیت فاصله بگیرد و روش دیگری را برای مخالفت دنبال کند. البته این بستگی به خردمندی عناصر اصلاح‌طلب دارد که چه راهی را برای آینده خودشان انتخاب کنند. به نظر می‌رسد تعدادی از تشکل‌ها و نخبگان سیاسی جریان اصلاح‌طلب به این جمع بندی رسیده‌اند که هیچ راهی جز حرکت در محور قانون اساسی و فعالیت در چارچوب آن و حرکت در هندسه سیاسی نظام برای تداوم حیات سیاسی‌شان وجود ندارد. اما برخی دیگر چون نه قواره سیاسی نظام را قبول دارند و نه هندسه سیاسی آن را، پس به سمت بی‌تفاوتی و خروج از کشور می‌روند و ورود به جریان‌های تندرو برای مقابله با نظام را تنها راه ادامه سیاسی خود انتخاب کرده‌اند.*عضو شوراي مركزي حزب مؤتلفه اسلامي