وقت اضافه برای نفس

بنیا فرید: فوتبال جهان در آستانه دگرگونی دیگری‌ است؛ تغییری نه از جنس تاکتیک و تکنیک، بلکه در ریتم مسابقه. فدراسیون جهانی فوتبال اعلام کرد از جام ۲۰۲۶ به بعد، تمام دیدارها ـ بدون استثنا ـ در هر نیمه ۳ دقیقه توقف اجباری برای نوشیدن آب خواهد داشت. تصمیمی که نشان می‌دهد فوتبال امروز بیش از گذشته به جسم بازیکن فکر می‌کند و سلامت در اولویت بازی قرار گرفته است. این بار صحبت از توقف‌هایی نیست که مثل گذشته فقط در گرما رخ دهد. قانون جدید می‌گوید در دقیقه ۲۲ هر نیمه، داور بازی را قطع می‌کند تا تیم‌ها کنار خط بنشینند، آب بخورند، نفس تازه کنند و دوباره وارد میدان شوند. فرقی هم ندارد بازی در گرمای تگزاس باشد یا زیر سقف بسته ورزشگاه‌های کانادا؛ این وقفه اجباری، دائمی و جهانی است. فیفا این تصمیم را «یک‌پارچه‌سازی قوانین حفاظتی» توصیف کرده تا دیگر سلامت بازیکن وابسته به درجه حرارت و شرایط مسابقه نباشد. این قانون از کجا شروع شد؟ تجربه تورنمنت باشگاه‌های جهان ۲۰۲۵ در آمریکا، همان جام مهمی که گرما و رطوبت کار را برای ستاره‌ها سخت کرده بود. تصاویر بازیکنانی که زیر آفتاب تند، شانه افتاده و با دهان خشک دنبال توپ می‌دوند، تصویر تکان‌دهنده‌ای شد. فیفا همان زمان سقف دمای توقف را پایین آورد و حالا تصمیم دارد مساله را قبل از وقوع آسیب حل کند. پشت پرده این تصمیم فقط پزشکی نیست؛ پخش تلویزیونی نیز سهم خود را دارد. وقتی زمان توقف مشخص باشد، شبکه‌ها می‌توانند بدون سردرگمی برنامه بریزند، تبلیغ بچینند و ساختار پخش را دقیق تنظیم کنند. همین موضوع در جلسه‌ای با حضور «مانولو زوبیریا» مسؤول برگزاری جام مطرح شد و پس از آن با رأی مثبت نهایی مواجه شد. فوتبال امروز فقط بازی نیست، صنعت است و صنعت نظم می‌خواهد.
البته دست داور کاملاً بسته نیست. اگر پیش از رسیدن به دقیقه ۲۲ ـ مثلاً با مصدومیت ـ بازی متوقف شده باشد، داور می‌تواند همان لحظه وقفه آب‌نوشی را اعمال کند تا روند مسابقه بی‌نظم نشود. یعنی قانون انعطاف دارد اما اصلش ثابت است.
سال‌ها پیش، در جام‌جهانی ۲۰۱۴ برزیل، وقتی گرما جان بازی را می‌گرفت، دادگاهی در همان کشور، فدراسیون جهانی را مجبور کرد وقفه آب‌خوری را رسما اجرا کند. آن اتفاق نقطه شروع تفکر تازه در فوتبال بود؛ اینکه اگر سرعت بازی بالا رفته و تنش بدنی بیشتر شده، باید راهی برای حفظ جان و کیفیت بازیکن هم در نظر گرفت. اکنون فیفا همان مسیر را کامل کرده است؛ سلامت بالاتر از سرعت، ایمنی مقدم بر جذابیت ظاهری. قانون تازه معنای دیگری هم دارد: دوره فوتبال‌های بی‌وقفه تمام شده. بازیکن ماشین نیست که ۴۵ دقیقه بی‌امان بدود. در عصری که باشگاه‌ها هفته‌ای ۲ مسابقه دارند، تقویم ملی فشرده است و آمادگی بدنی ارزش طلا دارد، حتی ۳ دقیقه نوشیدن آب می‌تواند تفاوت بین مصدومیت و آمادگی باشد. طرفداران سنتی فوتبال ممکن است بگویند جریان بازی تکه‌تکه می‌شود، هیجان از بین می‌رود، ریتم افت می‌کند اما پاسخ روشن است: بازیکن بدون بدن سالم، هیجان نمی‌سازد. فوتبال بزرگ‌تر از سنت‌های قدیمی شده و باید همراه با فشار دوندگی و سرعت مدرن، قوانین انسانی‌تر هم داشته باشد. جام جهانی ۲۰۲۶ در ۳ کشور و ۳ اقلیم مختلف برگزار می‌شود؛ از رطوبت گرم آمریکا تا سرمای کانادا و هوای خشک مکزیک. قانون جدید یعنی بازیکن در هر زمین و هر شرایطی حق نفس گرفتن دارد. از حالا باید پذیرفت کنار تصویر تاکتیک‌ها، بطری‌های آب هم بخشی از عکس رسمی جام خواهد بود.
بازی ۹۰ دقیقه است اما گاهی تنها ۳ دقیقه می‌تواند سرنوشت بدن بازیکن را عوض کند. فیفا حالا این ۳ دقیقه را از دل تجربه‌ها بیرون کشیده و به قانون ماندگار مبدل کرده است. فوتبالی که می‌خواهد جهانی‌تر شود، باید انسانی‌تر هم باشد.