در پی ورود موج قدرتمند بارشی جدید به کشور، ساکنان 24 استان طی 2 روز گذشته با بارش سنگین برف و باران مواجه شدند؛ بارشهایی که در مناطق جنوب کشور به صورت بارانهای شدید سیلآسا اتفاق افتاد و در استانهای غرب، جنوب غرب، مرکز، شمال و شمال غرب کشور نزولات جوی در قالب برف 20 استان را سفیدپوش کرد. گزارشهای استانی حاکی است، بارندگیهای کمسابقه اخیر در استانهای جنوبی کشور چون هرمزگان، فارس، بوشهر و کرمان باعث جاری شدن سیل، آبگرفتگی معابر، طغیان رودخانهها و ورود آب به برخی منازل شد.
شدت بارشها که بیشتر در استان هرمزگان گزارش شده است موجب شد آب شهرستان سیرک را احاطه کند و یک روستا در قشم تخلیه شود و مردم به مکانی امن انتقال داده شوند. همچنین بارشهای سیلآسای اخیر موجب شد برخی روستاها در کرمان نیز در معرض خطر سیل قرار گیرند و تخلیه شوند. علاوه بر بارشهای کمسابقه باران در استانهای جنوبی، 20 استان کشور طی 2 روز گذشته با بارش برف مواجه شدند. بارش برف در برخی استانها طی این روزها سنگین گزارش شده است، به طوری که در مناطقی ارتفاع بارش برف به یک متر رسیده است.
انباشت برف در روزهای گذشته در برخی استانها باعث انسداد راههای مواصلاتی، قطع ارتباط برخی روستاها با مراکز شهری و تعطیلی مدارس و دانشگاهها شد. کارشناسان هواشناسی کاهش شدید دمای هوا و رطوبت بالای سامانه بارشی جدید را علل بارش گسترده برف در کشور عنوان میکنند، به طوری که حتی استانهای کویری نظیر یزد، کرمان و مرکزی نیز با بارش کمسابقه برف مواجه شدند. هر چند بارشهای پاییزی دیرهنگام شروع شد اما به گفته کارشناسان طی 2 هفته پایانی آذر بارشها قابل ملاحظه بوده و سیلابها روانه پشت سدها شده است.
در این باره مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب کشور با اشاره به فعالیت سامانههای بارشی از اواسط آذرماه در کشور گفت: متوسط بارش کشوری با بهبود حدود ۴۰ میلیمتر نسبت به هفتههای گذشته افزایش یافته اما با وجود این روند کاهشی در کمبارشی، میزان بارشها همچنان حدود ۲۰ درصد کمتر از میانگین بلندمدت کشور است. فیروز قاسمزاده با اشاره به فعالیت سامانههای بارشی اخیر در کشور اظهار کرد: در فعالیت سامانههای بارشی اخیر، بارش متوسط کشوری با بهبود حدود ۴۰ میلیمتری مواجه شده و کاهش ۸۵ درصدی نسبت به دوره بلندمدت، به حدود ۲۰ درصد کاهش یافته است.
بر اساس دادههای شبکه ایستگاههای مبنای وزارت نیرو، متوسط بارش کشور با افزایش حدود ۲۰ میلیمتر، به ۴۷ میلیمتر رسیده که در نتیجه آن، نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۹ درصد افزایش نشان میدهد. به گفته وی، بیشینه بارش نقطهای در ایستگاه بندر حسینه استان هرمزگان با ۱۹۶ میلیمتر ثبت شده و پس از آن ایستگاههای قشم و سد استقلال هر کدام با ۱۶۷ میلیمتر و سپس بندرعباس و جم در استان بوشهر با ۱۶۰ میلیمتر قرار دارند.
در پی این سامانه، حجم آب ذخیرهشده در سدهای استان هرمزگان بیش از ۹۰ میلیون مترمکعب افزایش یافته و مخزن 2.9 میلیون مترمکعبی سد خاکی شهرستان پارسیان به طور کامل پر شده و سرریز کرده است. همچنین حجم آب سدهای استان فارس نیز بیش از ۵۵ میلیون مترمکعب افزایش یافته است.
* مجموع بارشهای اخیر در برخی نقاط هرمزگان از 200 میلیمتر عبور کرد
شدت بارشها طی چند روز اخیر در استان هرمزگان به گونهای بوده است که طبق اظهارات مرضیه سیسیپور، کارشناس اداره کل هواشناسی این استان طی چند روز اخیر بارشهای قابل توجهی در تمام مناطق هرمزگان رخ داده است به طوری که در برخی نقاط، بارشها از 200 میلیمتر نیز فراتر رفت.
بر اساس دادههای ثبتشده ایستگاههای هواشناسی استان از 25 آذر تا صبح روز 28 آذرماه، فعالیت سامانههای بارشی سبب بارشهای گسترده و مؤثر در سطح استان هرمزگان شده است. در این مدت، میزان بارندگی در ایستگاه بوموسی 57.9 میلیمتر، بستک 155.1 میلیمتر، بشاگرد 41.8 میلیمتر، بندرخمیر 200.2 میلیمتر، بندرعباس 188.1 میلیمتر، بندرلنگه 128.9 میلیمتر، پارسیان 144.6 میلیمتر و جاسک 171.3 میلیمتر ثبت شده است. همچنین در حاجیآباد 104.8 میلیمتر، رودان 195.2 میلیمتر، سیری 80.8 میلیمتر، قشم دریایی 267.5 میلیمتر، قشم فرودگاهی 231.6 میلیمتر، کیش 221.4 میلیمتر، لاوان 194.2 میلیمتر و میناب 196.3 میلیمتر بارندگی به ثبت رسیده است.
شدت و تداوم بارندگیها در برخی مناطق موجب جاری شدن روانآبهای سطحی، آبگرفتگی معابر و طغیان رودخانههای فصلی شده است. به گفته سیسیپور، بارندگیهای اخیر نقش مهمی در تقویت منابع آب سطحی و زیرزمینی استان هرمزگان داشته است. هر چند بارشهای اخیر باعث تقویت ذخائر آبی این استان شده است اما شدت بارشها به زیرساختهای شهری و روستایی خساراتی وارد کرده است. به گفته بخشدار بخش مرکزی بندرلنگه، بارشهای سیلآسا خسارت زیادی به زیرساختهای برق، مخابرات و راهها وارد کرده و باعث آبگرفتگی تعدادی از منازل شده است.
به گفته محمدحسین حسنبیگی، بر اثر شدت باد و بارندگی، تعدادی از پایههای برق سقوط کرده و برخی ترانسها و خطوط انتقال برق نیز دچار آسیب شدهاند و در برخی مناطق شاهد آسیب به زیرساختهای جادهای و آبگرفتگی معابر و منازل بودهایم. علاوه بر این، برخی فضاهای عمومی و زیرساختهای روستایی از جمله پارکها آسیب دیده و در تعدادی از نقاط نیز شکستگی درختان گزارش شده است.
* پـوشش امـدادی هلالاحمر هرمزگان برای بیش از 10 هزار نفر
در پی بارندگیهای اخیر و بروز آبگرفتگی در برخی مناطق استان هرمزگان، عملیات امدادرسانی جمعیت هلالاحمر استان با حضور گسترده تیمهای عملیاتی در شهرستانهای مختلف بهصورت مستمر ادامه یافت. مختار سلحشور، مدیرعامل جمعیت هلالاحمر استان هرمزگان گفت: در جریان این اقدامات، 10 هزار و 330 نفر از خدمات امدادی و حمایتی بهرهمند شدند و تلاشها بر تأمین نیازهای اولیه خانوارهای متاثر متمرکز شد. همزمان با امدادرسانی میدانی، 10 کمپ اسکان اضطراری در شهرستانهای میناب، قشم، خمیر و پارسیان راهاندازی شد تا امکان اسکان ایمن برای خانوارهای نیازمند فراهم شود.
* آبگیری کامل سازههای آبخیزداری بوشهر
گزارشها حاکی است «بارندگی 2 روز گذشته نسبت به مدت مشابه سال قبل در استان بوشهر 52 درصد افزایش یافته است». این بارشها سبب بیش از 8 میلیون مترمکعب آبگیری سدهای خاییز، باغان و اخند شده است. به گفته علی محمدی، مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان بوشهر، بر اساس گزارش مدیریت مطالعات پایه منابع آب و دادههای شبکه ایستگاههای بارانسنجی، میانگین بارندگی استان بوشهر در سال آبی جاری تاکنون حدود 67 میلیمتر ثبت شده است.
وی با بیان اینکه بارندگی 2 روز گذشته نسبت به مدت مشابه سال قبل 52 درصد افزایش یافته است، افزود: این مقدار در مقایسه با میانگین بلندمدت مشابه، کاهش 24 درصدی را نشان میدهد اما بارندگیهای اخیر بویژه در جنوب استان نقش مؤثری در جبران بخشی از این کسری داشته است. بیشینه بارندگی سامانههای بارشی اخیر تاکنون مربوط به ایستگاه جم با 160 میلیمتر و کمینه بارندگی مربوط به ایستگاه سد خاییز بوده است.
همچنین با فعالیت سامانههای بارشی اخیر، مجموع 909 سازه آبخیزداری استان با ظرفیت 36 میلیون مترمکعب به طور کامل آبگیری شده و این سازهها نقش مؤثری در کنترل سیلاب، کاهش فرسایش خاک و ذخیره آب ایفا کردهاند. به گفته عبدالحسین گرشاسبی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان بوشهر، این استان دارای 276 حوزه آبخیز با مساحتی حدود ۲ میلیون و 551 هزار هکتار است که در پی فعالیت ۲ سامانه بارشی اخیر، تمام این سازهها با حجم مخزن سرجمع 36 میلیون مترمکعب به طور کامل آبگیری شدهاند و توانستهاند وظایف خود را در کنترل سرعت روانآب، مهار سیلاب، کاهش رسوب و فرسایش و استحصال آب بخوبی انجام دهند.
* ثبت 180 میلیمتر باران در جم
پس از هرمزگان، بوشهر دیگر شهر جنوبی کشورمان طی روزهای گذشته با حجم بالای بارندگی مواجه شد. طبق اظهارات مدیرکل هواشناسی استان بوشهر، بیشترین بارش باران استان بوشهر طی روزهای گذشته در شهرستان جم به میزان بیش از 180 میلیمتر ثبت شده است. به گفته پیام مساعدی، میزان بارشهای ثبتشده در پی فعالیت سامانه بارشی اخیر، با بیشترین میزان بارندگی مربوط به شهرستان جم با 183 میلیمتر بوده و پس از آن جزیره خارک با 160 میلیمتر قرار دارد.
در همین بازه زمانی، میزان بارش در عسلویه و کنگان هر کدام 120 میلیمتر، در دیر 110 میلیمتر، در گناوه 70 میلیمتر، در بهرگان 68 میلیمتر، در دیلم 62 میلیمتر، در بوشهر 42 میلیمتر، در خورموج 35 میلیمتر، در برازجان 35 میلیمتر و در اهرم 32 میلیمتر به ثبت رسیده است. با وجود محاسن بارندگیهای اخیر که به تقویت آب پشت سدها منجر شده است اما شدت بارندگیها در این استان خسارات سنگینی را به بخش کشاورزی بویژه مزارع گوجهفرنگی در جنوب استان بوشهر وارد و کشاورزان منطقه بردخون در شهرستان دیر را با مشکلات جدی مواجه کرد.
* بارش یک متر برف در کرمان
بارش برف و باران در کرمان طی 2 روز گذشته باعث انسداد چند محور مواصلاتی شد که به گفته غلامرضا نژادخالقی، مدیرکل مدیریت بحران استان کرمان شدت بارشها منجر به آبگرفتگی معابر شهری در کهنوج و قطع برق در شهر راین شد، همچنین در پی بارشهای اخیر، راه ارتباطی چند روستا و منطقه سربیژن به طور کامل مسدود شده است. در منطقه سربیژن حدود یک متر برف گزارش شده که همین موضوع موجب انسداد کامل مسیر و بروز مشکلات در تردد شده است. علاوه بر این بارندگیها باعث شد سطح آب در داخل شهر کهنوج بالا بیاید و مشکلاتی را برای شهروندان ایجاد کند.
* افزایش چشمگیر ورودی سدهای استان کرمان
به دنبال بارشهای قابل توجه اخیر در کشور بویژه استانهای جنوبی، حمید علیدادیسلیمانی، مدیرعامل آب منطقهای استان کرمان از افزایش محسوس ورودی سدهای استان در پی بارندگیهای اخیر خبر داد و با اشاره به تأثیر سامانه بارشی اخیر بر حوضههای آبریز استان، گفت بارندگیهای اخیر نقش مؤثری در فعال شدن روانآبها و افزایش ورودی سدهای استان داشته است. طبق گفته وی، با افزایش بارشها حجم مخزن سد جیرفت به 83.4 میلیون مترمکعب رسیده و میزان ورودی آن 527 مترمکعب بر ثانیه ثبت شده است که این میزان، درصد پرشدگی مخزن را به 26 درصد رسانده است. افزایش ورودی سد جیرفت نشاندهنده تأثیر مستقیم بارندگیهای اخیر در مناطق بالادست این سد است.
* تخلیه اضطراری روستاهای فاریاب در پی بارندگی بیسابقه
فرماندار فاریاب از تخلیه کامل روستاهای در معرض خطر و قطع تمام مسیرهای ارتباطی شهرستان در اثر بارش شدید باران و وقوع سیلاب خبر داد. سیدابوالحسن حسینی صبح جمعه با اشاره به فعالیت سامانه بارشی شدید و تداوم بارندگیهای اخیر بیان کرد: همه راههای ارتباطی شهرستان فاریاب به طور کامل مسدود و همچنین روستاهای در معرض خطر سیلابها نیز تخلیه شده و ساکنان آنها به مکانهای از قبل پیشبینی شده منتقل شدند.
وی با اشاره به وضعیت بحرانی منطقه اعلام کرد بارش شدید باران از ساعات پایانی شب گذشته آغاز شد و با افزایش حجم روانآبها از بامداد امروز (دیروز جمعه) همه محورهای مواصلاتی شهرستان مسدود شد.
حسینی گفت: در اثر شدت بارندگی و طغیان روانآبها و همچنین شکستگی سیلبندها تعدادی از منازل مسکونی در روستاهای پاییندست دچار آبگرفتگی شدید شدند که این موضوع خطر جدی برای ساکنان ایجاد کرد و به همین منظور و با هدف حفظ جان مردم تخلیه فوری منازل روستایی در دستور کار ستاد مدیریت بحران قرار گرفت. فرماندار فاریاب ادامه داد: عملیات تخلیه با همکاری نیروهای امدادی هلال احمر، نیروهای انتظامی، بسیج و دستگاههای خدماترسان انجام شد و ساکنان روستاهای در معرض خطر به مناطق امن منتقل شدند.
* بارش 174 میلیمتری باران در فارس
بر اساس گزارش اداره کل هواشناسی فارس، بیشترین بارشهای سامانه اخیر تا روز گذشته مربوط به فیروزآباد با 174 میلیمتر ثبت شده است. سهم شیرازیها از سامانه بارشی اخیر 67 میلیمتر باران و 3 سانتیمتر برف بوده است. همچنین در آباده 29 میلیمتر، اردکان 45، ارسنجان 57، استهبان 77، اقلید 23، ایزدخواست 22، بوانات 29، پاسارگاد 44، تختجمشید 53، جهرم 125، خرامه 77، خفر 137، خنج 104، داراب 109، درودزن 39، زرقان 48، زرین دشت 128، سروستان 121، شهرک گلستان شیراز 56، شیراز 67 و صفاشهر 26 میلیمتر باران ثبت شد. در فراشبند 79، فسا 120، فورگ داراب 128، فیروزآباد 174، قیروکارزین 146، کازرون 19، گراش 120، لار 165، لامرد 138، مهر 102، نورآباد 32 و نیریز 70 میلیمتر بارش باران ثبت شده است. در ایستگاههای خودکار هواشناسی فارس در افزر 132، اوز 149، بختگان 54، جویم 103، خشت 30، رستم 28، سده 22، کورده 160، کوار 150، دشت نمدان 22، کوه چنار 23 و میمند 148 میلیمتر باران ثبت شده است. همچنین در آباده 18 سانتیمتر برف باریده و در اردکان 2، اقلید 25، ایزدخواست 18، بوانات 18، پاسارگاد 3، درودزن 2، شیراز 3، صفاشهر 15، سده 23 و دشت نمدان 22 سانتیمتر بارش برف گزارش شده است.
* تخریب 51 واحد مسکونی بیرم فارس بر اثر سیل
رئیس شورای اسلامی شهر بیرم گفت: در پی بارشهای اخیر و وقوع سیل در این شهر، 119 واحد مسکونی دچار خسارت شدهاند که 51 واحد به طور کامل تخریب و مابقی نیازمند مقاومسازی هستند. عبدالحسین شکری اظهار کرد: این میزان بارش خسارتهایی به منازل مسکونی، زیرساختهای شهری، بخش کشاورزی و برخی ادارات در بیرم وارد کرده است. برآوردهای اولیه نشان میدهد مجموع خسارتهای واردشده به منطقه بیرم تاکنون حدود 45 میلیارد تومان است.
* ادامه فعالیت سامانه بارشی در کشور
با آنکه طی 5 روز گذشته اغلب استانهای کشور با بارش برف و باران مواجه بودند، رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا از بارش برف و باران در برخی استانهای کشور خبر میدهد. به گفته صادق ضیاییان، شنبه بارش در شمال شرق، شرق، جنوب شرق، جنوب و بخشهایی از مرکز با شدت کمتری ادامه خواهد داشت. همچنین یکشنبه نیز در برخی نقاط خراسان رضوی، خراسان شمالی و گلستان بارش برف و باران و وزش باد پیشبینی میشود.
روزهای دوشنبه و سهشنبه آسمان کشور صاف است و جوی آرام خواهیم داشت. این در حالی است که تا دوشنبه در بیشتر مناطق واقع در نیمه شرقی، مرکز، دامنههای البرز مرکزی و استانهای واقع در دامنههای زاگرس کاهش محسوس دما پیشبینی میشود. رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا درباره وضعیت جوی تهران طی روزهای آینده نیز گفت: آسمان تهران، شنبه کمیابری تا نیمه ابری، همراه با وزش باد، گاهی افزایش باد با حداقل دمای صفر و حداکثر دمای ۷ درجه و همچنین یکشنبه (۳۰ دی)، صاف تا کمی ابری، گاهی همراه با وزش باد با حداقل و حداکثر دمای ۱- و ۷ درجه پیشبینی میشود. همچنین طی شنبه اهواز و بندرعباس با دمای ۱۹ درجه سانتیگراد و یکشنبه اهواز با دمای ۲۰ درجه گرمترین و زنجان و شهرکرد با دمای ۱۲- و ۱۴- درجه سانتیگراد به ترتیب طی شنبه و یکشنبه سردترین مراکز استان کشور خواهند بود.
امدادرسانی به بیش از ۱۸ هزار تن و اسکان اضطراری ۱۷۷۵ نفر
به دنبال ورود موجهای بارشی به کشور، جمعیت هلالاحمر در اطلاعیهای به امدادرسانی در سوانح جوی اخیر پرداخت و اعلام کرد ۱۸ هزار هموطن متاثر از برف و کولاک و سیلاب بویژه در جنوب کشور از خدمات حمایتی و امدادی هلالاحمر بهرهمند شدهاند. در این مدت ۲ کودک جان خود را از دست دادند و نجاتگر هلالاحمر جهرم نیز در حین امدادرسانی به سیلزدگان و نجات جان هموطنان به شهادت رسید. در پی ورود موجهای بارشی به کشور، جمعیت هلالاحمر طی 4 روز گذشته در ۲۴ استان کشور شامل آذربایجان شرقی، اردبیل، اصفهان، بوشهر، چهارمحالوبختیاری، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، خراسان شمالی، خوزستان، زنجان، سیستانوبلوچستان، فارس، قم، مرکزی، کردستان، کرمان، کهگیلویهوبویراحمد، گلستان، لرستان، مازندران، مرکز مستقل کیش، هرمزگان، همدان و یزد به ۱۸ هزار و ۱۶۷ نفر از هموطنان خدمات امدادی و حمایتی ارائه کرده است. در این بازه زمانی، ۱۵۱ شعبه هلالاحمر در ۲۲۵ نقطه عملیاتی فعال بودهاند و علاوه بر امدادرسانی، ۱۳۹ نفر از هموطنان متاثر از سیل و برف و کولاک را به مناطق امن انتقال دادند. ۱۱ نفر از مصدومان نیز به مراکز درمانی منتقل شده و ۲ مصدوم دیگر در استانهای آذربایجان شرقی و فارس به صورت سرپایی درمان شدند. بر اثر سوانح جوی ۴ روز گذشته متاسفانه ۲ کودک ۹ ساله در استانهای فارس و هرمزگان جان خود را از دست دادند. یک نفر در سیل خوزستان نیز مفقود شده است. در جریان امدادرسانی به سیلزدگان جهرم در استان فارس نیز متاسفانه یکی از امدادگران هلالاحمر جان خود را برای نجات هموطنان از دست داد و به مقام رفیع شهادت نائل آمد. از آغاز این عملیاتها، ۱۷۷۵ نفر در استانهای هرمزگان، فارس، کرمان، بوشهر، کردستان، سیستانوبلوچستان، چهارمحالوبختیاری، خراسان رضوی، اصفهان و مازندران اسکان اضطراری داده شدند. در این مدت، ۲۱۶ مورد عملیات تخلیه آب از منازل در استانهای متاثر از سیلاب انجام شد و ۷۲۲ دستگاه خودروی گرفتار در برف و سیلاب توسط امدادگران رهاسازی شدند. همچنین در جریان این عملیاتها، ۴۷۱۳ حادثهدیده اقلام غذایی دریافت کرده و ۱۳ هزار و ۲۲۴ نفر اقلام زیستی دریافت کردهاند. برای اجرای این اقدامات، ۳۹۱ تیم عملیاتی با بهرهگیری از ۲۷۹ دستگاه ناوگان ترابری بهکارگیری شدهاند. امدادگران هلالاحمر در سراسر کشور بویژه با ورود موج سوم بارشی در حالت آمادگی ۱۰۰ درصدی هستند.