ورزش در تكاپوي ارزش

آریا صالحی

خدا حافظ آفریقا، سلام برزیل

تساوی عربستان و کره‌شمالی در ریاض، تلخ‌ترین بامداد قرن فوتبال ایران را رقم‌زد. باید چشم‌های میلیون‌ها ایرانی به ساق 11 بازیکن اجنبی دوخته می‌شد تا شاید آنها کاری کنند و معجزه‌ای رقم بزنند، تا تیم‌ملی به جام‌جهانی آفریقای‌جنوبی2010 برسد. ولی سرنوشت چیزی جز تساوی کره‌شمالی و عربستان نبود تا تمام ایرانيان با چشمانی پر از اشک، با جام‌جهانی وداع کنند. این اتفاق از اوایل سال 88 قابل پیش‌بینی بود. بعد از شکست باور نکردنی ایران در آزادی مقابل عربستان، شانس صعود بسیار کمرنگ شده بود. همان شکستی که پرونده علی دایی را در تیم ملي بست تا او با خشم از نیمکت ایران خداحافظی کند. او رفت تا افشین قطبی که آرزوی مربیگری تیم‌ملی را در سر می‌پروراند به هدف باورنکردنی‌اش برسد. ایران با او امارات را در تهران برد و در دیدار پایانی به سئول رفت تا در خاک کره‌جنوبی با این تیم بازی کند. دیدار، دیدار مرگ و سرنوشت بود و تک تك دقایق آن می‌توانست سرنوشت فوتبال ایران را عوض کند. ایران در دقیقه 51 با درخشش مسعود شجاعی به گل رسید و نمایش خوبی ارائه داد. در حالی که کیلومترها آن ‌طرف‌تر در خاک ایران، همه خود را برای یک جشن بزرگ آماده کرده بودند، نوک پای پارک جی سونگ، ستاره کره‌ای سرنوشت را تغییر داد. او در دقیقه 82 دروازه ایران را فرو ریخت، مشابه بازی رفت در تهران تا آرزوهای ما را خاک کند. شاید هم قسمت این باشد که فوتبال ما یک جام درمیان میهمان جهانیان باشد.پس حالا: سلام جام بیستم، سلام برزیل2014!كارت قرمز داربي به آبي‌ها

بعد از 6 تساوی پی در پی، تنها شوت باور نکردنی کریم باقری بود که توانست تابوی تساوی را بشکند و سرانجام برد و باخت را در داربی رقم بزند. در حالی‌که همه در اواسط نیمه دوم تصور می‌کردند این دیدار دوباره با نتیجه یک بر یک تمام می‌شود، کریم باقری به خود زحمت داد و با یک شوت سرکش دروازه استقلال را فرو ریخت تا بعد از 3 سال طرفداران پرسپولیس طعم برد را بچشند. آخرین بار هم این تیم با حضور مصطفی دنیزلی توانسته بود استقلال را با صمد مرفاوی شکست دهد. آن دیدار هم با نتیجه دو بر یک تمام شد تا مرفاوی ناکام‌ترین مربی داربی باشد. داربی شصت و هشتم اینقدر مهم بود که علی دایی بعد از آن اشک بریزد؛ کسی‌که حتی در بدترین شب‌های باخت تیم اشک نریخته بود. او با حضورش تابوی تساوی در داربی را شکست. در 3 سال اخیر نتایج داربی به طرز عجیبی به هم شباهت داشت و 2 تیم با تساوی یک بر یک به رختکن می‌رفتند. در همان ایام شایعات زیادی درباره مسامحه 2 تیم مطرح بود و حتی یکی از مسؤولان وقت فدراسیون ادعا کرد، آنها از داوران خارجی می‌خواهند «خون از دماغ کسی نریزد و همه راضی باشند.» البته هیچگاه تساوی برای طرفداران 2 تیم راضی‌کننده نبود و همه آرزو به دل مانده بودند تا داربی مثل قدیم‌ها در میان لگدها، فریادها، کارت قرمزها و... پایان یابد. منشوری که به تاریکی‌ها نور تاباند

منشور اخلاقی، همان رخداد فرخنده‌ای بود که باید در فوتبال ایران رخ می‌داد و البته پیامدهایش گریبان برخی چهره‌های مطرح فوتبال را گرفت. در فصل 88-87 وقتی عزیز محمدی رئیس سازمان لیگ بحث منشور و نمره‌دهی به بازیکنان را پیش کشید، کسی آن را جدی نگرفت. دریغ از اینکه منشور قرار است به بافت‌های ریز فوتبال هم نفوذ کند. نمونه این نفوذ، محرومیت ستاره‌ای پرحاشیه مانند نیکبخت واحدی بود که مجبور شد نیم فصل در خانه استراحت کند. باشگاه پاس هم در گرمی این بازار مدارکی از بازیکن جدا شده خود، حنیف عمران‌زاده رو کرد که محرومیت او را در پی داشت. باشگاه استقلال از تمام کانال‌ها نفوذ کرد و تمام زور خود را زد تا محرومیت عمران‌زاده را ببخشند اما انگار سازمان لیگ این طرح را در سال اول اجرا، سفت‌تر از آنی گرفته بود که همه تصور می‌کردند. منشور به دلایل معلوم حتی اجازه نداد برخی مربیان لیگ برتری مانند فیروز کریمی، فرهاد کاظمی، اکبر میثاقیان و نادر دست نشان روی نیمکت تیم‌های لیگ‌برتری بنشینند. فرهاد کاظمی که در این سال‌ها همواره بحث‌های حاشیه‌ای درباره‌اش زیاد است، بعد از این اتفاق تهدید کرد به فیفا شکایت خواهد برد! کریمی اعلام کرد به فدراسیون فوتبال می‌رود تا عزیز محمدی را بزند و.... البته نکته مبهمی که همواره در بحث منشور وجود داشت این بود که کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال متولی اجرای آن بود یا سازمان لیگ یا ستاد فرهنگی این سازمان؟ هر کدام از این کمیته‌ها یک جای کار را گرفته بودند و آن را پیش می‌بردند. منشور اینقدر در کشور سر و صدا کرد که سرانجام فدراسیون فوتبال تصمیم به حذف آن گرفت تا آیین‌نامه انضباطی را جایگزینش کند اما هر چه بود این منشور به بسیاری از تاریکی‌های فوتبال نور تاباند. دردسر خصوصی استقلال و پرسپولیس

لوس‌ترین بحث ورزش در سالی که گذشت، خصوصی‌سازی استقلال و پرسپولیس بود. 2 تیمی که چند دهه است به خصوصی‌سازی می‌اندیشند اما هیچگاه حتی کوچک‌ترین گامی در این راه برنداشته‌اند تا عملا 2باشگاه پول‌خور باشند. بعد از دستور مقام معظم رهبری در راستای اصل 44 و خصوصی سازی، شخص رئیس‌جمهور هم دستور داد باشگاه‌های استقلال و پرسپولیس به بخش خصوصی واگذار شوند. همین اقدام کافی بود تا مهندس علی آبادی رئیس وقت سازمان تربیت بدنی مقابل دوربین‌های تلویزیونی بایستد و بگوید: «تا یک ماه آینده 2 تیم را خصوصی می‌کنیم.» دریغ از اینکه این ماه از راه نرسید. در همین حین شرکت فرابورس اعلام کرد تنها راه‌حل واگذاری استقلال و پرسپولیس به بخش خصوصی عرضه یکباره این 2 باشگاه است و بعد از آن با تشکیل یک تعاونی زمینه را برای درآمدزایی 2 باشگاه فراهم کنند. ولی این اتفاق هم رخ نداد تا سرانجام علی سعیدلو رئیس جدید سازمان تربیت بدنی دستور کار را جدی‌تر از قبل پیگیری کند و شخص واعظی آشتیانی مدیر عامل استقلال را مامور کند به خصوصی سازی این 2 باشگاه رسیدگی کند.در حالی‌که پول در استقلال و پرسپولیس به قدری نایاب شده که به گزارش رجا نیوز این 2 باشگاه حتی مجبور شدند سهام یک میلیاردی خود را از بانک تات بیرون بکشند و خرج کنند. میزبانی، هم اسلامی، هم ایرانی

گرفتن میزبانی بازی‌های کشورهای اسلامی در ورزش ایران اتفاق بی‌مانندی است که مانند لکه سیاهی برای دشمنان خلیج همیشه فارس در تاریخ باقی می‌ماند. در حالی که تدارک وسیعی برای میزبانی این مسابقات استراتژیک دیده شد و حتی مقامات بلندپایه از برگزاری این بازی‌های مهم گفتند اما به ناگهان کمیته اجرایی غالبا عرب مسابقات، میزبانی را از ایران گرفت. ورزش ایران چند هفته در شوک این اتفاق بزرگ بود و همه از متهم اصلی حرف می‌زدند. اما این همه هزینه و زمان به باد فنا نرفت و در واقع صرف دفاع از هویت و تاریخ یک کشور شد، چرا که برای هر ایرانی مسلمان، میزبانی اسلامی همانقدر اهمیت دارد که میزبانی ایرانی. البته داستان گرفتن میزبانی مسابقات به خودی خود دارای روایت‌های مختلفی بود و هرکس، فرد دیگری را متهم به سهل‌انگاری می‌کرد... . در این راستا مدال‌های بازی‌ها هم طراحی شد که مورد تایید کمیته اجرایی مسابقات قرار گرفت. تا این لحظه مشکلی برای میزبانی مسابقات نبود تا آنکه سازمان اصرار کرد که باید طرح خلیج فارس روی مدال بازی‌ها باشد. کمیته اجرایی در مقابله با اعتراض امارات و عربستان کمر خم کرد و رای به گرفتن میزبانی از ایران داد. ... و رفتيم به جام‌جهاني

در سال رکود فوتبال ایران، تنها یک اتفاق می‌توانست تمام این غبار را برای چند روز از چهره فوتبال بزداید و کمی ناکامی‌ها را از خاطر ببرد؛ موفقیت تیم ملی نوجوانان. در روزهایی که هنوز حذف تیم ملی ایران از مقدماتی جام جهانی و ناکامی باشگاه‌ها در لیگ قهرمانان آسیا در ذهن طرفداران فوتبال موج می‌زد، این علی دوستی مهر بود که با مشتی نوجوان به جام جهانی رفت و در آنجا نتایج بی‌سابقه‌ای برای تیم ملی رقم زد. این تیم 2 کار بزرگ انجام داد؛ نخستین کار، قهرمانی در رقابت‌های فوتبال نوجوانان آسیا بود. ایران تنها با یک گل خورده قهرمان مسابقات شد و صعود به جام جهانی را جشن گرفت. این اتفاق برای نخستین‌بار در تاریخ فوتبال ایران رخ داد و شاگردان علی دوستی در فینال مسابقات با شکست 2 بر یک کره جنوبی، تاریخ‌ساز شدند. ایران به ترتیب تیم‌های بحرین، اردن، نپال، کویت، سوریه، امارات و کره جنوبی را شکست داد و به جام جهانی رسید. مرحله دوم موفقیت این تیم آنجا رقم خورد که ایران در خاک نیجریه پا به مسابقات جام جهانی نوجوانان گذاشت؛ مسابقاتی که با ظهور پدیده‌ای به نام ایران رقم خورد. نوجوانان در مرحله مقدماتی بازی‌ها گامبیا را 2 بر یک شکست دادند، با کلمبیا مساوی کردند و هلند مدعی را یک بر صفر از پیش‌رو برداشتند. اینگونه بود که به مرحله یک‌هشتم نهایی رسیدند و به اروگوئه تکنیکی خوردند. در حالی که اغلب کارشناسان ایران را بخت اصلی صعود به یک‌چهارم می‌دانستند اما شاگردان دوستی در میان ناباوری در وقت‌های اضافه 2 بر یک به اروگوئه باختند و حذف شدند. ولی حتی این شکست هم چیزی از ارزش‌های نوجوانان ایران کم نکرد تا در روزهای رکود فوتبال، لبخندی برلب‌های طرفداران بنشیند.آبشارهای بلند والیبال

حسین معدنی جوان با خداحافظی ستاره‌های والیبال ایران دست به جوانگرایی زیادی زد و با همان تیم در آسیا شاهکار کرد. ایران در مسابقات جام ملت‌های آسیا بعد از 51 سال دوباره به فینال رقابت‌ها رسید؛ رکوردی تاریخی که هیچکدام از کارشناسان در بهترین حالت هم آن را پیش‌بینی نمی‌کردند. اما معدنی و شاگردانش با شکست دادن تیم‌های بزرگی مانند کره جنوبی و چین ردپایی تاریخی از خود بر جای گذاشتند و به فینال مسابقات رسیدند. ایران که پیش از مسابقات جام ملت‌ها در جام کنفدراسیون‌ها و در حضور بزرگانی چون ژاپن و چین قهرمان شده بود، با توپ پر به فیلیپین رفت. شاگردان معدنی در گروه C مسابقات با سریلانکا، چین، ویتنام و هنگ‌کنگ بازی کردند که هر 4 بازی را بردند. شگفتی بازی‌های گروهی مسابقات همان بردی بود که ایران مقابل چین تیم پنجم جهان در المپیک به دست آورد. تیم ملی والیبال در مراحل بعدی به ترتیب مقابل کره جنوبی، قزاقستان و دوباره چین قرار گرفت که باز هم برنده بود. حالا فینال انتظار ایران را می‌کشید و رقیبی سنتی به نام ژاپن. شاگردان معدنی یک گام مانده به کاپ برای نخستین‌بار طعم شکست را در مسابقات چشیدند اما حتی این نایب قهرمانی ایران را به جام بزرگ قهرمانان جهان با حضور تیم‌های رویایی والیبال رساند. والیبالیست‌های جوان، خیلی زود به این مسابقات رفتند و در مقابل بزرگ‌ترین تیم‌های دنیا قرار گرفتند. شروع بسیار جذاب بود. شاگردان معدنی مصر را شکست دادند و در دومین بازی برابر برزیل قدرت بلامنازع والیبال دنیا قرار گرفتند. در ورای باخت ایران به سامباها، تک ستی که ملی‌پوشان از برزیل گرفتند خود کار بزرگی بود. والیبالیست‌های ایران اما نتوانستند در ادامه بازی‌ها بردی به دست بیاورند و سرانجام بعد از شکست مقابل تیم‌های ژاپن، لهستان و کوبا تیم پنجم جام شدند. بعد از این 2اتفاق مهم، والیبال ایران در رنکینگ جهانی بین 30 تیم به رده هفدهم رسید تا سومین افتخار بزرگ نصیب والیبالیست‌های
جوان شود.تولد دوباره تکواندو

نایب قهرمانی تکواندو ي ایران در جهان شاید از نظر همه اتفاقی تکراری و بی‌اهمیت باشد. ایران در سال‌های 2003، 2005 و 2007 به ترتیب در آلمان، اسپانیا و چین نایب قهرمان دنیا شد و نایب قهرمانی‌اش در سال 2009 می‌توانست کاملا تکراری باشد. اما این نایب قهرمانی نکته‌ای در خود داشت که شکافتن آن نشان می‌دهد این مقام، یک اتفاق بزرگ در تاریخ تکواندوی ایران بود. بعد از افت ستاره‌های بزرگ تکواندو و خداحافظی آنها، این بار تیم ملی تکواندوی ایران با یک مشت جوان بی‌تجربه پا به مسابقات جهانی گذاشت و در عین ناباوری نایب قهرمان شد. اگر در سال‌های گذشته ایران با اتکا به ستاره‌هایش چنین مقامی را به دست می‌آورد ولی این بار با تلاش جوان‌هایی گمنام بر سکوی دوم دنیا ایستاد. از تیمی که در سال 2009 به مسابقات جهانی رفت تنها یوسف کرمی ملقب به مرد فضایی نام‌آشنا بود و اغلب مردم دیگر تکواندوکارهای ایران را نمی‌شناختند. قبل از اعزام تیم به دانمارک انتقادهای زیادی به سیاست جوانگرایی رضا میهماندوست سرمربی تیم ملی تکواندو شد اما او با این مقام به خواسته‌اش رسید، آن هم با اعتماد به تیمی که میانگین سنی‌اش 22 سال بود. تیم ملی تکواندو در این دوره از مسابقات جهانی یک مدال طلا توسط محمد باقری‌معتمد، یک مدال نقره توسط رضا نادریان و 3 مدال برنز توسط میثم باقری، یوسف کرمی و حسین تاجیک گرفت و 55 امتیاز به دست آورد. حتی رضا میهماندوست، سرمربی تیم ملی تکواندو هم این موفقیت را باور نمی‌کرد: «تک‌تک نفرات تیم هر چه داشتند رو كرده و بیش از توان خود تلاش کردند. این نایب قهرمانی باشکوه‌تر از عنوان‌های دوره‌های قبل بود». افتخار وطنی با کشتی فرنگی

کشتی فرنگی ایران در سالی که گذشت، دنیا را تسخیر کرد. اگر همیشه کشتی فرنگی زیر سایه آزاد بود، این بار فرنگی‌کاران با محمد بنا، سکوهای قهرمانی را در نوردیدند. بعد از کسب نخستین نایب قهرمانی در تاریخ کشتی، فرنگی‌کاران عزم خود را برای سکوی قهرمانی جزم کردند. در مهرماه سال گذشته، کشتی فرنگی ایران با کسب یک مدال طلا، 3 برنز و 39 امتیاز نایب قهرمان مسابقات جهانی دانمارک شد. ترکیه در این مسابقات بر سکوی قهرمانی ایستاد. اما این قهرمانی تنها چند ماه زیر زبان کشور همسایه شیرینی کرد. در بهمن‌ماه امسال گذشته، بنا و شاگردانش کاری کردند که تا به حال هیچکس نتوانسته بود آن را انجام دهد. قهرمانی کشتی فرنگی ایران در دنیا ماموریتی غیرممکن به نظر می‌رسید که سرانجام بنا توانست آن را ممکن سازد. در فوریه سال نو میلادی و در آستانه بازی‌های آسیایی گوانگجو، فرنگی‌کاران ایران با شکست ترکیه رقیب سنتی، برای نخستین‌بار در تاریخ این رشته بر سکوی قهرمانی دنیا ایستادند. این رقابت‌ها با حضور 8 تیم برتر جهان به صورت مسابقه تیم به تیم در ایروان ارمنستان برگزار شد که با 4 پیروزی پیاپی ایران همراه شد. مهم‌ترین نکته این قهرمانی غیبت چهره‌های سرشناسی چون حمید سوریان، فرشاد علیزاده و مسعود هاشم‌زاده بود که بنا بدون آنها توانست تیمش را قهرمان کند. ایران از همان ابتدا توفانی شروع کرد و با شکست کوبا و منتخب اسکاندیناوی در روز اول، به مرحله دوم صعود کرد. در مرحله بعد شاگردان بنا کار بزرگ‌تری کردند و با عبور از سد ارمنستان میزبان به فینال رسیدند. در بازی نهایی، ترکیه قدرت بلامنازع کشتی فرنگی انتظار ایران را می‌کشید. در میان ناباوری همگان و در حالی که اغلب کارشناسان، ترکیه را قهرمان رقابت‌ها می‌دانستند، ایران 4 بر 3 بازی را برد تا به تاریخ بپیوندد. محمد فقیری در 55 کیلو، امید نوروزی در 60، سعید عبدولی در 66 و امیرعلی اکبری در 96 کیلو بردهای ایران را رقم زنند.ورود بسکتبال ایران به سبدهای جهانی

بسکتبال ایران که در سال‌های گذشته پیشرفتی چشمگیر داشته، این بار موفق شد برای نخستین‌بار در تاریخ سهمیه بازی‌های جام جهانی را به دست بیاورد. بعد از حضور در المپیک، راهیابی به مسابقات جام جهانی در تاریخ بسکتبال ایران بی‌سابقه بود. شاگردان وسلین ماتیچ، در جام ملت‌های آسیا آنقدر درخشیدند که حتی چین، یکی از قدرت‌های بزرگ بسکتبال، مقابلشان به زانو درآمد. ایران در فینال توانست چین میزبان را با نتیجه جالب 70 بر 52 شکست دهد و برای دومین بار متوالی قهرمان آسیا شود. پیش از بازی فینال ایران به ترتیب تایوان، ازبکستان، کویت، ژاپن، فیلیپین، کره جنوبی، قطر و اردن را شکست داده بود. قهرمانی جام ملت‌ها شیرینی خاصی برای ماتیچ و شاگردانش داشت. آنها علاوه بر فتح آسیا، جواز حضور در جام جهانی 2010 ترکیه را کسب کردند؛ مسابقاتی که از 28 اوت تا 11 سپتامبر سال 2010 به میزبانی همزمان 4شهر استانبول، آنکارا، قیصریه و ازمیر برگزار می‏شود. این، آزمونی دشوار برای بسکتبال ایران خواهد بود چون در گروه B رقابت‌ها باید مقابل ابرقدرت‌های دنیا بایستد. ملی‌پوشان در این گروه با تیم‌های آمریکا، اسلوونی، برزیل، کرواسی و تونس بازی خواهند کرد. ماتیچ از این اتفاق بسیار خرسند است: «از اینکه در رقابت‌های جام جهانی به میدان می‎رویم، خوشحالم. از اینکه در خانواده برترین‎های جهان حضور داریم، خرسندیم».