رضا عمویی: صهیونیستها اگرچه در غزه در وضعیت آتشبس به سر میبرند اما جنگ اقتصاد با آنها در حال اوج است. جنگ غزه پرهزینهترین جنگ تاریخ نامشروع و کوتاه رژیم صهیونیستی است اما این جنگ علاوه بر ایجاد بار روانی ناشی از تلفات، حالا آوار هزینههای اقتصادی را روی دست تلآویو گذاشته است.
گزارش خبرگزاری آلمانی دویچهوله نشان میدهد اقتصاد رژیم به دلیل هزینههای جنگافروزیهای اخیر در غزه و دیگر مناطق، زیر فشار قابل توجهی قرار دارد. علاوه بر کمبود نیروی کار، مجوزهای کار بسیاری از فلسطینیها لغو شده و اکنون یکی از بزرگترین چالشهای اقتصادی صهیونیستها، کمبود نیروی کار به دلیل فراخوان تعداد زیادی از نظامیان و مهاجرت بخشی از نیروی کار به خارج است.
بر اساس گزارش موسسه بینالمللی تحقیقات صلح استکهلم، هزینه نظامی صهیونیستها در سال 2024 با ۶۵ درصد افزایش به 46.5 میلیارد دلار (40.4 میلیارد یورو) رسیده است. این رقم به معنای آن است که 8.8 درصد تولید ناخالص داخلی رژیم صهیونیستی به هزینههای نظامی اختصاص مییابد. بر اساس این آمار، اسرائیل پس از اوکراین، دارای دومین رقم بالای هزینههای نظامی در جهان به نسبت تولید ناخالص داخلی است. بتازگی نیز «اوری گلدبرگ»، کارشناس صهیونیست با اشاره به بحرانهای پیش روی رژیم صهیونیستی در یادداشتی در الجزیره نوشت پشت تصویر پرزرق و برق اسرائیل، واقعیتی دیگر در جریان است. به گفته این کارشناس صهیونیست، تلآویو با بحرانهای عمیق داخلی و فشارهای فزاینده خارجی دستوپنجه نرم میکند و هرچند برای برخی همچون قدرت پیروز جلوه کند اما این قدرت ظاهری از درون در حال فروپاشی است.
نویسنده صهیونیست میافزاید: یک ائتلاف بینالمللی به رهبری ایالات متحده و با مشارکت قطر، مصر، عربستان سعودی و ترکیه، بتدریج در حال خارج کردن غزه از زیر کنترل اسرائیل است و همزمان فشارهایی بر اسرائیل وارد میکنند تا از ماجراجوییهای توسعهطلبانه خود در سوریه و لبنان عقبنشینی کند. تلآویو به طور علنی با این مسیر مخالفت میکند اما به نظر میرسد این روند با موافقت ضمنی نخستوزیر (نتانیاهو) پیش میرود؛ کسی که اکنون دریافته تهدید به جنگ برای او سودمندتر از خود جنگ است. این درک پس از ناکامی او در تحقق «اهداف جنگی» اعلامشدهاش حاصل شد؛ اهدافی که شامل نابودی جنبش حماس و بازگرداندن اسرا بهصورت زنده بود اما محقق نشد.
* اعتراف نویسنده اسرائیلی به بحرانها
گلدبرگ اگرچه امروز یک کارشناس است اما او پیشتر به عنوان مشاور امنیتی در دستگاههای رژیم کار کرده و از اطلاعات گستردهای درباره اوضاع داخلی صهیونیستها برخوردار است. وی در یادداشت خود به صراحت بر کاهش حمایت بیقید و شرط آمریکا و اروپا از رژیم تاکید دارد و میافزاید رهبران غرب معتقدند اسرائیل امروز تبدیل به عاملی برای آشوب منطقهای شده است.
بحران هویت در جامعه اسرائیلی، رسوایی آموزش ناتمام و ناکافی نیروی هوایی، فروپاشی انسجام داخلی، بحران آموزش و سلامت و لغو کلاسهای مدارس دولتی روزانه به دلیل کمبود معلم از جمله مشکلات و بحرانهای مورد اشاره در جامعه امروز اسرائیل است. به اعتقاد این نویسنده اسرائیلی، در وزارت آموزش و پرورش ۲۵ مقام ارشد آموزشی استعفا کردهاند و بیشترشان به دخالتهای سیاسی در کارشان اشاره کردهاند. در تلآویو، کارکنان شهرداری تشویق شدهاند هفتهای یک بار در مهدکودکها و مراکز نگهداری کودکان، به دلیل نبود نیروهای متخصص به صورت داوطلبانه کار کنند!
گلدبرگ در توضیحات خود میافزاید در اسرائیل کمبود قاضی وجود دارد، زیرا وزیر دادگستری با رئیس دیوان عالی حرف نمیزند! و انتصابات قضایی نیازمند موافقت هر دو است. نویسنده با هشدار نسبت به وضعیت بحرانی رژیم صهیونیستی تصریح میکند: «اسرائیل با سرعت به سوی تبدیل شدن به پوستهای توخالی پیش میرود. نهادهایش فرو میریزند، کارمندان دولتی کنارهگیری میکنند و تنها نزدیکان سیاسی باقی میمانند تا خلأها را پر کنند. اسرائیلی که اکنون در حال شکلگیری است، یا به فقر نهادی، مالی و فرهنگی یا به فروپاشی کامل از درون محکوم است».
* مواجهه خانوارها با ناامنی غذایی
گزارشها حاکی از آن است صهیونیستها طی بیش از ۲ سال گذشته از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، با شوکهای اقتصادی متعددی روبهرو بودهاند. دهها هزار نفر از ساکنان مناطق اشغالی در نتیجه جنگ در غزه و مرز لبنان از مناطق مرزی در جنوب و شمال آواره شدهاند و بخشهای کلیدی اقتصاد رژیم با کمبود نیرو و کاهش بهرهوری مواجه است. خدمات عمومی، آموزش و مراقبتهای بهداشتی با اختصاص با کمبود بودجه روبهرو هستند، چون بودجهها به هزینههای جنگ اختصاص یافته و تقریباً ۵۰ هزار کسبوکار ورشکست شدهاند. بر مبنای گزارش مجله انگلیسیزبان «۹۷۲+» فرار سرمایه - بویژه در بخش فناوری پیشرفته - همراه با اتکای فزاینده به وامهای خارجی، فشار قابل توجهی را بر اقتصاد تلآویو وارد کرده است، به طوری که انتظار میرود بدهی رژیم صهیونیستی در سال 2025 به 70 درصد تولید ناخالص داخلی برسد. جایگاه بینالمللی اسرائیل نیز تضعیف شده و شرکای تجاری آن از معامله با تلآویو رویگردان هستند، چون تحریمها و جنبشهای بایکوت علیه اشغالگری در حال گسترش است. این تحریمها باعث شده سرمایهگذاران بزرگ در سرزمین اشغالی به دنبال مهاجرت به کشورهای دیگر برای فعالیت تجاری باشند.
گزارش سالانه فقر که ۸ دسامبر توسط سازمان غیردولتی «لاتت» در تلآویو منتشر شد، عمق بحران اجتماعی رژیم را نشان میدهد. هزینه خانوارهای صهیونیست از زمان جنگ به طرز چشمگیری افزایش یافته و تقریباً ۲۷ درصد خانوادهها و بیش از یکسوم کودکان با «ناامنی غذایی» روبهرو هستند. همچنین حدود یکچهارم دریافتکنندگان کمکهای مالی، «فقیران مطلق» هستند که در ۲ سال گذشته به سختی توان زندگی داشتهاند.
* دستکاری در اقتصاد
با وجود بحرانهای متعددی اقتصادی و اجتماعی در جامعه صهیونیست اما آمار رسمی اقتصاد اسرائیل نشانههایی از رشد نشان میدهد. بر مبنای گزارشها، از زمان آغاز جنگ غزه ارزش شِکل در برابر دلار آمریکا نزدیک به 20 درصد افزایش یافته است و بورس تلآویو به بالاترین رکورد خود رسیده است اما کارشناسان معتقدند این آمارها در نتیجه مداخله بانک مرکزی رژیم به وجود آمده و یک آمار طبیعی نیست. «شیر هِور»، محقق صهیونیست اقتصاد که در مجله 972+ یادداشتی منتشر کرده، درباره وضعیت اقتصادی رژیم معتقد است اسرائیل اکنون دارای یک «اقتصاد زامبی» است و از طریق هزینههای نظامی هنگفت، اعتبار خارجی و مداخله سیاسی به حرکت خود ادامه میدهد.
هِوِر بیش از ۲ دهه است به بررسی پیوندها میان اقتصاد اسرائیل، نظامیگری و اشغال در مناطق فلسطینی پرداخته و توضیح میدهد سرمایهگذاری خارجی، نوآوریهای تکنولوژیک و ادغام جهانی اسرائیل به قهقهرا رفته است. این کارشناس اقتصاد معتقد است مشکل اقتصادی اسرائیل چندوجهی است. اول، به دلیل آوارگی دهها هزار خانوار از مناطق نزدیک به مرزهای غزه و لبنان و همچنین خسارات مستقیم ناشی از موشکها و راکتها در آن مناطق، آسیب مستقیم به بهرهوری وارد میشود.
دوم، به کارگیری و فراخوان 300 هزار سرباز ذخیره برای مدت زمان بسیار طولانی باعث کاهش قابل توجه کارایی بخش تولید شد. سوم، طبقه متوسط تحصیلکرده در اسرائیل شروع به مهاجرت کرده و دهها هزار خانواده تاکنون اسرائیل را ترک کردهاند.
این کارشناس عامل چهارم بحران در اسرائیل را مسائل مالی میداند و میافزاید بسیاری از اسرائیلیها با پیشبینی تورم، پساندازهای خود را به خارج بردهاند و این مساله باعث کاهش رتبه اعتباری اسرائیل و افزایش ریسکپذیری برای سرمایهگذاری شده است. به اعتقاد این کارشناس اقتصاد، کیفیت خدمات عمومی و آموزش عالی در اسرائیل به طرز چشمگیری کاهش یافته و تلآویو هرگز در تاریخ خود تا این حد به دام بدهی [وضعیتی که در آن دولت مجبور به دریافت وام برای پوشش پرداخت بهره وامهای قدیمی شود] نیفتاده بود.
* هزینه جنگ روی دوش شهروندان
بتازگی «بتزالل اسموتریچ» در کنفرانسی برای تنظیم بودجه سال ۲۰۲۶ اعتراف کرد جنگ غزه ۲۵۰ میلیارد شِکل هزینه روی دست تلآویو گذاشت. وزیر دارایی رژیم موقت صهیونیستی در ادامه نیز پیشبینی کرد کسری بودجه رژیم تا پایان سال جاری میلادی به 4.5 درصد برسد.
هزینه سنگین جنگ را روزنامههای صهیونی به صورت جزئیتری محاسبه کردهاند. گزارش جدید روزنامه اقتصادی اسرائیلی «مارکر»، هزینه جنگ به ازای هر خانوار را [با مقایسه میانگین نرخ رشد اقتصاد اسرائیل با نرخ رشد واقعی در ۲ سال گذشته] 111 هزار شکل محاسبه کرد. این مبلغ معادل 34 هزار دلار برای هر خانواده میشود که مبلغ قابل توجهی است. از سوی دیگر چشماندازی برای بهبود اوضاع وجود ندارد، چون بسیاری از نیروهای ذخیره دیگر شغلی برای بازگشت نخواهند داشت و بیش از 46 هزار کسب و کار در طول جنگ غزه ورشکست شدهاند.
گزارش هاآرتص نیز نشان میدهد حداقل 250 هزار اسرائیلی از خانههای [غصبی] خود در نزدیکی مرزهای غزه یا لبنان آواره شدهاند و بیش از ۲ سال است در هتلها زندگی میکنند. آنها با این فرض زندگی میکنند که هر لحظه ممکن است از آنها خواسته شود برگردند اما پیدا کردن شغل جدید در این شرایط بسیار دشوار است و آنها باید بین پذیرش شرایط دولت یا صرف نظر کردن از جبران خسارت خود و ترک اسرائیل یکی را انتخاب کنند و خیلی از این آوارگان داخلی در واقع به فکر مهاجرت به خارج هستند.
هاآرتص میافزاید بیش از ۴۰ درصد خانوارهای اسرائیلی هر ماه بیشتر از درآمدشان خرج میکنند و در حالت بحران هستند. آنها هر ماه بدهیهایشان بیشتر و بیشتر میشود تا فقط بتوانند برای غذا و اجاره خانه پول داشته باشند.
گزارش دیگری نیز از سازمان غیردولتی لاتِت نشان میدهد بسیاری از اسرائیلیها که به صورت رسمی زیر خط فقر طبقهبندی نشدهاند، در بحران جدی قرار دارند و ناامنی غذایی در سال ۲۰۲۵ به ۲۹ درصد جمعیت افزایشیافته است.
برخلاف تبلیغات و ادعاها بحرانهای متعدد تلآویو را به سمت فروپاشی داخلی سوق داده است
اسرائیل؛ فروپاشی از درون
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها