گروه بينالملل:
سال 88 هم با همه کش و قوسهایش گذشت؛ سالی مانند همه سالهای دیگر. کماکان گفتمان امپریالیستی در نظام بینالملل غالب است و استعمار و استثمار، وجه غالب نظام جهانی را تشکیل میدهد. قدرتمندان قدرتمندتر میشوند و ضعفا ضعیفتر. با این وجود حلقه مقاومت، متشکل از ایران، سوریه، حزب الله و گروههای جهادی فلسطینی نقطه امید نظامی تلقی میشوند که مشخصه بارز آن فقدان عدالت است.سال 88 با وجود همه مصائب سالی نسبتا آرام بود؛ نه از جنگ 33 روزه و 22 روزه خبری بود و نه از لشکرکشی جدید یانکیها به خاورمیانه. عقبنشینی نصف و نیمه ایالات متحده از عراق و برقراری دوباره مناسبات دیپلماتیک سوریه و لبنان از رخدادهای خوشایند سال 1388 بود. رخدادهای این سال را در 10 اپیزود مرور میکنیم.
انتخابات پارلمانی لبنان
انتخابات لبنان7 ژوئن 2009 برگزار شد تا به حدود 2 سال درگیری سیاسی و حتی نظامی در این کشور بحرانخیز پایان داده شود و لبنان حداقل برای چند وقتی شاهد اعتراضهای مدنی نباشد. در جریان انتخابات لبنان رقابت میان گروه 8 مارس به رهبری حزبالله و گروه 14 مارس به رهبری سعد حریری، نخستوزیر کنونی لبنان بود. هرچند همه پیشبینیها از پیروزی حزبالله و متحدانش حکایت میکرد، اما عملا این پیشبینیها محقق نشد. در این انتخابات گروه 14 مارس با برتری شکنندهای پیروز شد. بعدها سیدحسن نصرالله، دبیرکل حزبالله لبنان افشا کرد که در برخی از حوزههای رأیگیری آرا بین 2 تا 3 هزار دلار (معادل 2 تا 3 میلیون تومان) خرید و فروش شده است. اما مدتی بعد از پایان انتخابات، ولید جنبلاط، رهبر حزب سوسیالیست ترقیخواه که از تعداد کرسیهای قابل توجهی در پارلمان برخوردار است، از ائتلاف 14 مارس انشعاب کرد تا قدرت 14 مارس تا حد بسیاری کاهش یابد.
انتخابات ریاستجمهوری ایران
دهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری ایران، جمعه ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ خورشیدی برابر با ۱۲ ژوئن ۲۰۰۹ میلادی برگزار شد. در این دوره که قریب به 40 میلیون نفر در آن شرکت کرده بودند دکتر محمود احمدینژاد برای بار دوم به ریاستجمهوری ایران انتخاب شد. مشارکت مردم ایران در جریان انتخابات به حدی بود که همه ناظران داخلی و خارجی را مبهوت و انگشت به دهان کرد.
لغو استقرار سپر دفاع موشکی
سرسختیهای مسکو و تهدیدات کرملین، سرانجام به لغو استقرار سپر دفاع موشکی در اروپای شرقی منجر شد. در این میان سیاست به اصطلاح«تغییر» اوباما هم موثر بود. آمریکا در ژانویه سال 2007 به 2 کشور لهستان و جمهوریچک که پیشتر از اقمار شوروی بودند و در حال حاضر از اعضای اتحادیه اروپا و ناتو هستند، پیشنهاد داد تا یک سامانه دفاع ضد موشکی شامل 10 موشک رهگیر در لهستان و یک سیستم راداری در خاک چک مستقر کند. ایالات متحده توجیه خود را از این اقدام به زعم خود مقابله با تهدیدهای موشکی کشورهایی مانند ایران و کره شمالی اعلام کرد، اما روسیه به عنوان مخالف اصلی استقرار چنین سامانهای بر این باور بود که تهران و پیونگ یانگ فاقد چنان توان موشکی هستند که بتوانند منافع واشنگتن را مورد هدف قرار دهند، بنابراین به باورکرملین هدف استقرار چنین سامانهای از سوی آمریکا در اروپای شرقی، کنترل سیستمهای موشکی روسیه بود. پس از به قدرت رسیدن باراک اوباما و سیاست تنشزدایی او با روسیه، وی اعلام کرد که آمریکا از ادامه برنامه خود برای استقرار این سامانه در جمهوری چک و لهستان منصرف شده است.
از سرگیری روابط بیروت- دمشق
از سرگیری روابط میان سوریه و لبنان یکی از تحولات مهم در سطح خاورمیانه بود. روابط 2 کشور از سال 2005 و پس از ترور رفیق حریری متشنج شده بود اما این مناسبات پس از انتخاب«میشل سلیمان» به عنوان رئیسجمهور و سپس تشکیل دولت وحدت ملی به ریاست سعد الحریری بهبود یافت. با سفر میشل سلیمان به سوریه در سال 2008 و مهمتر از آن سفر سعد الحریری به دمشق در دسامبر 2009 فصل جدیدی از تاریخ روابط 2 کشور گشوده شد. حریری پیشتر به همراه همپیمانانش در جریان 14 مارس، سوریه را به دست داشتن در ترور پدرش متهم کرده بود. البته اقبال لبنان به سوریه تا حد زیادی هم در ادامه چرخش غرب به سمت این کشور انجام شد. غرب در حال حاضر قدرت منطقهای دمشق را به رسمیت شناخته است. رفتوآمدهای مقامات عالیرتبه فرانسوی، آمریکایی و اتحادیه اروپا به این کشور در همین راستا ارزیابی میشود.
شکست کنفرانس کپنهاگ
کنفرانس تغییرات اقلیمی که اخیرا در کپنهاگ دانمارک برگزار شد با شکست مواجه شد. در این نشست تصویب یک توافق غیر الزامآور نهتنها مشکلی را از کشورهای در حال توسعه حل نکرد، بلکه مشکلات بیشتری را نسبت به گذشته از سوی کشورهای توسعه یافته و صنعتی بر کشورهای جنوب تحمیل کرد. بان کی مون دبیرکل سازمان ملل در این کنفرانس ضمن تایید اینکه توافق به دست آمده در کپنهاگ برای همه ملتها ایدهآل نبود، رهبران جهان را ترغیب کرد تا برای تضمین دستیابی به معاهدهای لازمالاجرا در سال آینده میلادی هماهنگ عمل کنند.
کودتای هندوراس
خوزه مانوئل زلایا، رئیسجمهوری سابق هندوراس که در نوامبر سال 2005 با انتخابات به قدرت رسیده بود در کودتای 28 ژوئن در این کشور از قدرت کنار گذاشته شد. این رویداد که یکی از مهمترین رویدادهای نیمکره غربی بویژه در حوزه آمریکای جنوبی بود پس از آنکه زلایا خواستار اصلاحات قانون اساسی در این کشور شد، رخ داد. این اقدام زلایا با مخالفت ارتش روبهرو شد و ارتش او را در همان روز کودتا دستگیر کرد و به کاستاریکا تبعید و در ادامه نیز«روبرتو میچلتی» رئیس پارلمان این کشور را جایگزین وی کرد. در ادامه این رویدادها زلایا با حمایت کشورهای آمریکای جنوبی بار دیگر به کشور بازگشت، اما از همان زمان در سفارت برزیل در پایتخت هندوراس اقامت کرده است. در همین رابطه در 30 نوامبر 2009 انتخاباتی در این کشور برگزار شد که طی آن«پروفیریو لوبو» با وعده اتحاد برای کشور به قدرت رسید. زلایا که در انتخابات شرکت نداشت آن را به رسمیت نشناخته و بحران در این کشور به نوعی همچنان ادامه دارد.
خروج نظامیان آمریکا از شهرهای عراق
آمریکا بالاخره و پس از روی کار آمدن دولت باراک اوباما در واشنگتن نظامیان خود را از شهرهای عراق خارج کرد. این واقعه یکی از مسائل مهم در حوزه خاورمیانه و در واقع در عراق بود. این اقدام نشان داد که نظامیان عراقی خود قادر به کنترل امنیتی کشورشان هستند و این روند گرچه ممکن است در ابتدا با چالشهایی روبهرو شود اما در نهایت به پیشرفت و بهبود امنیت عراق به سبب نبود نظامیان خارجی منجر خواهد شد. پیروزی مجدد شیعیان هم در انتخابات پارلمانی عراق، میتواند اوضاع این کشور را تثبیت کند. بیتردید دولت آتی عراق هم دولتی شیعی خواهد بود.
بحران مالی جهانی
بحران اقتصادی و مالی در سال 2009 که کانون آن ایالات متحده آمریکا بود، مشکلات بسیاری را در جوامع توسعه یافته و در حال توسعه پدید آورد. بیکاری، مشکلات اجتماعی، سقوط بخشی از ساختارهای سرمایهداری، لزوم دخالت بیشتر دولتها و ضرورت تجدید نظر در برخی رویکردهای اقتصادی از نتایج مستقیم و ملموس این بحران اقتصادی بود. دخالت دولتهای لیبرال در اقتصاد، عملا ایدئولوژی آنها را زیر سوال میبرد و این سبب شده است که آنها با خلأ ایدئولوژیک قابل توجهی مواجه شوند.
حمله عربستان به یمن
عربستان سعودی که جای پایش در همه اقدامات ضدشیعی در منطقه آشکار است، به یمن حمله کرد و به اتفاق ارتش یمن به قتلعام شیعیان این کشور دست زد. عربستان ماهها استان شیعهنشین صعده را به شدیدترین نحو ممکن زیر آتش خود گرفت و هزاران تن از زنان و کودکان شیعه را قتلعام کرد. البته عربستان در این جنگ ضربات سنگینی را هم پذیرفت و تعدادی از نظامیان این کشور کشته، زخمی و اسیر شدند. این ضربات، حیثیت ارتش سعودی را که رکورد خرید تسلیحاتی جهان را غالبا به نفع خود ثبت میکند، کاملا بر باد داد. نهایتا عربستان پس از اعلام آتشبس دولت یمن و شیعیان الحوثی حملات خود را به یمن متوقف کرد.
زلزله هائیتی
زمینلرزهای در تاریخ ۱۲ ژانویه ۲۰۱۰ (در ساعت ۱۶:۵۳:۰۹ به وقت محلی) با قدرت 7 ریشتر که کانون آن در ۱۵ کیلومتری جنوب پورتو پرنس، پایتخت هائیتی واقع شده بود، این کشور را لرزاند. زلزله هائیتی بیش از 200 هزار کشته بر جای گذاشت. بیشک آمار دقیق تلفات زلزله هائیتی هیچوقت منتشر نخواهد شد چرا که بسیاری از مردم بدون آنکه به مرکز خاصی اطلاع دهند، مردگان خود را شخصا دفن کردند. در این ميان ایالات متحده هم مطابق معمول از این اوضاع استفاده کرد و به بهانه کمک وارد هائیتی شد و 12 هزار نیرو به این کشور وارد کرد تا عملا پایگاهی را برای خود آمریکای مرکزی ایجاد کرده باشد.