ریاض به ابوظبی: مقابله می‌کنیم

تنش‌‍‌ها میان عربستان سعودی و امارات عربی متحده در یمن بالا گرفته است. روز شنبه به دنبال پیشروی نیروهای وابسته به امارات در جنوب شرق یمن، عربستان سعودی اعلام کرد با هرگونه اقدام نظامی که روند کاهش تنش را تهدید کند، به ‌طور مستقیم برخورد خواهد کرد. ائتلاف نظامی تحت رهبری عربستان سعودی، با صدور بیانیه‌ای تأکید کرد هرگونه تحرک نظامی که ناقض روند کاهش تنش در یمن باشد، با واکنش فوری این ائتلاف مواجه خواهد شد و هرگونه تحرک نظامی مخالف روند صلح در یمن «به ‌طور مستقیم و در زمان مقتضی» هدف قرار خواهد گرفت.
این موضع‌گیری در شرایطی اعلام شده که استان‌های شرقی یمن، بویژه حضرموت و المهره، در روزهای اخیر شاهد افزایش تنش‌ بوده‌اند و گروه موسوم به «شورای انتقالی جنوب» طی روزهای اخیر برخی مواضع دولت مستعفی یمن (تحت حمایت عربستان) را در حضرموت تحت کنترل خود درآورد.
بر اساس گزارش‌ها، نیروهای شورای انتقالی اخیراً در استان حضرموت پیشروی کرده و علاوه بر تصرف شهر سیئون، کنترل برخی میادین نفتی در مناطق بیابانی هم‌مرز با عربستان سعودی را در دست گرفته‌اند. همچنین در استان المهره، هم‌مرز با عمان، شورای انتقالی از پیوستن شماری از رهبران محلی به ائتلاف خود خبر داده است.
پیشروی شورشیان در بخش‌های وسیعی از حضرموت که بزرگ‌ترین استان یمن به شمار می‌رود، باعث عقب‌نشینی نیروهای وابسته به عربستان شده است و این نیروها اکنون به سمت استان مأرب حرکت کرده‌اند.
حضرموت به ‌عنوان بزرگ‌ترین استان یمن و یکی از مهم‌ترین مناطق نفت‌خیز این کشور، در سال‌های گذشته نسبتا از درگیری‌های گسترده داخلی دور مانده و به همین دلیل، هرگونه بی‌ثباتی در آن می‌تواند موازنه شکننده سیاسی و امنیتی جنوب یمن را به ‌طور جدی تحت تأثیر قرار دهد.
عربستان سعودی روز گذشته در واکنش به تحرکات شورای انتقالی جنوب برخی اهداف این گروه تحت حمایت امارات را در جنوب استان حضرموت بمباران کرد. «ترکی المالکی» سخنگوی ائتلاف سعودی اعلام کرد این اقدامات در پاسخ به درخواست رسمی «رشاد العلیمی» رئیس شورای ریاستی یمن و با هدف حفاظت از غیرنظامیان در استان حضرموت اتخاذ شده است.
به گفته وی، این درخواست پس از گزارش‌هایی درباره «نقض‌های انسانی شدید و تکان‌دهنده» علیه غیرنظامیان از سوی گروه‌های مسلح وابسته به شورای انتقالی جنوب مطرح شده است.
* توزیع قدرت در یمن
از سال 2014 پس از کنترل صنعا توسط شورای نجات ملی یمن (انصارالله) و ارتش این کشور، نیروهای تحت حمایت عربستان سعودی مجبور به فرار به جنوب و اقامت در شهر ساحلی عدن شدند و در آنجا دولت خودخوانده و ملی یمن را تشکیل دادند اما از ماه گذشته دولت خودخوانده در عدن، با هجوم نیروهای شورای انتقالی مواجه شده و شورای انتقالی جنوب یمن کنترل عدن را به دست گرفت. این مساله باعث شد چهره‌های برجسته مورد حمایت عربستان سعودی از جمله العلیمی و سالم صالح بن بریک عدن را ترک کنند.
گروه اصلی جدایی‌طلبان در جنوب یمن، موسوم به شورای انتقالی جنوبی (STC) به ریاست عیدروس الزبیدی از سوی ابوظبی حمایت می‌شود و از ماه گذشته حکومت تحت حمایت عربستان سعودی را از مقر آن در شهر عدن بیرون کرده. جدایی‌طلبان مورد حمایت امارات در یمن اعلام کردند با وجود حملات هوایی منتسب به عربستان سعودی علیه مواضع آنها، به کارزار خود برای احیای استقلال جنوب یمن ادامه می‌دهند و از اهداف‌شان عقب‌نشینی نخواهند کرد.
در واقع جنوب یمن تحت سلطه ۲ قدرت موازی قرار دارد: شورای ریاست‌جمهوری به ریاست رشاد العلیمی و نیروی دوم شورای انتقالی جنوب که گروه جدایی‌طلب تحت حمایت امارات است و خواستار خودمختاری یا استقلال جنوب یمن است.
این در حالی است که عربستان تجزیه یمن را برخلاف منافع خود ارزیابی می‌کند و با نیروهای تحت حمایت امارات در جنوب درگیر است.
* شکاف در اردوگاه مخالفان
تحرکات و پیشروی‌های تازه جدایی‌طلبان، سطح تنش و فشار را بر روابط عربستان سعودی و امارات عربی متحده افزایش داده است، به طوری که هر کدام از این ۲ کشور، از گروه‌های رقیب علیه هم حمایت می‌کنند. 
در این بین مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا از جانبداری میان عربستان سعودی و امارات عربی متحده خودداری کرد و در بیانیه‌ای گفت: «ما خواستار خویشتن‌داری و تداوم دیپلماسی با هدف دستیابی به راه‌حلی پایدار هستیم». وی افزود واشنگتن «قدردان رهبری دیپلماتیک» هر ۲ کشور عربستان و امارات است.
«علی ظفر» نویسنده یمنی با انتشار یادداشتی در المیادین معتقد است آنچه در جنوب و شرق یمن اتفاق می‌افتد، مسؤولیت اصلی‌اش بر عهده عربستان سعودی است که از سال ۲۰۱۵ به بعد به دخالت نظامی، سیاسی و محاصره اقتصادی علیه صنعا دست زد. عربستان سعودی بود که ائتلاف متجاوز علیه یمن را تشکیل داد و امارات را دعوت کرد شبه‌نظامیان جنوب را مسلح، تقویت و توانمند کند و اکنون همین نیروها در جنوب یمن بلای جان سعودی‌ها شده‌اند!