کتاب «اقتصاد روایی» اثر رابرت جی. شیلر، اقتصاددان برجسته و برنده جایزه نوبل، با ترجمه سعید زرگران، دریچهای نو به تحلیل پدیدههای اقتصادی میگشاید. شیلر که پیش از این با پیشبینی حبابهای بازار سهام و مسکن شناخته میشد، در این اثر استدلال میکند که برای درک تحولات بزرگ اقتصادی مانند رکودها، حبابها یا نوسانات شدید بازار، نباید تنها به مدلهای ریاضی و آمار متکی بود، بلکه باید «روایت»های مسری را که در جامعه منتشر میشوند جدی گرفت. به بیان ساده، داستانها و باورهای عمومی که مانند ویروس پخش میشوند - مانند روایت یک شبه ثروتمند شدن از طریق بیتکوین، باور به رشد همیشگی قیمت مسکن یا ترس از رباتهای جایگزین شغلها - میتوانند رفتارهای میلیونها انسان را تغییر دهند و در مقیاس کلان، اقتصاد را به حرکت درآورند. کتاب با مثالهای متقاعدکنندهای از تاریخ - از «جنون گل لاله» در قرن هفدهم هلند تا رکود بزرگ دهه ۱۹۳۰ - و نیز نمونههای معاصری مانند شیوع هیجان حول بیتکوین و هوش مصنوعی، این نظریه را مستند میسازد که این روایتها اغلب محرک اصلی نوسانات اقتصادی هستند، حتی زمانی که دلایل بنیادی (فاندامنتال) تغییر چندانی نکردهاند. ساختار کتاب در ۴ بخش طراحی شده است: بخش اول مفاهیم پایه و نمونههای عینی مانند بیتکوین را معرفی میکند. بخش دوم با ارائه گزارههایی، چارچوبی برای تحلیل علمی روایتها ایجاد میکند. بخش سوم به بررسی چند «روایت ابدی» میپردازد که در طول تاریخ تکرار شدهاند، از تقابل «اطمینان در برابر هراس» گرفته تا روایتهای مربوط به «حباب بازار سهام» و «جایگزینی مشاغل با ماشینآلات». بخش پایانی نیز به آینده این حوزه پژوهشی چشم میدوزد. ویژگی برجسته کتاب، بینرشتهای بودن آن است؛ شیلر برای توضیح مکانیسم انتشار روایتها نشان میدهد چگونه یک ایده اقتصادی میتواند با الگویی مشابه شیوع یک ویروس، در جامعه نفوذ و تکثیر شود. این اثر که با نثری روان ترجمه شده، تنها یک کتاب تخصصی برای اقتصاددانان نیست، بلکه برای سرمایهگذاران، فعالان بازار و هر شهروند کنجکاو نیز جذاب و کاربردی است، زیرا به خواننده میآموزد چگونه روایتهای رایج را شناسایی و تأثیر آنها را بر تصمیمات مالی خود و تحولات اقتصاد کلان درک کند. در عصری که رسانههای اجتماعی به شتابدهندگان قدرتمند روایتها تبدیل شدهاند، «اقتصاد روایی» ابزاری ضروری برای نگریستن به پشت پرده ارقام و نمودارها و فهم نیروهای انسانی و قصههای جمعی پیشبرنده اقتصاد است.
پربیننده
تازه ها