حسين طرشتي:
«هاشمی قابل اعتماد نیست.» این سخنی است که این روزها اصلاح‌طلبان داخلی و اپوزیسیون خارجی با خود و در میان خود زمزمه می‌کنند تا شاید دیگر باره با «طناب هاشمی به چاه نروند». هاشمی که به نظر می‌رسید ماه‌ها پیش از انتخابات در تدارک «چینش صحنه» انتخابات به گونه‌ای است که کاندیدای پیروز انتخابات همسویی کامل با وی داشته باشد یا حداقل مخالف او نباشد، وارد کارزار انتخابات شد.
طراحان پشت صحنه در ابتدا در تدارک این بودند که با عملیاتی کردن پروژه «نه احمدی‌نژاد، نه خاتمی» نبض فرآیند انتخابات را در دست گیرند. برگزاری همایش «30سالگی قانونگذاری در مجلس شورای اسلامی» با محوریت علی لاریجانی و تئوری «وحدت ملی» ناطق نوری، سیاستی بود که در این راستا ارزیابی شد، هرچند به سرانجامی نرسید. خاتمی اعلام کاندیداتوری کرد و با ورود موسوی به صحنه انتخابات انصراف داد.
رفسنجانی ابتدا در قبال کاندیداتوری موسوی سکوت اختیار کرد.هاشمی نیک می‌دانست که حمایت «صریح» و «جدی» او از یک کاندیدای خاص، می‌تواند هم برای هاشمی «هزینه‌زا» باشد و هم برای آن كانديداي خاص [موسوي] لذا او سیاست «سکوت فعال» را برای این مقطع از انتخابات برگزید.اما «خاندان هاشمی» خود را برای «یاری» موسوی بسیج کردند و سپس براساس شنیده‌ها هاشمی‌رفسنجانی در جلساتی با 2 حزب «کارگزاران سازندگی» و «اعتدال و توسعه» تلویحا این 2 حزب را ترغیب به حمایت از موسوی کرد.
این 2 حزب نیز بلافاصله در بیانیه‌های جداگانه به دفاع تمام قد از موسوی وارد شدند.
از سوی دیگر «خاندان هاشمی» برای موسوی «سنگ تمام» گذاشت؛ فائزه هاشمی طرح «دختران فیروزه‌ای» را برای ستاد موسوی تدارک دید، عبدالله جاسبی دست «دانشگاه آزاد» را برای حمایت از موسوی «آزاد» گذاشت، مهدی هاشمی براساس اعترافات متهمان به یکی از بازوهای «مالی – رسانه‌ای» ستاد موسوی تبدیل شد و... .
اما یک حادثه نادر پروژه «سکوت فعال» هاشمی را دچار چالش کرد، آنجا که احمدی‌نژاد در مناظره با موسوی، در همان ابتدای مناظره، طرف «اصلی» مبارزه انتخاباتی با خود را نه «موسوی» که «هاشمی رفسنجانی» دانست و انتخابات را «3 نفر»، «موسوی، کروبی ورضایی» در برابر یک نفر «احمدی‌نژاد» دانست.
هاشمی به‌طور واضح یک طرف دعوا شد و 3 روز مانده به روز برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در نامه سرگشاده به رهبر انقلاب که معروف به نامه «بدون سلام و والسلام» شد، کلیت حرف‌های احمدی‌نژاد در مناظره را ناخواسته تایید کرد.شکست سنگین موسوی در برابر محمود احمدی‌نژاد برای «خاندان هاشمی» بسیار گران آمد و همانگونه که قبل از انتخابات تمام قد در دفاع از موسوی به صحنه آمده بودند، این بار به شیوه نمایشی خود به جمع آشوب‌طلبان حامی موسوی پیوستند. هاشمی اما همچنان سکوت کرده بود تا بتواند برای روز مبادا سخنی برای گفتن داشته باشد و اگر درباره حوادث پس از انتخابات مورد سوال قرار گرفت بتواند برای هر 2 طرف جوابی داشته باشد، سکوت برای تایید آشوب یا سکوت برای تایید نتایج انتخابات؟!
اما اتفاق جدید آن بود که وقتي هاشمی خود را برای خطبه‌های نماز جمعه آماده می‌کرد، سایت‌های خبری ضد انقلاب، آنچنان به وجد آمده بودند که مردم و جوانان را ترغیب به شرکت در نماز جمعه می‌کردند و بی‌بی‌سی انگلیس دعوت‌کننده به فریضه نماز جمعه شده بود!
هاشمی آمد، جمعیت زیادی به نماز جمعه نیامده بودند و باز هم سخنانی چند پهلو گفته شد. بعدها عضو ارشد ستاد موسوی گفت به دعوت هاشمی؛ موسوی و کروبی در نماز جمعه شرکت کردند.
«بازی ادعای تقلب» وارد مرحله جدیدی شده بود. اگر «فشار از پایین» و «آشوب‌طلبی خیابانی» با هدایت و حمایت موسوی و کروبی با شکست مواجه شده بود، باید پروژه جدیدی کلید می‌خورد: «فشار از بالا». هاشمی نیک می‌دانست که ورود او به «خیمه شب بازی تقلب» برای او بسیار گران تمام خواهد شد. سخنان هاشمی رفسنجانی در خطبه‌های نماز جمعه 26 تیر تهران اگر چه دوپهلو بود اما اپوزیسیون و جبهه ضد انقلاب را خوشحال و مسرور کرد و طرفداران انقلاب و امام را مکدر و ناراحت.
واکنش‌ها از سوی یاران انقلاب و امام، آغاز شد؛ بی‌سابقه‌ترین این واکنش‌ها، بیانیه 65 نفر از اعضای خبرگان رهبری در اعتراض به سخنان هاشمی بود که بازتاب فراوانی در داخل و خارج پیدا کرد. پس از این بیانیه زمزمه‌های «تغییر رئیس مجلس خبرگان رهبری» [هاشمی] در میان افکار عمومی قوت گرفت و این «خطری» بود که هاشمی زودتر از همه آن را احساس کرد، هاشمی قاعدتا دریافته بود که بیش از این نمی‌تواند پشت سر «موسوی» سینه بزند چرا که به گفته موسوی «او چیزی ندارد که از دست بدهد» اما «هاشمی» خیلی چیزها داشت که می‌توانست از دست برود.
«چرخش» هاشمی از این به بعد آغاز شد. در دیدار با اساتید دانشگاه شریف به تعریف و تمجید از شخصیت رهبر انقلاب پرداخت. از نظر عده‌ای، هاشمی می‌خواست این پیام را به افکار عمومی بدهد که رفسنجانی سعی دارد از اظهارات قبلی خود در حمایت از موسوی فاصله بگیرد.خبرگزاری رویترز هم در تحلیلی در این باره نوشت: «رئیس‌جمهوری اسبق ایران پس از سخنان 5 هفته پیش خود، این بار از ایرانیان خواست از رهنمودهای رهبرعالي این کشور تبعیت کنند. سخنان رفسنجانی در روز شنبه مغایر اظهارات تند او در مراسم نماز جمعه اواسط تیرماه به نظر می‌آید چرا که او در آن مراسم اعلام کرد جمهوری اسلامی در بحران قرار دارد و در عین حال خواستار پایان دادن به بازداشت‌ها در پی انتخابات شده بود. موضع‌گیری‌ای که اندکی پس از آن 65 تن از اعضای مجلس خبرگان خواستار حمایت بیشتر رفسنجانی از رهبری شدند».
سایت ضدانقلابی زمانه اما حرف دل اپوزیسیون را بخوبی بیان کرد و خطاب به هاشمی نوشت: «پیوند دوباره‌تان با حاکمیت مبارک! عمر مبارزه شما خیلی کوتاه بود اگرچه از همان اول هم می‌دانستیم که روی جنابعالی نیز نمی‌توان حساب کرد».
پس از عدم حضور هاشمی در نماز هاي جمعه بعدی آرام‌آرام، اعتراضات طرفداران موسوی به هاشمی آغاز شد اما از شدت قابل توجهی برخوردار نبود تا اینکه هاشمی در جلسه یكم شهریور مجمع تشخیص مصلحت که پس از 50 روز برگزار می‌شد سخنانی بر زبان آورد که «آب پاکی» را بر دست «موسوی» و «طرفدارانش» ریخت. هاشمی در این جلسه همگان را دعوت کرد تا به رهنمودهای رهبری عمل کنند چرا که در سایه عمل به رهنمودهای رهبری است که «آرامش» به کشور بازمی‌گردد.سخنانی که باز از سوی رسانه‌ها با واکنش‌های متفاوتی همراه بود. رسانههای اپوزیسیون و ضدانقلاب با عتاب و عصبانیت تمام به تحلیل این سخنان هاشمی پرداختند. نشریه آلمانی اشپیگل در این‌باره نوشت: «رئیس‌جمهور اسبق ایران که یکی از قوی‌ترین مردان ایران محسوب می‌شود با تغییر جهت‌گیری‌های سیاسی خود، موافقان موسوی را رسما تنها گذاشت، در واقع در این تغییر جهت از جنبش معترضان خواست از رهبرعالي ايران حرف‌شنوی داشته باشند. این در حالی است که وی در ماه جولای علنا حمایت خود را از موافقان موسوی اعلام کرده بود».
شبکه تلویزیونی «زد.دي.اف» آلمان هم با ذکر سوالی از هاشمی اعلام کرد:«آیا رفسنجانی به تظاهر‌کنندگان پشت کرده است.» و در ادامه آورد: «رئیس‌جمهور اسبق و بانفوذ ایران ناگهان از مردم خواست از رهبر عالي این کشور حرف‌شنوی داشته باشند. از این رو به نظر می‌رسد هاشمی هنوز با نظام است».
از سوی دیگر رفتار ساختارشکنانه موسوی که برای او در «آینده ساختار جمهوری اسلامی» جایی نمی‌گذاشت باعث می‌شد، هاشمی هر روز خطش را از موسوی جدا کند تا با «طناب او به چاه تقلب نیفتد». اما اتفاق دیگری که نشان داد هاشمی حاضر نیست بیش از این برای موسوی هزینه کند، عدم حضور هاشمی برای اقامه نماز جمعه تهران بود. تبلیغات شدید رسانههای ضدانقلاب برای نماز جمعه رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، هاشمی را آنچنان «آشفته» کرد که در اصلاحیه‌ای اعلام کرد برای «حفظ آرامش» حاضر نیست در نماز جمعه شرکت کند و این نشانه‌هایی بود برای موسوی در داخل و ضدانقلاب در خارج که «دیگر روی هاشمی حساب نکنند».
یکی از اعضای حزب مشارکت هم هاشمی را اینگونه نواخت: «درباره هاشمی رفسنجانی در جنبش سبز من چندان به او اعتماد ندارم چون آدم صادقی نبوده است. به هر حال آقای هاشمی یکی از سوژه‌های اصلی حذف است».
از سوی دیگر رسانههای جریان اصولگرا نیز با تردید به این سخنان هاشمی پرداختند و در تحلیل‌های متفاوتی سخنان شنبه یكم شهریور هاشمی در مجمع تشخیص مصلحت را در جهت خلاف موضع‌گیری‌های چند ماهه او (بعد از انتخابات) و آن را نوعی «فرار به جلو» ارزیابی کردند.برخی دیگر از این رسانه‌ها، علت ابراز اینگونه سخنان از سوی هاشمی را در خطر افتادن «جایگاه و منزلت حکومتی» وی دانستند و نوشتند هاشمی برای در امان ماندن از تبعات سخت و سنگین حمایت از موسوی – صاحب ادعای بی‌استدلال تقلب- اینگونه سخن به زبان می‌آورد، چرا که اگر هاشمی به این سخنان واقعا اعتقاد دارد چرا در چند ماه اخیر مواضع و سخنانی متضاد با این سخنان بیان کرده است و چرا در زمان اوج فتنه و به قول هاشمی «بحران» همه را توصیه به آرامش و وحدت نکرد! اما برخی دیگر از صاحبنظران علت رفتار «ژله‌ای» هاشمی را در «برزخی» می‌دانند که او در آن گرفتار است، هاشمی «دل در سنت» دارد و پای در «تجدد و غرب»، گویی هاشمی در «برزخ» میان «سنت و غرب» در رفت و آمد است. هاشمی از آنجا که فردی پراگماتیست (عملگرا) است و بر اساس فلسفه سیاسی پراگماتیست‌‌ها «اصالت با سود» است، برای هاشمی اصالت با «منفعت» است نه «حقیقت». اگرنه هاشمی سخنانی که روز شنبه (یكم شهریور) در جمع اعضای مجمع تشخیص مصلحت به زبان آورد (سخنانی که بعدها هم توسط او تکرار شد) را چرا در خطبه‌های نماز جمعه و نامه سرگشاده به رهبری بیان نکرد؟ کدام یک هاشمی واقعی است؛ هاشمی 26 تیر در خطبه‌های نماز جمعه یا هاشمی یكم شهریور؟و اینگونه است هاشمی‌اي که می‌خواست روزگاری هم چپ را داشته باشد، هم راست را، هم اپوزیسیون را و هم پوزیسیون را، هم این را از دست داده است و هم آن را، رانده از اصولگرایان و مانده از اصلاح‌طلبان؛«آیا این برزخ راز تنها گذاشتن موسوی- آن صاحب ادعای بی‌دلیل تقلب- است»؟!