جنوب روی آب

سامانه بارشی جدید که از اوایل هفته جاری در بیشتر استان‌های کشور فعال شده است، موجب بارندگی‌های شدید و سیل‌آسا همراه با بارش برف در اغلب استان‌ها بویژه مناطق جنوب کشور شده است؛ بارش‌هایی که طبق پیش‌بینی  سازمان هواشناسی همچنان ادامه دارد. جمعیت هلال‌احمر روز گذشته اعلام کرد: طی ۴۸ ساعت اخیر، ۲۲ استان تحت تأثیر موج جوی قرار گرفته و ۱۳ نفر کشته و مفقود شدند (۴ کشته و ۹ مفقود). شدت بارش‌ها به گونه‌ای بود که باعث جاری شدن سیل، آبگرفتگی معابر و نفوذ آب به برخی منازل، همچنین گرفتاری خیلی‌ها در برف و کولاک شد؛ طی این 2 روز هلال‌احمر توانست به ۸۳۹۷ نفر امدادرسانی کند و ۹۲۰ نفر نیز اسکان اضطراری داده شدند. علاوه بر این نیروهای امداد و خدمات‌رسان توانستند ۲۴۸۹ خودرو را رهاسازی کنند. موج جدید جوی که طی این روزها ۲۲ استان کشور را تحت تأثیر قرار داد بیشتر به صورت برف رخ داد و علاوه بر ایجاد خسارت‌های گسترده، متأسفانه جان ۴ نفر را گرفت و ۹ نفر دیگر مفقود هستند. 
بر اساس اطلاعیه جمعیت هلال احمر، از صبح روز شنبه ۶ دی‌ تا صبح دوشنبه 8 دی، ۴ نفر در حوادث ناشی از سیلاب و کولاک در استان‌های آذربایجان غربی و کهگیلویه‌وبویراحمد جان باختند. همچنین ۹ نفر در سیلاب استان‌های خوزستان و کهگیلویه‌وبویراحمد مفقود شده‌اند. در این مدت، ۲۲ استان شامل آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، اصفهان، بوشهر، چهارمحال‌وبختیاری، خراسان رضوی، خراسان شمالی، خوزستان، زنجان، فارس، کردستان، کرمان، کهگیلویه‌وبویراحمد، گلستان، گیلان، لرستان، مازندران، مرکزی، هرمزگان، همدان و یزد تحت تأثیر این موج جوی قرار گرفته‌اند. 
علاوه بر این نیروهای هلال‌احمر در ۱۶۹ منطقه عملیاتی، با به‌کارگیری ۱۰۳ شعبه و ۷۰۰ نیروی عملیاتی، به ۸۳۹۷ نفر خدمات‌رسانی کردند. در این عملیات، ۴ مصدوم به مراکز درمانی منتقل شدند، ۹۲۰ نفر اسکان اضطراری دریافت کردند، ۱۶۱ منزل از محاصره آب رهاسازی شد، ۲۴۸۹ خودرو از کولاک و سیل خارج شد و ۳۷۷ نفر از افراد گرفتار به مناطق امن انتقال یافتند. 
جمعیت هلال‌احمر با استفاده از ۱۸۶ آمبولانس و خودروی امدادی، عملیات خود را در مناطق متأثر همچنان ادامه می‌دهد. همچنین تمام تلاش‌ها برای یافتن ۸ مفقود در خوزستان و یک مفقود در کهگیلویه‌وبویراحمد به کار گرفته شده است. حال با توجه به ادامه فعالیت این سامانه بارشی و احتمال تشدید حوادث، جمعیت هلال‌احمر همچنان در روزهای آینده طبق پیش‌بینی سازمان هواشناسی مبنی بر تداوم بارش‌ها، به هموطنان توصیه اکید کرده است از سفرهای غیرضرور به مناطق متأثر خودداری کنند. همچنین شهروندان باید از حضور در حاشیه رودخانه‌ها، مسیل‌ها و مناطق کوهستانی پرهیز و تا اطلاع ثانوی از صعود به ارتفاعات و قله‌ها اجتناب کنند. علاوه بر این جمعیت هلال‌احمر به صورت شبانه‌روزی آماده دریافت گزارش‌ها و پاسخگویی به شهروندان است. این سازمان با تمام ظرفیت خود در کنار مردم قرار دارد و از هموطنان خواسته با رعایت هشدارها، به کاهش تلفات و خسارات کمک کنند. چنین رخدادهای ناگواری بار دیگر اهمیت آمادگی و رعایت نکات ایمنی در برابر پدیده‌های جوی را نشان می‌دهد. با توجه به پیش‌بینی ادامه بارش‌ها در برخی مناطق، لازم است شهروندان در استان‌های اعلام‌شده با احتیاط کامل عمل کنند و از هرگونه تردد غیرضرور پرهیز کنند تا از بروز حوادث بیشتر جلوگیری شود.
* ورود موج بارشی جدید از پنجشنبه به کشور
با آنکه سامانه بارشی اخیر هم‌اکنون در کشور فعال است و خیلی از استان‌های کشور را فرا گرفته است اما رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا، ضمن پیش‌بینی تداوم بارش‌ها تا چهارشنبه (۱۰ دی‌ماه) و خروج سامانه بارشی فعلی از سمت نوار شرقی، از ورود موج بارشی جدید به کشور خبر می‌دهد. صادق ضیاییان درباره پیش‌بینی کلی وضعیت جوی تا ۵ روز آینده  اظهار کرد: براساس نقشه‌های همدیدی و آینده‌نگری، سامانه بارشی در بیشتر مناطق به جز نیمه شرقی اصفهان، قم، یزد و جنوب خوزستان فعال است و سبب بارش برف و باران، وزش شدید باد موقت، در استان‌های جنوبی رعد و برق، در نقاط مستعد موجب تگرگ و در گردنه‌ها و مناطق کوهستانی با کولاک برف همراه می‌شود. این وضعیت در غالب مناطق به جز نیمه غربی کرمانشاه، ایلام، جنوب فارس و استان هرمزگان ادامه می‌یابد. وی در ادامه گفت: روز چهارشنبه (۱۰ دی‌ماه)، در نواحی نوار شرقی خراسان رضوی و جنوبی بارش پراکنده رخ خواهد داد و سپس سامانه بارشی از کشور خارج می‌شود. با ورود موج بارشی دیگر از بعدازظهر پنجشنبه (۱۱ دی‌ماه) و طی روز جمعه (۱۲دی‌ماه)، در شمال غرب، غرب، استان‌های ساحلی خزر و دامنه و ارتفاعات البرز مرکزی بارش برف و باران و وزش شدید باد موقت پیش‌بینی می‌شود. 
ضیاییان افزود: با توجه به بارش برف در ارتفاعات البرز و زاگرس طی ۵ روز آینده، وقوع پدیده بهمن در این مناطق دور از انتظار نیست. طی ۳ روز آینده، در نیمه شرقی کشور، شمال غرب، مرکز و استان‌های واقع در دامنه‌های جنوبی البرز، در بعضی ساعات وزش شدید باد پیش‌بینی می‌شود. طی ۳ روز آینده خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان و طی ۵ روز آینده دریای خزر نیز مواج خواهند بود، همچنین برای روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه، کاهش محسوس دما در بیشتر مناطق کشور بویژه در نیمه شمالی پیش‌بینی می‌شود. رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا در ادامه درباره وضعیت جوی تهران طی روزهای آینده اظهار کرد: آسمان تهران سه‌شنبه 9 دی نیمه ابری تا ابری همراه با وزش باد، در بعضی ساعت‌ها همراه با بارش باران و وزش شدید باد با حداقل دمای ۱- و حداکثر ۵ درجه سانتیگراد و طی ‌چهارشنبه (۱۰ دی‌ماه) صاف تا کمی ابری، گاهی همراه با وزش باد بتدریج غبار محلی با حداقل دمای ۴- و حداکثر ۵ درجه سانتیگراد پیش‌بینی می‌شود. همچنین طبق پیش‌بینی‌ها 9 و ۱۰ دی‌ماه بندرعباس با دمای ۲۲ درجه سانتیگراد گرم‌ترین و شهرکرد با دمای ۱۵- و ۱۴- درجه سانتیگراد سردترین مراکز استان‌ کشور محسوب می‌شوند.
* ۳ روز سرد و پربارش برای ایران
ایران در آستانه ورود موج سرما قرار دارد و همزمان با تشدید فعالیت سامانه بارشی روبه‌رو است. به نظر می‌رسد نخستین سکانس‌ از سناریوی بارش‌های نرمال زمستانه حداقل در بعضی مناطق محقق شده است. بر اساس اعلام سازمان هواشناسی، کمینه دمای استان‌های کشور با نفوذ توده هوای سرد قطبی با روند افزایشی تا چهارشنبه (۱۰ دی‌ماه) ۲۵ استان کشور را درگیر خواهد کرد و همزمان فعالیت سامانه بارشی تشدید می‌شود. در این شرایط افزایش مصرف انرژی دور از انتظار نیست. 
پیش‌بینی سازمان هواشناسی کشور از تحلیل نقشه‌های هواشناسی نشان می‌دهد میانگین کمینه دمای سه‌شنبه (۹ دی‌ماه) و چهارشنبه (۱۰ دی‌ماه) به ترتیب برای ۲۳ استان سپس در ۲۵ استان زیر صفر خواهد بود. در ماه‌های گذشته، احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی گفته بود شبیه‌سازی و پیش‌بینی مدل‌های عددی نشان می‌دهد بارش در فصل زمستان به شرایط نرمال میل می‌کند. ایران طی ۵ سال اخیر با خشکسالی پی در پی روبه‌رو بوده است. 
در حالی که در سال‌های اخیر، میانگین بارش بشدت منفی بود، حالا داده‌های هواشناسی نشان می‌دهد تا ۶ دی در سال آبی جاری (مهر ۱۴۰۴ تا مهر ۱۴۰۵) کشور به‌ طور میانگین 62.7 میلیمتر بارش دریافت کرده که این میزان تنها 2.4 درصد نسبت به میانگین بلندمدت کمتر است. اکنون که از اوایل هفته فعالیت سامانه بارشی وارد کشور شده است، این سامانه بویژه در مناطق سردسیر به ‌صورت برف خواهد بود. در این شرایط اگرچه چالش‌های شرایط نامطلوب منابع آب به طور کامل رفع نمی‌شود اما زمینه ذخیره منابع و ارتقای شرایط آبی را فراهم می‌کند؛ شرایطی که البته در صورت نبود آمادگی، می‌تواند به سبب احتمال انسداد مسیرهای روستایی و عدم مدیریت مصرف انرژی به بحران‌ محلی یا زیرساختی منجر شود.