گروه سیاسی:
پس از آنکه کارشناسان ارشد گروه 15 در نشست روز جمعه خود با هماندیشی، پیش نویس بیانیه پایانی سران را که در آن پیشنهادات ایران و ديگر اعضا مطرح شده، به تصویب رساندند، وزرای امور خارجه این گروه نیز عصر روز گذشته به منظور بررسی دستورکار اجلاس سران، نشست مقدماتی گروه 15 را برگزار کردند.
چهاردهمین اجلاس سران گروه 15 دوشنبه در حالی در تهران برگزار میشود که متن و حاشیه آن هر 2 بسیار حائز اهمیت هستند؛ یکی به خاطر گره زدن اقتصاد کشورهای در حال توسعه 3 قاره آمریکا، آفریقا و آسیا و دیگری به دلیل برگزاری دیدارهایی که به نظر میرسد در نهایت به برون رفت از بن بست 8 ماهه در موضوع تامین سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران و دستیابی به توافق بر سر جزئیات تبادل سوخت منتهی شود. سی و دومین اجلاس وزرای خارجه گروه 15 نیز شنبه در محل دفتر مطالعات سیاسی و بینالملل وزارت خارجه با حضور برخی وزرا و معاونان وزرای عضو در محل دفتر مطالعات سیاسی و بینالملل وزارت خارجه برگزار شد و منوچهر متکی به عنوان اولین سخنران جلسه افتتاحیه این نشست، از 17 کشور عضو یعنی آرژانتین، برزیل، شیلی، ونزوئلا، جامائیکا، مکزیک، الجزایر، مصر، کنیا، نیجریه، سنگال، زیمبابوه، هند، اندونزی، ایران، مالزی و سریلانکا خواست برای رویارویی با چالشهای جهانی بویژه روند جهانی شدن اقتصاد و نیز مبارزه با فقر، بیسوادی و موانع توسعه یافتگی، روابط خود را تحکیم بخشند و با مشارکت یکدیگر در زمینههایی که منافع مشترک در بر دارند، همکاریهای خود را تقویت کنند. سخنان رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان برای تقویت همکاریها در حالی بیان شد که گروه 15 در نهمین اجلاس جنبش عدم تعهد در سال 1989 در بلگراد در اصل با هدف مشترک شکوفایی و رشد فزاینده تاسیس و بر همکاری بین کشورهای در حال توسعه در زمینههای سرمایهگذاری، تجارت و تکنولوژی متمرکز شد. بر همین مبنا بود که منوچهر متکی در این نشست مشترکات سیاسی، فرهنگی و اقتصادی اعضای گروه، از یک طرف و موضوعاتی نظیر سرمایهگذاری، تجارت دو و چند جانبه، انرژی و توسعه و فناوری اطلاعات، مسکن، آموزش، بهداشت و محیط زیست را به عنوان عناصر اصلی همکاریهای فیمابین، عرصه مناسبی برای افزایش همکاری در زمینههای مختلف بین کشورهای گروه 15 عنوان کرد و گفت: «بر این اساس لازم است اعضای گروه تعریف مناسبی از جایگاه خود و نحوه ارتباط با یکدیگر و کشورهای عضو موثر در معادلات جهانی ارائه کنند». سخنان متکی به عنوان وزیر خارجه کشوری که در حال حاضر ریاست گروه 15 را بر عهده دارد، درباره اهمیت جایگاه این گروه به روشنی نشان از دلیل 2سال و نیم تلاش تهران برای برگزاری نخستین اجلاس سران این گروه در پایتخت یکی از کشورهای عضو و نه در حاشیه یک اجلاس بینالمللی دارد.
متکی گام اصلی در این راه را بنیان گذاشتن رفتاری جدید در عرصه بینالملل عنوان کرد؛ رفتاری مبتنی بر عدالتخواهی، تکریم مقام والای انسانها، تکیه بر فرهنگ، احترام به خواست دیگران و تامین منافع همه انسانها از طریق تشریک مساعی و همکاری صمیمانه کشورهای در حال توسعه و سپس یادآور شد: «مهمترین هدف تاسیس جنبش عدم تعهد و گروه 15 رهایی جهان سوم از سلطه کشورهای استعمارگر است.
چنانکه میبینیم تلاش کشورهای مختلف بویژه غیرمتعهدها در کسب جایگاه شایسته کشورهایشان در جهان، نظام سلطه را وادار به تغییر روش کرد، بهطوری که اینبار با استفاده از ابزارهای جدید، بویژه ابزارهای نرمافزاری شرایط خود را کماکان به جهان، بویژه کشورهای درحال توسعه تحمیل كرده است».
وزیر امور خارجه با اشاره به بحران مالی و رکود اقتصادی اخیر جهان، گفت: «درحال حاضر این بحران شرایط دشواری را فراروی کشورهای درحال توسعه قرار داده است، بهطوری که با افزایش نرخ بیکاری، کاهش صادرات و درآمدها وقوع بیثباتیهای اجتماعی و اقتصادی، کشورهای درحال توسعه با چالشهای جدی دست به گریبانند». به گفته وی، مشترکات سیاسی و اقتصادی اعضای گروه به همراه سرمایهگذاری و تجارت میتواند به عنوان عناصر همکاری فیمابین عرصه مناسبی برای افزایش همکاری بین اعضای گروه 15 ایجاد کند. گروه 15 که 21 سال پیش از درون جنبش غیرمتعهدها شکل گرفت، شامل کشورهای مهمی در 3 قاره آمریکایلاتین، آفریقا و آسیاست از اینرو به نظر میرسد سخنان منوچهر متکی درباره تقویت همکاری میان این کشورها ناشی از این دیدگاه باشد که این کشورها هر یک دارای ظرفیتهای فراوانی برای همکاری هستند که اگر زمینه ارتباط قوی و توسعه همکاریهای اقتصادی بین کشورهای عضو به خوبی برنامهریزی شود، میتواند تحولی در روابط کشورهای جنوب به همراه داشته باشد. علاوه بر این، جمهوری اسلامی ایران با داشتن جایگاهی استراتژیک در خاورمیانه و عضویت در جنبش عدم تعهد و ترتیبات منطقهای و چند جانبه نظیر D
8، اکو، اتحادیه همکاریهای منطقهای کشورهای حاشیه اقیانوس هند و نیز همجواری با آسیای مرکزی و قفقاز میتواند در کنار سایر اعضای گروه 15 نقشی اساسی در راستای تحقق اهداف مورد نظر گروه ایفا کند. یک روز پیش از برگزاری اجلاس وزرای خارجه نیز کارشناسان ارشد کشورهای عضو با تشکیل جلسه، پیشنویس بیانیه چهاردهمین اجلاس سران گروه 15 در تهران را تدوین کردند که به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه، بحران جهانی اقتصاد و تاثیرات آن بر کشورهای جهان و راهحلها برای مقابله با این بحران از جمله موضوعات مطرح شده در آن است. علاوه بر این، موضوع محیطزیست و لزوم جایگزینی انرژیهای دیگر از جمله انرژی هستهای، تامین امنیت انرژی به صورت عام و موضوعات مختلف بینالمللی، همکاریهای جنوب ـ جنوب و موضوعات مربوط به کمکهای فنی و توسعهای به این کشورها دیگر موارد مطرح شده در پیشنویس این بیانیه را تشکیل میدهند. فلسطین و ضرورت توجه کشورهای عضو گروه 15 به حل مشکلات فلسطین از دیگر موضوعات پیشنویس بیانیه سران در تهران است.