کاهش نرخ باروری در کشور به 1.35

کاهش نرخ جمعیت در حالی ایران را به سمت کشورهای پیر دنیا می‌کشاند که به گفته کارشناسان در صورت بی‌توجهی به رشد جمعیت طی دهه‌های آینده شاهد افت شدید جمعیت کشور خواهیم بود. ضرورت تمرکز بر جمعیت تا جایی است که اکنون اقدامات خاصی در راستای کاهش سقط جنین، همچنین درمان باروری در کشور ایجاد شده است. علاوه بر این موضوع در بحث فرهنگ‌سازی افزایش فرزندآوری اقداماتی در حال انجام است. در این راستا برنامه هم‌نورد با موضوع زنگ هشدار جمعیتی و اقدامات لازم برای مواجهه با بسته شدن پنجره جمعیتی در برخی استان‌ها برگزار شد.  
در این برنامه رضا سعیدی مدیر مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس، فاطمه محمدبیگی عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی و ناظر مجلس در ستاد ملی جمعیت و طه جعفری سرپرست اداره جمعیت و خانواده بنیاد برکت ستاد اجرایی فرمان امام(ره) حضور داشتند. در ابتدای این برنامه، طه جعفری با هشدار نسبت به وضعیت جمعیتی کشور تأکید کرد: اگر مساله جمعیت به‌عنوان یک پدیده جدی تلقی می‌شود، باید همت و اراده‌ای جدی در سطح تصمیم‌گیری و اجرا شکل بگیرد؛ در غیر این صورت کشور به‌سرعت وارد دوره سالمندی خواهد شد. وی با اشاره به بودجه پیش‌بینی‌شده برای سال آینده گفت: با روند فعلی بودجه و برنامه‌های در حال اجرا، پنجره جمعیتی کشور بزودی بسته خواهد شد و خروج از این وضعیت نیز ساده نخواهد بود. مساله جمعیت تنها یک موضوع بخشی نیست، بلکه تمام حوزه‌های امنیتی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی کشور را درگیر می‌کند. بررسی برنامه‌های چند سال اخیر نشان می‌دهد اگرچه سیاست‌ها و برنامه‌هایی در حوزه جمعیت تدوین شده اما میزان تحقق آنها محدود بوده است. در جلسه اخیر نیز اعلام شد در بودجه سال آینده، بسیاری از سرفصل‌های مرتبط با جمعیت و خانواده عملاً اعتباری دریافت نکرده‌اند. زمانی که در دوره وفور نسبی منابع نیز نتوانستیم به وضعیت مطلوب برسیم، حذف ردیف‌های بودجه‌ای نگرانی‌ها را دوچندان می‌کند. نخستین گام در این مسیر، دغدغه‌مند شدن مدیران و مسؤولان است، چراکه برای برخی از آنها، مساله جمعیت هنوز به یک اولویت جدی تبدیل نشده است. در ادامه این برنامه رضا سعیدی، رئیس مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت، با ابراز نگرانی از روند کاهشی نرخ باروری گفت: به‌رغم تصویب قانون جوانی جمعیت و اهداف برنامه توسعه هفتم، شاخص‌های جمعیتی نه‌تنها بهبود نیافته، بلکه در برخی موارد وضعیت نامطلوب‌تری پیدا کرده‌اند. وی با اشاره به اهداف این قانون اظهار کرد: هدف، رساندن نرخ باروری کل به بیش از 2.5 فرزند به ازای هر زن در سن باروری است؛ در حالی که این شاخص از حدود 1.7 در سال ۱۴۰۰ به حدود 1.44 رسیده و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال جاری به 1.35 کاهش یابد. سعیدی افزود: در نیمه نخست سال جاری، حدود ۴۰ هزار تولد کمتر نسبت به مدت مشابه سال گذشته ثبت شده که زنگ خطری جدی برای آینده جمعیتی کشور محسوب می‌شود. وی با اشاره به عدم تحقق اهداف اختصاصی قانون جوانی جمعیت گفت: شاخص‌هایی مانند کاهش نرخ سزارین، کاهش سن ازدواج و کاهش فاصله ازدواج تا تولد فرزند اول نه‌تنها بهبود نیافته‌اند، بلکه روندی منفی دارند. این موضوع نشان‌دهنده ضرورت بازنگری جدی در نحوه اجرا و تخصیص منابع است. رئیس مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت یکی از چالش‌های اصلی را اجرای ناقص مشوق‌ها دانست و گفت: صف‌های طولانی برای دریافت تسهیلات باعث بی‌اعتمادی عمومی شده است. همچنین برخورد با تخلفات حوزه سلامت، از جمله سزارین‌های غیرضروری و سقط جنین غیرقانونی، باید با جدیت بیشتری دنبال شود. وی با اشاره به آمار سقط جنین افزود: بر اساس آخرین پایش‌ها، سالانه حدود ۲۵۰ هزار مورد سقط جنین در کشور رخ می‌دهد که طبق برنامه هفتم پیشرفت، باید تا سال ۱۴۰۷ حدود ۳۰ درصد کاهش یابد. سعیدی همچنین وضعیت ازدواج جوانان را نگران‌کننده توصیف کرد و گفت: تعداد جوانان مجرد به حدود ۱۷ میلیون نفر رسیده و حذف وام ازدواج از بودجه پیشنهادی می‌تواند این وضعیت را تشدید کند. در پایان برنامه، فاطمه محمدبیگی با اشاره به «جهاد تبیین» در حوزه جمعیت گفت: تلاش کرده‌ایم با نخبگان و عموم مردم گفت‌وگو کنیم تا اهمیت مساله جمعیت به درستی تبیین شود. جمعیت یکی از مهم‌ترین مسائل راهبردی کشور است و حل آن نیازمند عزم ملی است. نظام بودجه‌ریزی کشور باید به ‌صورت جدی به مساله جمعیت ورود کند، چراکه بدون حمایت مالی و برنامه‌ریزی دقیق، حل این چالش ممکن نخواهد بود.