رضا عمویی: آتش خشمی که بهتازگی شهر مینیاپولیس در آمریکا را فراگرفت، خیلی زود به سراسر ایالات متحده کشیده شد. از چند روز گذشته بسیاری از شهرهای آمریکا صحنه اعتراضات و تظاهرات مردمی علیه یک قتل جنجالی توسط نیروهای پلیس این کشور است. از روز شنبه اعتراضات در آمریکا بالا گرفته و هزاران نفر در سراسر این کشور از فیلادلفیا تا لسآنجلس علیه قتل یک راننده زن توسط مأموران اداره مهاجرت و گمرک دست به اعتراض زدند. اعتراضات بویژه در مینیاپولیس به عنوان محل قتل این زن آمریکایی بیشتر و گستردهتر بوده است.
اعتراضات در آمریکا پس از آن شدت گرفت که «رِنی نیکول گود»، زن ۳۷ ساله، مادر و شهروند آمریکایی بدون اینکه سلاحی در دست داشته باشد یا کوچکترین خطری برای مأموران مهاجرتی داشته باشد هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد.
منابع آمریکایی اعلام کردند تنها در فیلادلفیا، هزاران نفر دست به اعتراض زده و خواستار کاهش تعداد مأموران اداره گمرک و مهاجرت در شهرهای آمریکا و پاسخگو کردن آنان در قبال اعمالشان شدند. «انجی کریگ» نماینده ایالت مینهسوتا در مجلس نمایندگان آمریکا که به معترضان پیوسته بود، در جمع خبرنگاران گفت: «وزارت امنیت داخلی آمریکا بخوبی میداند اداره گمرک و مهاجرت مرتکب اقدامات خلاف قوانین فدرال آمریکا شده است».
در چند روز گذشته معترضان در شهرهای دیگر آمریکا از جمله نیویورک، نیواورلئان، پیتسبورگ، پورتلند، سانفرانسیسکو و واشنگتن دیسی نیز دست به تظاهرات زده بودند. برخی منابع گفتهاند اعتراضات اخیر آمریکا به بیش از 20 ایالت گسترش یافته است. شهردار شهر مینیاپولیس نیز از اقدامات آشوبگرانه این مأموران که به دستور ترامپ در سراسر آمریکا بویژه در این شهر انجام شد، به شدت انتقاد کرد و گفت این شهر یک شهر امن است و با این امر برخورد خواهد کرد.
* خشم آمریکاییها از چیست؟
شهر مینیاپولیس آمریکا طی چند سال گذشته در چند نوبت آغازگر اعتراضات گسترده در آمریکا بوده است، از جمله در سال ۲۰۲۰ پس از قتل شهروندی سیاهپوست به نام جورج فلوید توسط یک افسر پلیس سفیدپوست در مینیاپولیس، اعتراضاتی در شهر پورتلند مرکز مینیاپولیس آغاز شد. این اعتراضات ماهها ادامه یافت و برخی رهبران مدنی آن زمان گفتند اعزام نیروهای فدرال توسط ترامپ به جای آرام کردن، باعث تحریک بیشتر معترضان شد. در آن زمان هم ترامپ به جای پیگیری چرایی قتل شهروند سیاهپوست بازداشتشده، با اعزام گسترده نیروهای نظامی موجب بزرگتر شدن اعتراضات شد و اعتراضات علیه نژادپرستی تا ماهها در بسیاری از شهرهای آمریکا ادامه یافت.
در حال حاضر نیز جرقه اعتراضات گسترده پس از آن شدت گرفت که یک زن آمریکایی چهارشنبه هفته گذشته پس از تیراندازی توسط مأمور اداره مهاجرت و گمرک در شهر مینیاپولیس آمریکا کشته شد اما وزارت امنیت داخلی آمریکا به جای پیگیری چرایی کشته شدن این زن، به دنبال لاپوشانی این حادثه برآمد و اعلام کرد این زن تلاش کرده با وسیله نقلیه خود به مأموران حمله کند و مأمور پلیس در دفاع از خود به سمت این زن در داخل خودرو تیراندازی کرد. این در حالی است که مقامات محلی مینیاپولیس روایت مقامات فدرال درباره چگونگی کشته شدن این راننده زن را رد کرده و گفتهاند راننده زن با سرعت معمولی در حال رانندگی بود که توسط نیروهای مهاجرت هدف تیراندازی قرار گرفت.
«جیکوب فری» شهردار مینیاپولیس هم گفته است فیلم این حادثه را بررسی کرده است. او ادعاها مبنی بر موجه بودن تیراندازی را رد کرد و آن را استفاده بیملاحظه از زور خواند و خواستار خروج مأموران مهاجرت فدرال از این شهر شد.
فرانس ۲۴ هم گزارش داد اگرچه مقامات دولت ترامپ مدعی هستند پلیس مهاجرت در دفاع از خود مبادرت به قتل این زن آمریکایی کرده اما معترضان در شهر مینیاپولیس و دیگر شهرهای آمریکا میگویند تمام شواهد و تصاویر ضبطشده از این حادثه خلاف ادعای مقامات دولت ترامپ است و این زن کاملا از صحنه دور بود و هیچ خطری پلیس مهاجرت را تهدید نمیکرد.
* بازداشت معترضان
رسانههای آمریکایی اعلام کردند در تظاهرات روز شنبه که هزاران نفر را به خیابانهای مینیاپولیس کشاند، حداقل ۲۰ نفر دستگیر شدند. پیش از این نیز در اعتراضات روزهای چهارشنبه و پنجشنبه علیه قتل راننده زن به دست پلیس مهاجرت، بیش از 10 نفر بازداشت شده بودند. روز جمعه همچنین ماموران فدرال گشت مرزی یک شهروند معترض را که در اعتراض به قتل اخیر یک زن بیگناه به خیابان آمده بود، بازداشت کردند. قتل اخیر توسط پلیس مهاجرت آمریکا، نخستین قتل از این نوع توسط نیروهای پلیس مهاجرت نیست. ماه سپتامبر هم یکی از مأموران اداره مهاجرت در شیکاگو، یک مهاجر را با شلیک گلوله کشت. مقامها در آن پرونده هم مدعی شدند فرد مذکور با خودروی خود جان مأموران را به خطر انداخته بود. مقامات محلی و شاهدان عینی این خشونت و ادامه حضور ماموران اداره مهاجرت را محکوم کردهاند.
* منع تحقیقات درباره قتل
با وجود بالا گرفتن اعتراضات در آمریکا اما دولت فدرال به نهادهای ایالتی اجازه تحقیقات درباره قتل اخیر یک زن توسط مأموران مهاجرتی این کشور را نداده است.
دفتر تحقیقات جنایی مینهسوتا اعلام کرد پس از در دست گرفتن پرونده توسط افبیآی مجبور به خروج از تحقیقات شده است. طبق بیانیه درو اوانز، رئیس دفتر تحقیقات جنایی مینهسوتا، مقامات فدرال دسترسی این دفتر به جزئیات پرونده، شواهد صحنه جرم و مصاحبههای تحقیقاتی را مسدود کردهاند و این دفتر دیگر نمیتواند تحقیقات کامل و مستقل خود را انجام دهد.
«کیت الیسون»، دادستان کل مینهسوتا، این اقدام را «بسیار نگرانکننده و ناامیدکننده» توصیف کرد و در گفتوگو با سیانان پرسید: «از چه چیزی میترسید؟ چرا از یک تحقیقات مستقل هراس دارید؟» او تأکید کرد پیش از این خبر، تلاش میکرد دولت فدرال را متقاعد کند تحقیقات مشترک و فراگیر با همکاری مقامات ایالتی و محلی انجام شود، نه یک بررسی انحصاری فدرال که به گفته او ذاتاً غیرقابل اعتماد است.
* پلیس خطرناک
بسیاری گفتهاند قتل اخیر یک زن راننده توسط پلیس آمریکا را یادآور الگویی آشنا از پاسخ خشن و وحشیانه نیروهای دولتی به کوچکترین رفتار (و نه حتی اعتراض) میدانند. در ایالات متحده، بر خلاف تصویرسازیهایی که تلاش میشود از طریق برنامههای دیپلماسی عمومی در اذهان عمومی جهانیان ثبت شود، پلیس و نیروهای امنیتی برخورد بسیار دیکتاتورمآبانه، غیرمنعطف و شدیدی با هر گونه اعتراض دارند و حتی رفتارهایی که مخل نظم و امنیت عمومی نیستند نیز با پاسخهای نامتناسب و خشن از جمله شلیک مستقیم گلوله جنگی سرکوب میشود.
این رویه تا حد زیادی ناشی از فرهنگ خشونتی است که در میان مأموران امنیتی آمریکا از جمله نیروهای پلیس این کشور نهادینه شده است. شبکه خبری سیانان چندی پیش در گزارشی اعلام کرد: پلیس آمریکا در مقایسه با کشورهای عضو گروه ۷ بیشترین خشونت را علیه شهروندان مرتکب میشود که البته سهم شهروندان سیاهپوست، خشونتهای بیشتر و غیرمنصفانهتر است.
علاوه بر این پایگاه Mapping Police Violence در میانههای سال ۲۰۲۳ گزارش داده بود افسران پلیس آمریکا در آن سال بیش از ۷۰۰ نفر را به ضرب مستقیم گلوله به قتل رساندهاند و احتمالاً تا پایان سال ۴۴۰ نفر به این آمار اضافه خواهد شد. برخورد تهاجمی پلیس آمریکا با شرکتکنندگان در اعتراضات و تظاهراتها نیز بهرغم تلاشهای رسانههای جریان اصلی آمریکا برای سانسور آن بارها در مدار توجه قرار گرفته است.
این مساله به اندازهای جدی شده که گاه سازمان ملل یا نهادهای حقوق بشری مانند سازمان عفو بینالملل بهرغم وابستگی ساختاریشان به ایالات متحده مجبور به اعتراف به آن شدهاند. به عنوان مثال در جریان تظاهراتهای اعتراضی سال ۲۰۲۰ بعد از کشته شدن «جورج فلوید» سازمان ملل تأیید کرد نیروهای آمریکایی از «زور نامتناسب» برای سرکوب اعتراضات استفاده کردهاند. سازمان عفو بینالملل هم در گزارشی در همان سال خشونت پلیس آمریکا علیه معترضان را «توجیهناپذیر» خواند و به کشته شدن تعدادی از شهروندان در جریان آن اعتراضات اعتراف کرد.
* حمایت ترامپ از خشونت پلیس
اگرچه رئیسجمهور آمریکا این روزها با گرفتن ژست کاسه داغتر از آش، به مداخله در اغتشاشات داخلی ایران روی آورده و با موضعگیری علیه برخورد نیروهای امنیتی ایران با اغتشاشات از عوامل ناامنی حمایت میکند اما ترامپ در آمریکا رفتار متناقضی را از خود نشان میدهد و تا بالاترین میزان از خشونت پلیس حمایت میکند. در سالهای گذشته حمایتهای دونالد ترامپ از رفتارهای بیرحمانه افسران پلیس ماجرا را حتی بدتر کرده است.
او سال ۲۰۲۰ در اوج تظاهراتهای مربوط به مرگ جورج فلوید بارها در حساب کاربریاش در توئیتر خواستار «تیراندازی مستقیم» به معترضان شد و چند بار هم خواستار اعدام معترضانی شد که به افسران پلیس حمله میکنند.
جالب آنکه بهرغم وجود این سطح از برخوردهای تهاجمی توسط پلیس با معترضان، نهادهای رسمی ایالات متحده چه در آن اعتراضات و چه در اعتراضات دیگر، نه آماری رسمی از تعداد کشتهشدگان ارائه میکردند (و میکنند) و نه از سوی رسانهها و کشورهای دیگر با فشاری در این باره مواجه میشدند (و میشوند). کارشناسان مسائل آمریکا یک دلیل برای ارتکاب آسان خشونت از سوی مأموران مسلح این کشور را حمایتهای قانونی از پلیس برای انجام هر رفتاری در قبال شهروندان میدانند.