حسین آرمند: در هفتههای اخیر شاخ آفریقا و منطقه همجوار آن در جنوب یمن، به کانون تنشهای ژئوپلیتیک خاورمیانه بدل شده است؛ تحولی که ریشه در موقعیت راهبردی این منطقه در مجاورت خلیج عدن و تنگه بابالمندب و پیوند آن با امنیت خطوط کشتیرانی جهانی دارد.
در حالی که رقبای مختلف منطقهای و بینالمللی سالهاست برای حضور و نفوذ در این منطقه راهبردی فعالند، نقش یک بازیگر جدید اما پرانگیزه و بیمحابا بسیار برجسته شده است: رژیم صهیونی؛ حضوری که میتواند پیامدهای قابل توجهی برای آرایش قدرت در شاخ آفریقا و حتی معادلات ژئوپلیتیک خاورمیانه به همراه داشته باشد.
با گذشت کمتر از یک ماه از اقدام غافلگیرکننده بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی در به رسمیت شناختن منطقه خودمختار سومالیلند، به نظر میرسد صهیونیستها برای پیشبرد اهداف شوم خود در شاخ آفریقا بسیار بیتاب هستند.
در حالی که چند روز از سفر حساسیتبرانگیز گیدون سعر، وزیر خارجه اسرائیل به هرجیسا، مرکز سومالیلند نمیگذرد، رسانههای صهیونیستی دیروز از سفر متقابل هیاتی از گروه جداییطلب حاکم بر این منطقه به سرزمین اشغالی خبر دادند.
به گزارش مهر، شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم صهیونیستی در گزارشی نوشت: قرار است برای نخستینبار پس از به رسمیت شناختن سومالیلند، هیاتی رسمی از این منطقه، به اسرائیل (سرزمین اشغالی فلسطین) سفر کند.
بر اساس این گزارش، هیات سومالیلند قرار است ۱۱ تا ۱۶ ژانویه در سرزمین اشغالی حضور داشته باشد و با مقامات رژیم اشغالگر دیدار کند.
دستور کارهای اصلی و محتوای توافقات احتمالی در این سفر به صورت رسمی رسانهای نشده اما بر اساس سند مشترک شناسایی متقابل که میان نتانیاهو و عبدالرحمن محمد عبداللهی، رئیس خودخوانده سومالیلند امضا شده، 2 طرف توافق کردهاند همکاری فوری در زمینههای کشاورزی، بهداشت، فناوری و اقتصاد را کلید بزنند. با این حال گزارشها نشان میدهد همانطور که انتظار میرفت گام نخست همکاریهای جداییطلبان سومالی با سران صهیونیست بر محور مشارکتهای نظامی برداشته شده است؛ یعنی همان چیزی که از ابتدا هدف راهبردی تلآویو در نگاه به شاخ آفریقا بود. رژیم صهیونیستی از طریق تأسیس پایگاه نظامی در سومالیلند بر آن است در امنیت راهبردی این منطقه شامل دریای عرب، بابالمندب و دریای سرخ دخالت کند؛ موضوعی که منافع همه کشورهای منطقه را تهدید میکند. چشم دوختن به موقعیت ژئوپلیتیک مهم سومالیلند در شاخ آفریقا و سواحل جنوب خلیج عدن علت اصلی گرایش تلآویو به سمت تأسیس پایگاه نظامی در این منطقه است.
* تأمین امنیت تجارت دریایی
تجارت و امنیت دریایی یکی از عوامل کلیدیای است که باعث شده سران صهیونیست تمرکز خود را بیش از پیش بر منطقه سومالیلند معطوف کنند.
سومالیلند به دلیل موقعیت راهبردی خود در نزدیکی تنگه «بابالمندب» و دریای سرخ نقش بسیار مهمی در تجارت دریایی منطقهای و بینالمللی دارد. این گذرگاه حیاتی یکی از مسیرهای اصلی انتقال انرژی، کالا و مواد حیاتی بین خاورمیانه، آفریقا و اروپا به شمار میرود. حدود ۶۰ درصد تولید ناخالص داخلی رژیم صهیونیستی از تجارت حاصل میشود و ۹۹.۶ درصد آن (از نظر وزنی) و ۶۵ درصد (از نظر حجمی) از طریق دریا تأمین میشود.
از اینرو، برای تلآویو، همکاری با سومالیلند به معنای تضمین امنیت این مسیرهای حیاتی و جلوگیری از اختلالات احتمالی در تردد کشتیهای تجاری است.
تجارت دریایی و به عبارت دقیقتر شریان تجارت خارجی اسرائیل در 2 سال گذشته کابوس وحشتناکی را سپری کرد، زیرا ظهور یک نیروی قدرتمند در معادلات امنیتی دریای سرخ و تنگه بابالمندب، آزادی مسیر تجارت دریایی رژیم را به چالش کشید. از زمانی که انصارالله یمن در 19 نوامبر ۲۰۲۳، با تصرف کشتی باری گلکسی لیدر وابسته به اسرائیل در دریای سرخ محاصره دریایی را علیه این رژیم آغاز کرد تا زمان اعلام آتشبس غزه، در عمل دست تلآویو از یکی از حیاتیترین مسیرهای تجاری جهان که یکسوم حملونقل کانتینری و یکچهارم کل تجارت دریایی دنیا را به خود اختصاص داده، قطع شد. امواج شوک اقتصادی برای اسرائیل در حال جنگ بسیار سهمگین بود.
3 بندر حیفا، اشدود و ایلات ۸۰ درصد ترافیک دریایی اسرائیل را بر عهده دارند. با این حال تا اواسط سال ۲۰۲۴، محاصره دریایی و در کنار آن حملات موشکی و پهپادی یمن به بنادر تجاری بزرگ رژیم موجب شد هزینههای تمامشده واردات و صادرات کالا بشدت افزایش یابد، زیرا کشتیها مسیر ۱۱۰۰۰ مایل دریایی با دور زدن آفریقا را انتخاب کردند که این کار باعث شد حق بیمه تا ۹۰۰ درصد افزایش یابد.
بر اساس بیانیه نیروهای مسلح یمن که اواخر مهرماه صادر شد، یمنیها در طول 2 سال مجموعاً ۷۵۸ عملیات رزمی علیه رژیم صهیونیستی شامل ۱۸۳۵ پرتاب موشک بالستیک، کروز، فراصوت و پهپادهای رزمی و حملات با قایقهای جنگی انجام دادند. همچنین اعلام شد نیروی دریایی یمن ۳۴۶ عملیات علیه کشتیهای اسرائیلی در دریای سرخ، بابالمندب، خلیج عدن، دریای عرب و اقیانوس هند انجام داد که منجر به هدف قرار گرفتن ۲۲۸ کشتی شد.
بنابراین همکاری با سومالیلند و تأسیس پایگاه نظامی در آن منطقه به رژیم صهیونیستی این امکان را میدهد تا سامانههای امنیتی و هشدار دریایی خود را تقویت کرده و با تبادل اطلاعات راهبردی، از اختلالات احتمالی در تجارت دریایی جلوگیری کند.
این موضوع برای صهیونیستها چنان نگرانکننده است که حتی در اسناد بالادستی رژیم نیز به آن اشاره شده است. در مقاله موسسه مطالعات امنیت قومی اسرائیل که ماه نوامبر منتشر شد، آمده است: «اسرائيل به دلایل راهبردی متعدد از جمله کارزار احتمالی علیه انصارالله یمن به متحدانی در منطقه دریای سرخ نیاز دارد. از این رو، سومالیلند نامزد ایدهآلی برای چنین همکاریای است، زیرا میتواند دسترسی بالقوه اسرائيل به یک منطقه عملیاتی نزدیک به محدوده درگیری را فراهم کند».
همچنین نفوذ در بنادر سومالیلند بویژه بندر «بربره»، به تلآویو امکان میدهد جریان تجارت و انرژی را بهتر کنترل و حضور رقبا یا گروههای تهدیدآفرین را محدود کند. از این رو، سومالیلند به نقطهای کلیدی برای امنیت اقتصادی و دریایی تلآویو تبدیل شده و اهمیت استراتژیک آن برای رژیم روز به روز افزایش مییابد.
* کوچاندن غزهایها
علاوه بر موقعیت ژئوپلیتیک مهم سومالیلند، این منطقه تشنه جدایی، از معدود مناطقی در جهان است که حاضر است در ازای به رسمیت شناخته شدن، برای پذیرش تعداد کثیری از شهروندان غزه با سناریوی نتانیاهو برای کوچاندن فلسطینیان همکاری کند.
شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم صهیونیستی مرداد سال جاری اعلام کرد تلآویو در حال مذاکره با 5 کشور اندونزی، سومالیلند، اوگاندا، سودان جنوبی و لیبی درباره امکان اسکان فلسطینیهای ساکن غزه است که به اجبار از این منطقه کوچانده خواهند شد.
با این تفاسیر، بازیای که نتانیاهو در سومالیلند و شاخ آفریقا به راه انداخته، شاخک بسیاری از کشورهای منطقه را جنبانده و آنها را نسبت به تهدیدات حساس کرده است؛ قصهای که سر دراز دارد.
پس از اقدام تلآویو علیه تمامیت ارضی سومالی هیأتی از جداییطلبان سومالیلند به سرزمین اشغالی فلسطین سفر کرد
سومالیلند؛ تلهگذاری اسرائیل در شاخ آفریقا
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها