بدبیاری دموکراسی برای ترامپ

لیلا مختاری: در حالی که این روزها ترامپ مدعی تلاش برای تصرف جزیره گرینلند به عنوان بخش بزرگی از قلمرو دانمارک است اما به نظر می‌رسد دولت آمریکا برای تصرف گرینلند با یک چالش جدی روبه‌رو است و آن نظر مردم گرینلند است. نخست‌وزیر انگلیس هم در سخنانی در مقابل ساختمان داونینگ ‌استریت، به تحولات اخیر در روابط آمریکا و اروپا و تنش‌های ایجادشده بر سر گرینلند پرداخت و تاکید کرد آینده گرینلند باید صرفاً به‌دست مردم آن و پادشاهی دانمارک تعیین شود. «کی‌یر استارمر» در بخش مهمی از سخنانش تصریح کرد یک اصل اساسی در این زمینه وجود دارد که نمی‌توان آن را نادیده گرفت و آن اینکه هرگونه تصمیم درباره وضعیت آینده گرینلند «تنها به مردم گرینلند تعلق دارد» و این حق، «بنیادین» است.
این در حالی است که بر اساس نظرسنجی‌ها، ۸۵ درصد ساکنان گرینلند با پیوستن این سرزمین به ایالات متحده مخالفند. همچنین بر اساس نتایج نظرسنجی موسسه «وریان» به سفارش روزنامه دانمارکی «برلینگسکه» تنها ۶ درصد گرینلندی‌ها موافق پیوستن به آمریکا هستند و ۹ درصد هنوز تصمیمی نگرفته‌اند. بنابراین با استناد به نتایج نظرسنجی‌ها می‌توان نتیجه گرفت پیوستن به آمریکا برای اکثر گرینلندی‌ها خوشایند نیست و بخش زیادی از آنها به صراحت مخالف پیوستن به آمریکا هستند، در این صورت آیا رئیس‌جمهور جنجالی و پرادعای آمریکا به نظر مردم گرینلند توجهی خواهد کرد؟ آیا به طور کلی ترامپ برای نظر شهروندان و ساکنان گرینلند ارزش قائل است؟
* اشغال به هر طریق!
به نظر نمی‌رسد برای ترامپ نظر و رای ساکنان گرینلند اهمیتی داشته باشد، چون او به تازگی تاکید کرده است ایالات متحده برای جلوگیری از تصرف گرینلند توسط روسیه و چین باید «مالک» این جزیره شود.  رئیس‌جمهور آمریکا روز جمعه در پاسخ به پرسش خبرنگار بی‌بی‌سی گفت: این کار (مالکیت گرینلند) «به روش آسان» یا «روش سخت» انجام خواهد شد. 
کاخ سفید هم به تازگی اعلام کرد دولت آمریکا در حال بررسی خرید این قلمرو نیمه‌خودمختار متعلق به دانمارک، عضو دیگر پیمان آتلانتیک شمالی است اما گزینه الحاق آن با اقدام نظامی را نیز رد نکرده است. دانمارک و گرینلند می‌گویند این سرزمین فروشی نیست. کپنهاگ گفته است اقدام نظامی به معنای پایان اتحاد دفاعی فراآتلانتیک خواهد بود.
بر اساس توافق‌های موجود با دانمارک، آمریکا اختیار دارد هر تعداد نیروی نظامی که بخواهد به گرینلند اعزام کند اما ترامپ در گفت‌وگو با خبرنگاران در واشنگتن گفته است یک قرارداد اجاره کافی نیست: «کشورها نمی‌توانند قراردادهای ۹ ساله یا حتی ۱۰۰ ساله ببندند». او افزود باید مالکیت گرینلند برای آمریکا باشد و آمریکا جز به مالکیت گرینلند قانع نخواهد شد.
* نمی‌خواهیم آمریکایی باشیم
همزمان با نتایج نظرسنجی‌ها که حاکی از مخالفت اغلب ساکنان گرینلند برای پیوستن به آمریکاست، رهبران احزاب گرینلند از جمله احزاب مخالف هم، در بیانیه‌ای مشترک که جمعه شب گذشته منتشر شد، بار دیگر خواستار پایان «بی‌اعتنایی آمریکا به رای و نظر شهروندان ساکن گرینلند» شدند. آنها گفتند: «ما نمی‌خواهیم آمریکایی باشیم، ما می‌خواهیم گرینلندی باشیم. آینده گرینلند باید توسط مردم گرینلند تعیین شود».
از سوی دیگر، متحدان دانمارک در ناتو از جمله کشورهای بزرگ اروپا و همچنین کانادا این هفته با صدور بیانیه‌هایی حمایت خود را از دانمارک اعلام و تأکید کردند «تنها مردم دانمارک و گرینلند می‌توانند درباره مسائل مربوط به روابط شان تصمیم بگیرند».
ترامپ پیش‌تر نیز در سال ۲۰۱۹ در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود، پیشنهادی برای خرید جزیره گرینلند ارائه کرده بود اما به او گفته شد گرینلند فروشی نیست.
* جنگ آمریکا با ناتو
در خود آمریکا و غرب نیز نگرانی‌ها از اقدامات توسعه‌طلبانه و تجاوز دولت ترامپ به گرینلند بالا گرفته است. «مایکل مک‌کال»، عضو جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا هشدار داد تجاوز ایالات متحده به گرینلند به معنای «جنگ» با سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) خواهد بود. نماینده جمهوری‌خواه افزود: اینکه او [دونالد ترامپ] حمله نظامی کند، ماده ۵ ناتو را به کلی دگرگون خواهد کرد و در اصل، جنگی را با خود ناتو آغاز می‌کند. این اقدام در نهایت به انحلال ناتو به شکلی که ما می‌شناسیم، منجر خواهد شد.
ماده ۵ پیمان آتلانتیک شمالی بیان می‌کند حمله مسلحانه علیه یکی از اعضای ناتو، حمله به همه اعضا تلقی می‌شود و طبق این پیمان، هر عضو موظف است به کشوری که مورد حمله قرار گرفته، کمک کند، بنابراین در شرایط فعلی که گرینلند به عنوان بخشی از دانمارک و قلمرو یکی از اعضای ناتو از سوی آمریکا به عنوان دیگر عضو ناتو مورد تهدید قرار گرفته، در عمل ناتو با یک بن‌بست مواجه شده و تنش داخلی در ناتو می‌تواند در نهایت به انحلال این پیمان نظامی در غرب منجر شود. 
پیش‌تر «اورسولا فون در لاین»، رئیس کمیسیون اروپا نیز درباره خطر شکاف در اتحاد فراآتلانتیکی میان اروپا و آمریکا به واشنگتن هشدار داده بود. همچنین «مته فردریکسن»، نخست‌وزیر دانمارک به صراحت هشدار داده است هرگونه مداخله نظامی برای تصاحب‌ گرینلند به منزله پایان سازمان ناتو خواهد بود. وی این را هم گفت که حمله آمریکا به یک متحد ناتو به معنای پایان «امنیت پس از جنگ دوم جهانی» است.