گروه اجتماعی: اگر چه بارشها در سال آبی جاری بویژه از نیمه دوم فصل پاییز مناسب بود و طبق پیشبینی سازمان هواشناسی 2 ماه پایانی سال، همچنین فصل بهار نیز بارشهای نسبتا خوبی پیش رو خواهیم داشت اما این بارندگیها به دلیل انباشت کمبارشیهای گذشته جبرانکننده نیست و در برخی استانها چون تهران همچنان وضعیت منابع آبی میتواند نگرانکننده باشد.
گزارشها از اغلب سدهای کشور بیانگر این است که با وجود بهبود بارشها در کشور اما هنوز سدهای مهم و بزرگ کشور جز چند سد از این موضوع بهرهمند نشدهاند و همچنان در مجموع، شاخصهای آبی در این بخش منفی است. تهران، قم، قزوین، سمنان، البرز و استان مرکزی استانهایی هستند که شرایط مناسبی حتی در صورت بارشهای قابل توجه ندارند.
براساس آخرین آمار شرکت مدیریت منابع آب ایران، از ابتدای سال آبی جاری (ابتدای مهر ۱۴۰۴) تا ۲۷ دیماه ۶ میلیارد و ۷۰ میلیون متر مکعب آب وارد سدهای کشور شده که این میزان در مقایسه با ۶ میلیارد و ۷۵۰ میلیون متر مکعب سال گذشته ۱۰ درصد کاهش را نشان میدهد.
همچنین از ابتدای سال آبی جاری تا ۲۷ دیماه حجم آب موجود در سدهای کشور به ۱۸ میلیارد و ۱۸۰ میلیون متر مکعب رسیده که در مقایسه با ۲۲ میلیارد و ۵۴۰ میلیون متر مکعب سال گذشته ۱۹ درصد کاهش یافته است.
علاوه بر این با هدف مدیریت آب موجود در سدهای بزرگ و مهم کشور حجم برداشت از سدها نسبت به سال گذشته کاهش داده شده است.
بر این اساس از ابتدای سال آبی جاری تا ۲۷ دیماه حجم آب برداشتشده از سدها به ۶ میلیارد و ۵۲۰ میلیون متر مکعب رسیده است که در مقایسه با ۸ میلیارد و ۷۰۰ میلیون متر مکعب سال گذشته ۲۵ درصد کاهش دارد، البته در این مدت سدهای استقلال، شمیل و نیان و سرنی در استان هرمزگان و سد نسای کرمان با رشد خیرهکننده روبهرو شدهاند.
سد استقلال با ۱۹۰ میلیون متر مکعب موجودی مخزن با رشد یکهزار و ۱۸۸ درصدی نسبت به سال گذشته روبهرو شده است. سد شمیل و نیان با ۳۳ میلیون متر مکعب موجودی مخزن با رشد۱۰۰ درصدی نسبت به سال گذشته همراه شده است. سد سرنی هم با داشتن ۲۴ میلیون متر مکعب موجودی مخزن از رشد ۱۶۰ درصدی برخوردار شده است. سد نسای کرمان نیز با ۴۹ میلیون متر مکعب موجودی از رشد ۱۶۶ درصدی نسبت به سال گذشته برخودار است.
* وضعیت نامناسب ذخایر آب سدهای پنجگانه تهران
سد امیرکبیر با داشتن ۶ میلیون مترمکعب موجودی آب با کاهش ۸۵ درصدی نسبت به سال گذشته در مقام نخست سدهای کمآب تهران قرار دارد. سد طالقان با داشتن ۹۷ میلیون متر مکعب از کاهش ۵۶ درصدی نسبت به سال گذشته رنج میبرد. سد لتیان و ماملو هم با داشتن ۲۳ میلیون متر مکعب موجودی مخزن نسبت به سال گذشته ۵۲ درصد کاهش موجودی دارد. سد لار نیز با داشتن ۱۰ میلیون متر مکعب و کاهش ۳۱ درصدی نسبت به سال گذشته در انتظار روزهای بهتر به سر میبرد. رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور گفت: فقط استان تهران نیست که امسال با بارش کم مواجه شده است. استانهای کرمانشاه، همدان، مرکزی، شمال خوزستان و در ادامه شهرهای کرمانشاه، چهارمحالوبختیاری، کهگیلویهوبویراحمد، یعنی استانهایی که در منطقه زاگرس مرکزی قرار دارند و همچنین مناطق مرکزی ایران شامل استانهای مرکزی، قم و استانهای شمال این منطقه از جمله قزوین، تهران، البرز و سمنان، مناطق کمبارش در سال جاری هستند که بین ۵۰ تا ۷۵ درصد بارش آنها تاکنون ثبت شده است. بخشی از این پدیده کمبارش بهاصطلاح مربوط به تغییرات و نوسانات سالانه است؛ اینطور نیست که همواره بارندگیها بخوبی صورت گیرد.
به گفته احد وظیفه، موضوعی که وجود دارد این است که در دهههای گذشته، بویژه به دلیل گرم شدن زمین، الگوهای جوی بهگونهای تغییر یافته که تعداد سالهای خشکسالی در کشور افزایشی شدهاند. همچنین هنگامی که بارندگی رخ میدهد، شاهد این هستیم که بارانها بیشتر به صورت سیلاب ظاهر میشوند. نمونههای اینچنینی را میتوان در چند موج اخیر که در جنوب کشور اتفاق افتاد و استانهای فارس، بوشهر، هرمزگان و کرمان که شاهد وقوع سیلاب بودند، مشاهده کرد. این پدیده در واقع ۲ روی یک سکه است؛ افزایش دما سبب ارتقای ظرفیت نگهداری رطوبت در جو میشود و در شرایطی که سامانههای فعال جوی در گذر هستند و عبور جبهه ممکن میشود، بارشها به صورت رگباری و شدید رخ میدهند. همچنین اثرات دورههای خشکسالی و بارشهای کم به وضوح محسوستر از گذشته شدهاند. افزایش جمعیت و تقاضای بیشتر برای آب، همراه با عدم تأمین کافی منابع آبی، منجر به تشدید کمآبی در کشور میشود. این کمبود آب به صورت واضح در بخشهای مختلف کشور احساس میشود. وظیفه درباره پیشبینیها از بارندگی در ماههای پیش رو گفت: در شرایط نرمال، متوسط بارش کلی کشور در ماههای آینده تحت تأثیر تغییرات دمای سطح آب اقیانوسهای آرام و هند قرار میگیرد؛ این تغییرات میتواند الگوهای جوی را که بهصورت امواج هواشناسی به سمت قاره میرسند، تحتنظر بگیرند. بویژه در بهار، این عوامل میتوانند شرایطی مناسبتر نسبت به سال گذشته ایجاد کنند و احتمال وقوع بارشهای متوسط تا زیاد را در برخی نواحی افزایش دهند. به گفته این مقام مسؤول سازمان هواشناسی، در پیشبینیهای فصلی میتوان گفت بارندگی فصل بهار در اکثر مناطق ایران تقریباً در حد میانگین بلندمدت خواهد بود؛ نه بسیار پربارش و نه بسیار کمبارش. در ماههای باقیمانده فصل زمستان پیشبینی میشود بارندگی نسبت به میانگین کمتر باشد. برای استان تهران، بارندگیهای آینده قادر به جبران کمبود آب موجود نیست.
* کاهش دما و بارش برف و باران در نقاط مختلف کشور
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا ضمن اشاره به بارش برف و باران، کاهش دما و ماندگاری هوای سرد در نقاط مختلف کشور، از احتمال وقوع بهمن در ارتفاعات البرز و زاگرس خبر داد. صادق ضیاییان گفت: نقشههای هواشناسی نشان میدهد چهارشنبه (اول بهمنماه) گستره بارش در سواحل دریای خزر، شمال شرق، شرق و مناطق شمالی سیستانوبلوچستان ادامه دارد و بارش برف در خراسان رضوی، خراسان شمالی، گلستان، مازندران و ارتفاعات البرز شرقی شدت خواهد داشت. اگرچه این سامانه بارشی اواخر وقت این روز از سمت شرق ایران خارج میشود اما بعدازظهر پنجشنبه (۲ بهمنماه) با گذر امواج تراز میانی جو از غرب کشور در مناطقی از غرب و دامنههای زاگرس مرکزی افزایش ابر، وزش باد، گاهی بارش باران و برف رخ میدهد. جمعه (۳ بهمنماه) نیز بارش در شمال غرب، غرب، ارتفاعات البرز و زاگرس و برخی مناطق شمال شرق ادامه خواهد داشت. به گفته ضیاییان، علاوه بر اینکه تا پایان هفته در اغلب مناطق روند کاهش دما و ماندگاری هوای سرد ادامه خواهد داشت، روزهای چهارشنبه تا جمعه وقوع پدیده بهمن در ارتفاعات البرز و زاگرس دور از انتظار نیست، سپس با آغاز هفته بعد، شنبه (۴ بهمنماه) برای نوار غربی بارش پیشبینی میشود.
گزارشی از وضعیت بارندگیها تا پایان سال و میزان ذخایر منابع آبی سدها
بارشهای مناسبی که جبرانکننده کمآبی نیست
ارسال نظر
تازه ها