گروه بینالملل: 10 سال پس از همپیمانی و شراکت بسیار نزدیک آمریکاییها با نیروهای کرد سوریه اما این روزها واشنگتن خیلی راحت در حال پشت پا زدن به متحدان خود در آن کشور است. روز گذشته رئیسجمهور آمریکا در نشست خبریای که به مناسبت نخستین سال دوره دوم ریاستجمهوریاش برگزار شد، با حمایت از احمد الشرع یا همان ابومحمد جولانی در برابر نیروهای کرد گفت: به احمد الشرع درباره آینده روند سیاسی این کشور اعتماد دارم. دونالد ترامپ در پاسخ به سوال خبرنگار آناتولی درباره آخرین وضعیت سوریه با اشاره به تنشهای اخیر میان دولت دمشق و نیروهای کرد این کشور گفت: «رئیسجمهور سوریه بسیار سخت کار میکند؛ او فردی قدرتمند و سختگیر است. دیروز با وی صحبت کردم و از او حمایت میکنم». حمایت ترامپ از جولانی همزمان با درگیری نیروهای وی با کردهای سوریه انجام شده و ترامپ آشکارا جانب جولانی را گرفته است. ۲ روز پیش از این سخنان ترامپ، «توماس باراک» سفیر آمریکا در آنکارا و نماینده ویژه ایالات متحده در امور سوریه، در اظهاراتی کمسابقه از تصمیم نهایی واشنگتن درباره تحولات سوریه خبر داد و با تأکید بر اینکه «اکنون در سوریه یک دولت وجود دارد»، اعلام کرد نقش نیروهای کرد یپگ (YPG) در مبارزه با داعش عملاً پایان یافته و این گروه دیگر شریک آمریکا محسوب نمیشود. به گفته نماینده ترامپ، ایالات متحده در چارچوب شرایط جدید سوریه، سیاست خود را بر اساس همکاری با دولت مرکزی این کشور تنظیم میکند. این اظهارات به عنوان نشانهای از تغییر مهم سیاست آمریکا نسبت به گروههای مسلح کرد در سوریه ارزیابی میشود و نشانه واضحی است که آمریکا بار دیگر به راحتی یکی دیگر از متحدان خود را رها کرده است! ترامپ نیز در سخنان روز گذشته خود درباره سوریه به صراحت اعلام کرد دیگر حمایتی از کردهای سوریه نخواهد کرد و در این ارتباط تاکید کرد مبالغ بسیار زیادی به کردها پرداخت شد، نفت و چیزهای دیگر در اختیارشان قرار گرفت و کردها بیشتر فعالیتها را برای خودشان انجام دادند، نه برای ما. دیگر حمایت از آنها مانند گذشته امکانپذیر نیست. به گفته برخی کارشناسان، برای آمریکاییها همواره متحدان تاریخ مصرف دارند و حالا به اعتقاد آمریکاییها تاریخ مصرف نیروهای دموکراتیک سوریه به پایان رسیده و ترامپ آن را خیلی صریح و روشن اعلام کرد. رئیسجمهور آمریکا در این اظهارنظر کوتاه نشان داد آنچه برای واشنگتن اهمیت دارد منافع خودش است، نه متحدان.
* جدایی پس از 10 سال
10 سال است آمریکا، کردهای سوریه را مورد حمایت نظامی و سیاسی قرار میدهد اما اکنون به نظر میرسد آمریکاییها دیگر خود را بینیاز از کردهای سوری میدانند و خیلی راحت کردها را در برابر دولت جولانی در دمشق تنها گذاشتهاند. نخستین بار آبان ۹۴، خبرگزاریها اعلام کردند آمریکا قصد دارد با ادعای جنگ با گروه تروریستی داعش، گروه شبهنظامی یگانهای مدافع خلق به عنوان شاخه سوری کردهای پکک را از نظر تسلیحاتی و نیروهای ویژه تقویت کند. طی 10 سال گذشته نیز بارها آمریکا در مواضع رسمی، کردهای سوری با نام یگانهای مدافع خلق یا یپگ را متحد خود نامیده بود اما اکنون این اتحاد به صورت یکجانبه از سوی آمریکا از هم پاشیده است. به نوشته اشپیگلآنلاین، تعداد چریکهای کرد و اعضای یگانهای مدافع خلق در سوریه قابل توجه است. اشپیگل آنلاین شمار این نیروها را ۴۰ هزار نفر برآورد میکند که طی 10 سال گذشته تسلیحات زیادی نیز از سوی دولتهای قبلی آمریکا از زمان باراک اوباما دریافت کردند اما اکنون دیگر خبری از حمایت آمریکا از کردهای سوری نیست. به گفته کارشناسان، آمریکا سابقه طولانی در خیانت به همپیمانانش دارد و اوضاع چنان برای کردهای وابسته به آمریکا سخت شده که آنها ناگزیرند به دلیل موضع ضعف، هر فشاری را از سوی دولت جولانی در دمشق متحمل شوند.
* عقبنشینی کردها
طی ۲ هفته گذشته تنشها میان دولت مرکزی دمشق و کردهای سوری با نام «نیروهای دموکراتیک سوریه» (قسد) شدت گرفت و کردها در حال عقبنشینی از مواضع خود هستند. روز چهارشنبه یک روز پس از اعلام عقبنشینی قسد از اردوگاه الهول در شمال شرق سوریه، نیروهای ارتش تحت فرماندهی جولانی در داخل این اردوگاه که محل اسکان خانوادههای اعضای گروه «داعش» است، مستقر شدند.
بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه، این اردوگاه که حدود 24 هزار نفر از جمله 6300 تبعه خارجی از 42 ملیت مختلف در آن زندگی میکنند، اکنون تحت کنترل نیروهای تکفیری دمشق قرار گرفته و کردها کنترل این اردوگاه را به نیروهای جولانی واگذار کردهاند. این اقدام پس از آن صورت گرفت که وزارت دفاع سوریه آمادگی نیروهای خود برای تحویل گرفتن اردوگاه الهول را اعلام کرد. کنترل این اردوگاه که بیشتر شامل اعضای خطرناک و برخی زندانیان داعشی است باعث نگرانیهای زیادی شده و برخی ناظران هشدار دادهاند حکومت جولانی ممکن است برخی اعضای داعشی این اردوگاه را به عنوان شرکای سابق خود آزاد کند و امنیت منطقه با خطر بیشتری روبهرو شود. یک منبع امنیتی نزدیک به جولانی نیز در مصاحبه با الجزیره ادعا کرد به خانوادهها در این اردوگاه اجازه خارج شدن از اردوگاه را خواهند داد.
* فرار داعشیها از زندان
درگیریها میان نیروهای کرد دموکراتیک سوریه و ارتش حکومت جولانی تا امروز باعث فراری شدن صدها داعشی شده است. پیشتر نیز اعضای گروه داعش از زندانی در شهر «شداده»، حدود ۵۰ کیلومتر مرز سوریه با عراق، فرار کرده بودند.
۲ طرف - حکومت تروریستهای دمشق و نیروهای دموکراتیک سوریه - یکدیگر را مسؤول این فرارها میدانند. قسد به رهبری کردها گفته است پس از حمله نیروهای جولانی، کنترل زندان را از دست داده است اما نیروهای جولانی حمله به زندان را رد کرده و گفتهاند نیروهایشان برای تأمین امنیت زندان و دستگیری مجدد زندانیان فراری تلاش خواهند کرد اما تعداد فراریها را مشخص نکردند. این در حالی است که شبکه خبری «روداو» به نقل از نیروهای دموکراتیک سوریه، تعداد زندانیان فراری داعشی را حدود ۱۵۰۰ نفر اعلام کرده است.
تا پیش از درگیریهای اخیر، نیروهای دموکراتیک سوریه بیش از ۱۰ زندان در شمال شرق سوریه را کنترل میکردند. در این زندانها سالهاست 9 هزار نفر از اعضای گروه تروریستی داعش نگهداری میشوند و اکنون این نگرانی وجود دارد که در صورت پیشروی نیروهای ارتش جولانی در شمال شرق سوریه به عنوان مناطق تحت کنترل نیروهای کرد، بسیاری از زندانیان دیگر داعشی نیز آزاد شوند.
همزمان با فرار برخی اعضای خطرناک داعش از زندانهای سوریه، عراقیها نیز نگران شدهاند و «محمد بلداوی»، نماینده پارلمان عراق در گفتوگو با ریانووستی گفت رویدادهای جاری در سوریه، از جمله درگیریها بین نیروهای مختلف و آزاد شدن شماری از اعضای داعش، تهدیدی مستقیم برای امنیت عراق است. وی افزود: شرایط کنونی هوشیاری و آمادگی بالایی را از سوی نیروهای عراقی و رهبری سیاسی و امنیتی کشور میطلبد.
* آتشبس نامشخص
مذاکرات آتشبس برای توقف درگیریها در شمال شرق سوریه طی یک هفته گذشته جریان داشته است اما دویچهوله گزارش داده است مذاکرات میان رهبران نیروهای دموکراتیک سوریه و جولانی نتیجه خوبی نداشته است. گفته شده با وجود اعلام آتشبس فوری در روز یکشنبه اما تا روز گذشته همچنان درگیریها میان نیروهای دموکراتیک سوریه و حکومت سوریه ادامه داشته است و «مظلوم عبدی»، به عنوان رهبر نیروهای دموکراتیک سوریه پس از نشست و مذاکره با جولانی در دمشق هیچ بیانیهای منتشر نکرد. یک منبع کردهای سوریه نیز که از مذاکرات اطلاع دارد، به خبرگزاری فرانسه گفت مذاکرات عبدی و جولانی نتایج مثبتی نداشته است. خبرگزاری رویترز نیز گزارش داد این نشست «خوب پیش نرفت».
یک منبع دیگر کرد نیز به خبرگزاری آلمان گفت عبدی از شرایط آتشبس ناراضی است و درخواست زمان بیشتری برای مشورت با دیگر فرماندهان خود کرده است. عبدی همچنین پیشنهاد قبلی خود را تکرار کرده است که نیروهای دموکراتیک سوریه به صورت واحدهای مستقل تحت عنوان واحدهای کرد و نه بهصورت فردی در ارتش سوریه ادغام شوند اما این پیشنهاد از سوی جولانی رد شده است. گفته شده جولانی تاکید دارد ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه در ارتش سوریه به صورت کامل انجام شود اما عبدی خواستار حفظ نیروهای شبهنظامی پیشمرگه براساس الگوی پیشمرگههای اقلیم کردستان عراق است و تاکید کرده نیروهای پیشمرگه زیر نظر ارتش و بودجه دمشق اما با فرماندهی مستقل به فعالیت خود ادامه دهند ولی این پیشنهاد از سوی جولانی رد شده است. «عبدالکریم عمر»، نماینده اداره خودمختار کردها در دمشق هم گفته است: «تنها خواسته مقامات سوریه، تسلیم بیقید و شرط است». او از جامعه بینالملل خواست فوری موضع قاطع و تصمیم اساسی در حمایت از کردهای سوریه اتخاذ کند.
* موقعیت سخت کردهای سوری
کارشناسان معتقدند با توجه به واقعیتهای ژئوپلیتیک جدید و رها کردن کردها از سوی آمریکا، نیروهای کرد سوریه خود را در موقعیتی ناامیدکننده یافتهاند، بنابراین مجبورند شرایط جولانی را بپذیرند و با کنار گذاشتن مواضع و حوزههای نفوذ قبلی خود به توافق برسند. «واهرام پطرسیان» کارشناس مسائل سوریه در مصاحبه با «آرمنپرس» گفته است پیش از این، روسیه و ایران با حضور در سوریه قادر بودند محور ترکیه را مهار کنند اما پس از سقوط حکومت بشار اسد، ترکیه خود را در سوریه بیرقیب میبیند. در نتیجه، کردها خود را در تنگنا میبینند و مجبورند در ۲ جبهه بجنگند. آنها از شمال با واحدهای ارتش ترکیه و از جنوب غرب با نیروهای جولانی روبهرو هستند. واقعیتهای جمعیتی و قبیلهای داخلی نیز تأثیر بسیار مهمی داشته است. کردها مناطق خاصی را در سوریه کنترل میکردند و هنوز هم کنترل میکنند و از دست رفتن کنترل کردها بر مناطق کردنشین خطر پاکسازی قومی از سوی نیروهای تندرو جولانی را نیز به همراه خواهد داشت.
این کارشناس خاطرنشان کرد: در دوران اسد، کردها حدود ۷۰ درصد سرزمینهای نفتخیز سوریه را کنترل میکردند و برای بشار اسد نیز قابل قبول بود، چون اسد میدانست دیر یا زود با کردها به توافق خواهد رسید اما دولت جولانی که به دنبال درآمدهای نفتی و کنترل مرزها و زیرساختهاست، در حال فشار به نیروهای کرد است و اکنون نیروهای کرد سوریه احتمالا آرزوی بازگشت همان دوران بشار اسد را دارند!
* ماهیگیری رژیم صهیونیستی از آب گلآلود
همزمان با تشدید تنشها در شمال شرق سوریه، صهیونیستها نیز این آشفتگی را یک فرصت برای خود دیده و با کردهای سوریه وارد ارتباط شدهاند تا از این آب گلآلود بهرهای ببرند. در همین ارتباط «الهام احمد» رئیس مشترک روابط خارجی «اداره خودگردان» شمال و شرق سوریه اعلام کرد کردها با اسرائیل در تماسند و برای دریافت حمایت «از هر منبعی» آمادگی دارند. خبرگزاری فرانسه به نقل از احمد گزارش داد وی در یک گفتوگوی رسانهای آنلاین و بر اساس ترجمه انگلیسی سخنانش که به زبان کردی بیان شده بود، گفت: «برخی شخصیتها از طرف اسرائیل با ما در تماسند... و اگر این گفتوگوها به حمایت منجر شود، ما آماده دریافت این حمایت هستیم؛ از هر منبعی». این اظهارات پس از آن بیان شد که گیدون سعر، وزیر خارجه رژیم اشغالگر قدس، پیشتر در همین ماه همزمان با درگیریها میان نیروهای جولانی و نیروهای کرد در شهر حلب در شمال سوریه گفته بود: «حملاتی که نیروهای رژیم جولانی علیه اقلیت کرد انجام میدهند، جدی و خطرناک است و سرکوب نظاممند و خونین اقلیتهای مختلف سوری با وعدههای مربوط به «سوریه جدید» در تضاد است».
با توجه به آنکه تلآویو در تلاش است یک سوریه تجزیهشده و ضعیف را جایگزین سوریه یکپارچه دوران اسد کند، از هماکنون مشخص است ارتباط و حمایت صهیونیستها از نیروهای کرد در چارچوب هدف تلآویو برای تجزیه و ضربه به یکپارچگی ارضی سوریه است. صهیونیستها مشابه همین اقدامات را نیز طی یک سال گذشته در حمایت از عناصر تجزیهطلب دروزی در جنوب سوریه دنبال کردند و بعید نیست تلآویو به بهانه حمایت از کردها به دنبال تقویت جریانات گریز از مرکز و تجزیهطلب در میان کردهاست.
گزارش «وطن امروز» از جدیدترین تحولات درباره نیروهای دموکراتیک سوریه
پاسکاری کردها توسط ترامپ و نتانیاهو
ارسال نظر
تازه ها