وخامت اوضاع انسانی غزه پشت گذرگاه رفح

حسین آرمند: با کشف بقایای جنازه «ران گافلی»، آخرین اسیر صهیونیست در غزه، موضوع بازگشایی گذرگاه رفح به عنوان مهم‌ترین بند مرحله دوم توافق آتش‌بس به صدر اخبار سیاسی و تحولات این باریکه بازگشته است.  در حالی که جرد کوشنر و استیو ویتکاف فرستاده‌های آمریکا به خاورمیانه در سرزمین‌ اشغالی به سر می‌برند تا به نوشته آکسیوس با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی درباره بازگشایی گذرگاه رفح و بازسازی نوار غزه بحث و تبادل نظر کنند، وبگاه اسرائیلی واللا از احتمال بازگشایی این گذرگاه در روزهای چهارشنبه یا پنجشنبه از هر ۲ سمت خبر داد.
این اخبار در حالی منتشر می‌شود که «علی شعث» رئیس کمیته اداره ملی نوار غزه نیز پنجشنبه گذشته تأکید کرد گذرگاه رفح هفته آینده بازگشایی خواهد شد اما مکانیزم اجرایی آن را توضیح نداد.این در حالی است که مقدمه‌چینی‌ها در سمت مصر بویژه پس از ورود هیات‌های اروپایی و تیم‌های فلسطینی برای اداره گذرگاه ادامه دارد.
طبق جزئیات اعلام شده، گذرگاه اصلی توسط تیم مأموریت کمک مرزی اتحادیه اروپایی موسوم به EUBAM به همراه اعضای سرویس اطلاعات عمومی تشکیلات خودگردان فلسطین اداره خواهد شد. با این حال، منابعی در فرماندهی جنوبی ارتش صهیونیستی اعلام کردند طرح مرحله کنونی برای بازگشایی گذرگاه محدود به عبور افراد پیاده در هر ۲ سمت است.
به گزارش «کان»، هیات اتحادیه اروپایی فهرست افرادی را که وارد نوار غزه می‌شوند به تل‌آویو منتقل خواهد کرد و این فهرست توسط آژانس امنیتی داخلی رژیم صهیونیستی (شین بت) و شاباک بررسی خواهد شد. اما به‌ رغم این مواضع و خوشبینی‌‌ها به نظر می‌رسد همچنان راه زیادی تا بازگشایی کامل گذرگاه رفح، به عنوان تنها روزنه تنفس بیش از ۲ میلیون انسان تحت محاصره، باقی مانده است و باید شاهد چالش‌آفرینی رژیم در این مسیر بود.
* تشنج در کابینه نتانیاهو
اعلام قریب‌الوقوع بودن بازگشایی گذرگاه رفح همانند زلزله‌ای در کابینه امنیتی رژیم صهیونیستی بوده است، به صورتی که به گفته رسانه‌های عبری،‌ این امر موجب اختلاف شدید در کابینه نتانیاهو شده است. به گفته منابع سیاسی، چندین وزیر کابینه از جمله «بتزالل اسموتریچ» و «اوریت استروک»، مخالفت صریح خود را با مشارکت تشکیلات خودگردان فلسطین در اداره گذرگاه رفح اعلام کرده‌اند. از طرف دیگر تل‌آویو درباره اهداف مرحله دوم آتش‌بس با طرف آمریکایی اختلاف دیدگاه دارد. نتانیاهو دوشنبه مدعی شد هدف از مرحله دوم طرح آتش‌بس در غزه، بازسازی نوار غزه نبوده بلکه بر خلع سلاح این منطقه و جنبش حماس متمرکز است.
روزنامه «معاریو» 24 دی در گزارشی به نقل از مقامات رژیم نوشت در ارزیابی‌های داخلی اینگونه تلقی می‌شود که بازگشایی و فعال‌سازی کامل گذرگاه رفح، قواعد بازی را تغییر خواهد داد و منجر به افزایش تردد و ایجاد شکاف‌های امنیتی خواهد شد که به زعم آنها، زمینه را برای قاچاق تسلیحات از سینا به نوار غزه فراهم می‌کند. تل‌آویو معتقد است موضوع بازگشایی رفح تنها زمانی قابل اجرا خواهد بود که یک نیروی بین‌المللی مؤثر بر مدیریت نوار غزه نظارت داشته و کنترل میدانی را در دست بگیرد. با این حال، رژیم صهیونیستی نسبت به تشکیل نیروی چندملیتی تردیدهایی دارد.
به گزارش معاریو، مساله گذرگاه رفح بخشی از تحرکات گسترده‌تر امنیتی و سیاسی مرتبط با «روز پس از جنگ» تلقی می‌شود. پیشتر رویترز به نقل از منابعی در سرزمین‌ اشغالی اعلام کرده بود تل‌آویو خواهان تضمین این امر است که تعداد ساکنان غزه که به آنها اجازه بازگشت به نوار غزه داده می‌شود، کمتر از تعداد کسانی باشد که بعد از گشودن گذرگاه رفح، از آنجا خارج می‌شوند؛ درخواستی که در واقع به معنای ادامه سیاست کوچاندن مردم غزه در شکل و شمایلی دیگر و به صورت غیررسمی است.
آمریکا نیز با توجه به این نگرانی‌ها از ارائه طرح جدید خلع سلاح حماس خبر داده است. شبکه ۱۳ تلویزیون رژیم اعلام کرد آمریکا ظرف چند روز آینده سندی را تنظیم و ارائه خواهد کرد که حاوی سازوکاری برای خلع سلاح جنبش حماس و مراحل اجرای آن است. در همین زمینه، یک مقام کاخ سفید گفت مقدمات برای بازگشایی «ایمن» گذرگاه رفح در حال انجام است، به گونه‌ای که از ورود سلاح به نوار غزه جلوگیری شود. شبکه 13 تلویزیون رژیم مدعی است طرح پیشنهادی آمریکا شامل بازگشایی گذرگاه‌ها و آغاز بازسازی نوار غزه در ازای این است که نیروهای حماس اسلحه‌های خود را در یک بازه زمانی مشخص به نیروهای چندملیتی تحویل دهند.
* غزه همچنان در رنج
همان‌طور که کابینه نتانیاهو با وجود آزادسازی اسرای صهیونیست و تحویل اجساد کشته‌شدگان به طور آشکار از اجرای تعهد خود برای ترک کامل نظامی خاک غزه سر باز می‌زند و آمریکا نیز چشم خود را بر این واقعیت بسته است، به نظر می‌رسد امید به بازگشایی کامل مرز رفح نیز خوش‌خیالی است، زیرا تل‌آویو این گذرگاه را یکی از ابزارهای اصلی فشار بر حماس و ساکنان غزه می‌داند. هدف نتانیاهو و کابینه او ادامه کارشکنی در آتش‌بس و حفظ شرایط بحرانی و وضعیت دشوار زندگی برای ساکنان غزه در طولانی‌مدت است تا آنها مجبور به تن دادن به خروج از این باریکه شوند.
در همین ارتباط «ابوحمزه» سخنگوی سرایا‌القدس، شاخه نظامی جنبش جهاد اسلامی فلسطین اعلام کرد ۳ هفته پیش مختصات دقیق محل جسد «ران گافلی» در اختیار میانجی‌ها قرار گرفته بود اما رژیم اشغالگر به ‌صورت عامدانه در عملیات جست‌وجو تعلل کرد.
در میانه کارشکنی‌های صهیونیست‌ها برای بازگشایی گذرگاه رفح شرایط زمستان بر مردم غزه سخت و سخت‌تر می‌شود. «محمود بصل» سخنگوی سازمان امداد و نجات در نوار غزه نسبت به موج سرمای شدید همراه با وزش بادهای تند هشدار داد و اعلام کرد این وضعیت جان شهروندان، بویژه نوزادان، سالمندان، بیماران و ساکنان ساختمان‌های آسیب‌دیده را به‌طور جدی تهدید می‌کند. بصل با ارسال فراخوانی فوری به جامعه جهانی، سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری، خواستار مداخله فوری و اعمال فشار جدی برای ورود اقلام اسکان اضطراری، سوخت، وسایل گرمایشی و سایر نیازهای اساسی شد.
همچنین وزارت بهداشت فلسطین روز سه‌شنبه اعلام کرد تاکنون ۱۲۶۸ بیمار که امکان علاج آنها در غزه وجود نداشت، به دلیل بسته ماندن گذرگاه رفح (تنها نقطه ارتباطی غزه با جهان خارج) جان خود را از دست داده‌اند و ۴۴۰ بیمار نیز در شرایط بحرانی قرار دارند. این وزارتخانه با هشدار نسبت به پیامد‌های تداوم بسته بودن گذرگاه رفح، اعلام کرد هزاران بیمار و مجروح در نوار غزه به دلیل عدم امکان خروج برای درمان، با خطر جدی مرگ روبه‌رو هستند. با این حال مردم غزه همچنان با امیدی راسخ به بازگشایی گذرگاه رفح چشم دوخته‌اند، زیرا این گذرگاه نه‌تنها نمادی از شکستن محاصره، بلکه راه زندگی میلیون‌ها انسانی است که در سخت‌ترین شرایط، مقاومت را برگزیده‌اند.