صدای وجدان در روزگار بی‌تفاوت

محمد رشوند: در دوره‌ای که بسیاری از چهره‌های مشهور جهان ترجیح می‌دهند درباره فاجعه بی‌پایان غزه، پشت دیوارهای امن سکوت پنهان شوند، جوزپه گواردیولا دوباره تصمیم گرفت در نقطه‌ای بایستد که هزینه دارد؛ جایی میان شهرت، قدرت و مسؤولیت اخلاقی. سرمربی اسپانیایی منچسترسیتی، بار دیگر بدون ملاحظه و تعارف، از رنج کسانی گفت که نام‌شان در اخبار تکرار می‌شود اما دردشان هرگز عادی نمی‌شود: مردم فلسطین.
گواردیولا این‌ بار نه در یک نشست فوتبالی و نه کنار زمین مسابقه، بلکه در یک رویداد خیریه در بارسلون سخن گفت؛ جایی که انتظار می‌رفت صحبت‌ها محدود به کمک‌های نمادین باشد اما او طبق عادت همیشگی‌اش، موضوع را به ریشه برد؛ به جایی که انسان، پیش از سیاست و پیش از منافع، باید تصمیم بگیرد طرف حقیقت بایستد.
او با اشاره به تصاویری که طی ۲ سال اخیر بارها در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی دیده شده، از لحظه‌ای گفت که برایش قابل هضم نیست: کودکی که با دوربین موبایل، در میان ویرانه‌ها، مادرش را صدا می‌زند؛ مادری که زیر آوار مانده و خود کودک هنوز نمی‌داند آیا زنده است یا نه. پپ گواردیولا این تصویر را نه یک خبر، بلکه یک سؤال اخلاقی توصیف کرد؛ سؤالی که هر انسان باید پاسخ آن را بدهد.
سرمربی اسپانیایی با لحنی صریح تأکید کرد دردناک‌تر از خودِ فاجعه، عادت‌ کردن جهان به این صحنه‌هاست. به باور او، این کودکان تنها قربانی بمب‌ها نیستند، بلکه قربانی سکوت و بی‌عملی کسانی‌اند که می‌توانند کاری بکنند و نمی‌کنند. گواردیولا گفت هر بار چنین تصاویری را می‌بیند، این احساس به سراغش می‌آید که جهان، این انسان‌ها را عمداً نادیده می‌گیرد.
پپ بی‌پرده از صاحبان قدرت انتقاد کرد؛ از کسانی که تصمیم به جنگ می‌گیرند اما خودشان هرگز بهایش را نمی‌پردازند. به گفته گواردیولا، شجاعت واقعی آن نیست که جوانان بی‌گناه را به میدان مرگ بفرستی و خودت در آسایش بمانی. وی این رفتار را نشانه ترس دانست، نه قدرت.
گواردیولا سکوت عمومی را نیز بخشی از همین چرخه خشونت توصیف کرد. از نگاه او، هدف بمباران و ارعاب فقط تخریب فیزیکی نیست؛ بلکه خاموش‌ کردن صداهاست؛ صداهایی که اگر بلند شود، می‌تواند معادلات را به هم بزند. او تأکید کرد حتی حضور ساده، حتی اعتراض کوچک، می‌تواند معنا داشته باشد؛ به شرط آنکه اراده‌ای برای دیده‌ شدن وجود داشته باشد.
سرمربی منچسترسیتی در بخش پایانی صحبت‌هایش اظهار کرد: ایستادن کنار فلسطین، انتخاب یک طرف سیاسی نیست، بلکه انتخاب انسانیت است. او تصریح کرد این موضع، محدود به یک جغرافیا نمی‌شود و هر جا ظلم، محاصره و نادیده‌ گرفتن انسان رخ دهد، وظیفه اخلاقی ایجاب می‌کند بی‌تفاوت نباشیم.
گواردیولا پیش از این نیز بارها خواستار پایان محاصره غزه و توقف نقض حقوق فلسطینیان شده است؛ مواضعی که نشان می‌دهد برای او، شهرت نه سپر سکوت، بلکه تریبونی برای یادآوری مسؤولیت انسانی است؛ مسؤولیتی که فراموش‌ کردنش، ساده‌ترین و خطرناک‌ترین انتخاب ممکن است.