صف نیم‌میلیونی وام ازدواج

با وجود اینکه در قانون جوانی جمعیت توجه ویژه‌ای به فرزندآوری و رشد جمعیت شده و از طرفی تسهیل امور برای ازدواج جوانان در این قانون مورد تاکید است اما این روزها دریافت آسان وام ازدواج برای زوجین تبدیل به رویا شده است. در همین باره مدیرکل هماهنگی و نظارت بر امور جوانان معاونت وزارت ورزش و جوانان می‌گوید حدود ۵۰۰ هزار نفر در صف انتظار وام ازدواج قرار دارند. عدم پرداخت به‌موقع وام‌های ازدواج به دلیل این است که اغلب بانک‌ها توجه چندانی به پرداخت وام‌های تکلیفی نمی‌کنند، چرا که اعطای این نوع وام‌ها سودی برای سیستم بانکی ندارد. صف متقاضیان وام ازدواج اکنون به قدری شلوغ است که خیلی از آنها باید حدود یک سال و شاید بیشتر در نوبت دریافت بمانند. از طرفی منابع وام ازدواج در بودجه سالانه متناسب با نیازی که  در این بخش وجود دارد مورد توجه قرار نمی‌گیرد.
 روح‌الله اسدی اظهار کرد: از مجموع حدود ۹۰۰ هزار نفری که تاکنون پرداخت تسهیلات برای آنها انجام شده، همچنان نزدیک به ۵۰۰ هزار نفر در صف انتظار قرار دارند. وی افزود: تنها حدود ۵ درصد از این متقاضیان مربوط به یک ماه و نیم اخیر هستند و زمان محدودی در اختیار داریم تا بتوانیم وضعیت آنها را تعیین‌تکلیف کنیم. این در حالی است که بانک‌ها عملاً از ابتدای اسفندماه دیگر تسهیلاتی پرداخت نمی‌کنند. عمده افرادی که اکنون در صف قرار دارند، متأسفانه از سال گذشته باقی ‌مانده‌اند. این روند هر سال تکرار می‌شود و بخشی از متقاضیان ناچار به سال بعد منتقل می‌شوند. اسدی ابراز امیدواری کرد تا پایان امسال شرایط بهبود یابد و تعداد کمتری از متقاضیان به سال آینده منتقل شوند. مدیرکل هماهنگی و نظارت بر امور جوانان معاونت جوانان وزارت ورزش و جوانان با اشاره به مشکلات جاری در روند پرداخت تسهیلات ازدواج، گفت: وام ازدواج از محل قرض‌الحسنه است و منابع آن از ذخایر مردم در بانک‌ها تأمین می‌شود؛ به‌عبارت‌دیگر، این وام‌ها از منابع داخلی بانک‌ها به جوانان پرداخت می‌شود. وی ادامه داد: بانک‌ها در همراهی با این طرح مشکلاتی دارند. گاهی برخی دلایل آنها موجه است ولی گاهی دلایل غیرموجهی وجود دارد. علاوه بر این، ممکن است منابع داخلی نیز با مشکل مواجه باشد. پروسه اداری نیز یکی دیگر از عواملی است که مشکلاتی ایجاد کرده است. ما در این زمینه وارد عمل شده‌ایم و حتی به سازمان بازرسی این موضوع را منتقل کرده‌ایم؛ ما صدای رسا و بدون لکنت جوانان هستیم و آنها می‌توانند مشکلات خود را از طریق ما پیگیری کنند. وی همچنین پیشنهاد داد: باید طرح بانک مجازی جوانان به جد پیگیری شود تا جوانان بدون مراجعه به بانک و طی‌کردن پروسه‌های اداری، تسهیلات خود را دریافت کنند. اعتبارات لازم باید در یک ردیف تلفیق و جمع‌آوری شده و در اختیار جوانان قرار گیرد. اسدی تأکید کرد: همچنین برای حل مشکل وام ازدواج، منابع اعتباری دولتی باید در نظر گرفته شود. در مقاطعی هم دولت وارد شده و کمک‌هایی برای کاهش صف‌ها کرده است اما در نهایت سیستم بانکی کشور باید خود را اصلاح‌ کرده و با شرایط فعلی هماهنگ شود.
* کمبود منابع و سنگ‌اندازی بانک‌ها در پرداخت وام ازدواج
امیرحسین بانکی‌پور، رئیس کمیسیون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مجلس در گفت‌وگو با «وطن امروز» اظهار داشت: طبق قانون جوانی جمعیت هر سال باید به میزان رشد نرخ تورم سقف پرداخت وام ازدواج نیز افزایش یابد اما متاسفانه 2 سال است که مجلس پیشنهاد افزایش رقم وام ازدواج را ارائه می‌کند ولی این موضوع به هیات نظارت می‌رود و مبلغ پیشنهادی در نظر گرفته نمی‌شود، از طرفی بانک‌ها نیز همراهی لازم و به‌موقع چندانی در پرداخت ندارند و این مسائل موجب گله‌مندی زوجین جوان شده است که می‌خواهند تشکیل زندگی بدهند ولی باید ماه‌ها در صف دریافت وام ازدواج معطل بمانند.
وی با بیان اینکه امسال کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی پیشنهاد داد مبلغ وام ازدواج تا 475 همت بالا برود ولی کمیسیون اقتصادی همراه با بانک مرکزی این رقم را در بودجه به 375 همت کاهش دادند، افزود: کاهش 100 همتی منابع مالی برای پرداخت وام ازدواج باعث شده است دریافت وام برای متقاضیان این نوع وام طولانی شود. اکنون نیز به دنبال آن هستیم در بودجه سقف وام را افزایش دهیم که البته باید با همراهی کمیسیون تلفیق و مجمع تشخیص مصلحت نظام صورت گیرد.
رئیس کمیسیون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مجلس در ادامه تصریح کرد: کمیسیون فرهنگی مجلس در نظر دارد بحث چگونگی تامین منابع و پرداخت وام ازدواج را در مجلس مطرح کند تا نمایندگان به آن رای دهند، زیرا طی 2 سال اخیر در بحث تامین بودجه وام ازدواج با موانعی مواجه می‌شویم که امید است تصمیم‌گیران برای تسهیل امور پرداخت وام ازدواج با رقم مناسب همکاری و همراهی لازم را داشته باشند.
بانکی‌پور در ادامه افزود: بانک‌ها معمولا در پرداخت وام‌های تکلیفی خیلی جسور نیستند و آن را در اولویت قرار نمی‌دهند، این در حالی است که 3 درصد وام‌های پرداختی به وام ازدواج  اختصاص می‌یابد ولی سیستم بانکی معتقد است پرداخت این نوع وام پایه پولی را افزایش می‌دهد. در حالی که 97 درصد وام‌هایی را پرداخت می‌کنند که بخشی از آنها معوق می شود اما نمی‌گویند پایه پولی افزایش یافته است.
* سیاست پرداخت وام ازدواج باید تغییر کند
دکتر شهلا کاظمی‌پور، جامعه‌شناس در گفت‌وگو با «وطن امروز» درباره عدم همراهی اغلب بانک‌ها نسبت به پرداخت وام ازدواج اظهار داشت: بار مالی وام ازدواج برای بانک‌ها زیاد است، بنابراین من از همان تدوین و تصویب قانون جوانی جمعیت هشدار دادم اعطای وام ازدواج باید به گونه‌ای باشد که بانک‌ها انگیزه لازم را در پرداخت این منابع سنگین داشته باشند اما برنامه‌نویسان و تصمیم‌گیران اعلام کردند ما با بانک‌ها صحبت کرده‌ایم و به آنها ابلاغ شده است چنین وامی را به زوجین ارائه دهند.
وی با بیان اینکه اکنون بسیاری از زوجین از عملکرد دولت بویژه سیستم بانکی نسبت به پرداخت وام ازدواج گله‌مندند، افزود: قانون جوانی جمعیت و حمایت از خانواده بیش از 10 سال خاک خورد و هیچ دولتی به دلیل بار مالی جرأت ورود به آن را نداشت اما در دولت شهید رئیسی این قانون به تصویب رسید و پرداخت وام هم نسبت به الان به درستی انجام می‌شد اما اکنون بانک‌ها توجه چندانی به پرداخت به‌موقع وام ازدواج به متقاضیان ندارند.
کاظمی‌پور در ادامه افزود: نقش پرداخت وام ازدواج در تشکیل خانواده از اهمیت بالایی برخوردار است اما به دلیل اینکه تورم هر روز افزایش می‌یابد و توان وام‌دهی با ارقام بالا نیز از سوی بانک‌ها میسر نیست به نظر می‌رسد باید پرداخت این نوع وام با تصمیم‌گیری دولت طوری باشد که اولا رقم آن مناسب باشد و ثانیا از طریق ردیف بودجه‌ای و ... تامین شود، چرا که بانک‌ها به دلیل مشکلاتی که دارند توان به‌موقع پرداخت کردن این نوع وام را ندارند. وی اضافه کرد: به همین دلیل است که صف دریافت وام ازدواج اکنون شلوغ است و خیلی‌ها تا بیش از یک سال باید در نوبت باشند.