گروه بینالملل: رئیسجمهور آمریکا در میانه تهدیدات فزاینده خود با هدف ارعاب ایران، ناگهان تغییر لحن داد و مدعی گفتوگوهای جدی با ایران شد. ترامپ شنبهشب به وقت محلی در هواپیمای ریاستجمهوری آمریکا (ایر فورس وان) در پاسخ به این سوال که آیا درباره ایران به جمعبندی نهایی رسیده است، با تکرار ادعاها و تهدیدات خود گفت: «قطعا نمیتوانم به شما بگویم اما امیدوارم آنها درباره چیزی مذاکره کنند که قابل پذیرش باشد». او افزود: میتوانیم از راه مذاکره به یک توافق مورد مذاکره برسیم که آنها هیچ سلاح هستهای نداشته باشند. البته آنها باید چنین کاری کنند. نمیدانم این کار را انجام خواهند داد یا نه اما در حال گفتوگو با ما هستند؛ با جدیت در حال گفتوگو با ما هستند.
ترامپ پیش از این نیز در گفتوگو با فاکسنیوز با بیان اینکه در حال مذاکره با ایران هستیم، ادعا کرده بود استراتژی واشنگتن درباره جمهوری اسلامی ایران بر گفتوگو متمرکز است، نه درگیری. وی این ارزیابی که متحدان آمریکا در منطقه گفتهاند ایران همواره برای مذاکره آمادگی داشته را تایید کرد اما بار دیگر همزمان دست به تهدید علیه ایران زد و مدعی شد این درست است، آنها مذاکره میکنند، بنابراین خواهیم دید چه میشود.
نکته جالب گفتوگوی اخیر ترامپ با فاکسنیوز آنجاست که او سرانجام اعتراف کرد بمباران مراکز هستهای ایران که 7 ماه پیش توسط بمبافکنهای استراتژیک بی2 آمریکا انجام شد، بینتیجه بوده است. او در این ارتباط به صراحت گفت: آخرین باری که (با ایران) مذاکره کردیم، مجبور شدیم برنامه هستهایشان را از کار بیندازیم اما جواب نداد.
در عین حال، ترامپ تلاش دارد همچنان در برابر ایران چنگ و دندان نشان دهد و در حالی که یک قدم از تهدیدات خود علیه تهران عقب نشست اما همزمان در گفتوگو با فاکسنیوز به حرکت یک ناوگان بزرگ آمریکا به سمت ایران اشاره و ادعا کرد این ناوگان حتی از آنچه در ونزوئلا داشتیم هم بزرگتر است.
ترامپ اگرچه این روزها در تلاش است تهدیدات خود علیه ایران را بزرگ و ویرانگر نشان دهد اما عقبنشینی اخیر او در برابر ایران و طرح ادعای گفتوگوهای جدی با تهران حکایت از آن دارد که رئیسجمهور آمریکا راه خود را برای جنگ و بمباران ایران دشوار و پرمخاطره میبیند.
* جنگ با ایران، معادله باخت - باخت
در اروپا و غرب هم بسیاری درباره جنگ با ایران و نتایج پرهزینه آن به رئیسجمهور آمریکا هشدار دادهاند، از جمله روزنامه انگلیسی «ایندیپندنت» در گزارشی حمله احتمالی آمریکا به ایران را «باخت - باخت» توصیف و تاکید کرد اروپا هماکنون باید ترامپ را متقاعد کند این حمایت از اوکراین است که برای واشنگتن «برد - برد» است.
«سَم کیلی» تحلیلگر و سردبیر ارشد روزنامه برخط «ایندیپندنت» مستقر در لندن باور دارد رئیسجمهور آمریکا ممکن است بزودی جنگی را علیه ایران آغاز کند که قادر به کنترلش نخواهد بود. نگارنده در این ارتباط مینویسد: «حمله آمریکا به ایران میتواند نیروهایی (تجزیهگرایی) را آزاد کند که آمریکا قادر به مهارشان نخواهد بود. زیرساخت امنیتی گسترده ایران حداقل ۵۰ درصد اقتصاد این کشور را کنترل میکند و بسیاری از پرسنل آن پیروان وفادار نظام سیاسی مستقر هستند». به اعتقاد این نویسنده انگلیسی، دونالد ترامپ دوست دارد از برندهها حمایت کند و وظیفه اروپا اکنون این است که او را قانع کند حمایت از اوکراین برای آمریکا برد - برد است و حمله به ایران باخت - باخت.
* قمار پرهزینه ترامپ
روزنامه القدسالعربی هم که در لندن منتشر میشود، درباره تهدیدهای فزاینده رئیسجمهور آمریکا علیه ایران نوشت: این تهدیدات بیش از آنکه نشانه اقتدار باشد، قماری پرهزینه است که میتواند آخرین برگ وی در صحنه سیاست داخلی و خارجی کشورش باشد. بر اساس گزارش روزنامه القدس العربی، داستان حمله جدید آمریکا به ایران طی هفتهها به بازار داغ پیشبینیهای بیپایان تبدیل شده و درباره زمان اجرای حمله وعدهشده اختلافنظر وجود دارد؛ از کسانی که میگویند حمله در عرض چند ثانیه یا چند ساعت رخ خواهد داد تا آنها که معتقدند هرگز اتفاق نخواهد افتاد یا اینکه ممکن است به محاصرهای دریایی و بلندمدت تبدیل و صادرات نفت ایران به چین متوقف شود.
بر اساس این گزارش، دونالد ترامپ خود را در گوشه رینگ قرار داده و در اظهارات و تهدیدهایش زیادهروی کرده است؛ از تهدید به درهم شکستن نظام ایران تا وعده تبدیل سرنوشت رهبران آن به سرنوشتی مشابه آنچه برای رئیسجمهور ربودهشده ونزوئلا، «نیکلاس مادورو» رخ داد.
القدس العربی اضافه کرد: نظام ایران نه سادهلوح است و نه مایل به رفتن به مسیر تسلیم، ایران توانست اعتراضات اخیر را مهار و همچنین نادرستی پیشبینیهای ترامپ را آشکار کند؛ ترامپی که معترضان را به اشغال نهادهای دولتی ایران تحریک کرد و از کمک فوری آمریکا سخن گفت؛ کمکی که هرگز نرسید.
به نوشته این روزنامه عربزبان، امیدهای ترامپ برای شعلهور شدن یک قیام مسلحانه که نظام ایران را سرنگون کند، نقش بر آب شد. او همچنین با سخنانی مبهم، خود و هوادارانش را درباره توقف اعدامها در ایران فریب داد، در حالی که چوبههای دار برای جاسوسان همچنان برپاست و آخرین نمونه آن، اعدام حمیدرضا اسماعیلی به اتهام جاسوسی برای آمریکا و اسرائیل بود.
در این گزارش آمده است: میتوان با احتیاط پیشبینی کرد حمله جدید آمریکا و اسرائیل با شکست مواجه شود؛ با وجود آنکه تجمع نظامی آمریکا در منطقه به اوج رسیده و با وجود احتمال بالای بروز غافلگیریهای جنگی، استفاده از سلاحهای مرگبار جدید آمریکایی و موفقیت در ترور مقامهای نظامی و غیرنظامی و دانشمندان برجسته ایرانی در جنگ ۱۲ روزه، بعید است این ضربات به تمام اهداف خود دست یابد.
* تکذیب تغییر مواضع عربستان
یک روز پس از آنکه رسانه آمریکایی آکسیوس در گزارشی ادعا کرد شاهزاده خالد بنسلمان، وزیر دفاع عربستان در یک جلسه پشت درهای بسته در واشنگتن دیدگاهی متفاوت با مقامات رسمی کشورش ارائه داد و آمریکا را به اقدام نظامی علیه تهران ترغیب کرد، این گزارش به صورت رسمی از سوی مقامات ریاض تکذیب شد. در همین ارتباط، یک مقام ارشد سعودی در گفتوگو با روزنامه «الشرق الاوسط» با صراحت اعلام کرد اخبار منتشرشده در برخی رسانهها مبنی بر تغییر در مواضع عربستان در قبال تشدید تنشها در منطقه، بیاساس است. منبع مذکور تاکید کرد عربستان از تلاشهای هدفمند جهت یافتن راهحل صلحآمیز برای تمام اختلافات بین آمریکا و ایران از طریق گفتوگو و روشهای دیپلماتیک حمایت میکند. این منبع بار دیگر بر مخالفت ریاض با استفاده از آسمان یا خاک عربستان در هر نوع اقدام نظامی علیه ایران تاکید کرد.
تحلیلگران و ناظران سیاسی کشورهای عرب حاشیه خلیجفارس معتقدند گزارش آکسیوس درباره نقل قول وزیر دفاع عربستان و تغییر سیاستهای این کشور در قبال جنگ آمریکا و ایران، بخشی از جنگ روانی آمریکاییها و صهیونیستهاست و آکسیوس سابقه انتشار چنین اخبار کذب و هدفمندی را دارد. پایگاه خبری «فلسطین الان» در این باره نوشت: باید مسائل را در چارچوب مناسب خود و عاری از تبلیغات و اطلاعات نادرست درک کنیم، زیرا برای رژیم سعودی، تهدید اصلی و بزرگ در حال حاضر از محور «امارات - اسرائیل» ناشی میشود.
«فلسطین الان» با اشاره به اینکه نوعی نزدیکی بین ریاض با ایران و ترکیه وجود دارد اما نه در حد اتحاد، افزود: این بار، اوضاع با جنگ ۱۲ روزه متفاوت است، زیرا در آن زمان بیشتر رژیمهای عرب موضع بیطرفی منفعلانهای اتخاذ کردند و به اسرائیل نزدیکتر بودند تا ایران اما این بار، با تغییر مواضع، صفبندیها به نفع ایران است و نه اسرائیل. البته، کل منطقه از این امر سود میبرد، زیرا شکست آمریکا و اسرائیل به نفع همه در منطقه (اعراب، ترکها و ایرانیان) است.
هفته گذشته نیز عربستان سعودی و امارات عربی متحده اعلام کردند اجازه نخواهند داد ایالات متحده از حریم هوایی و خاک آنها برای حمله به ایران استفاده کند. محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان، این موضع ریاض را در جریان گفتوگوی تلفنی با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، اعلام و تاکید کرد پادشاهی سعودی «اجازه نخواهد داد از حریم هوایی یا خاک آن برای هیچ اقدام نظامی علیه ایران استفاده شود».
* ایران، پادشاه منطقه
همزمان با ادعای ترامپ درباره انجام گفتوگوی جدی با ایران، یک افسر بازنشسته ارتش آمریکا نیز در یک گفتوگوی مجازی بر قدرت ایران در منطقه تاکید کرد. «اسکات ریتر» افسر و بازرس سابق تسلیحات سازمان ملل درباره قدرت ایران گفت: ایران، رک و صریح، پادشاه منطقه خاورمیانه است. ایران این توانایی را دارد که به اراده خود کل ظرفیت تولید انرژی منطقه را از کار بیندازد. ایران قادر است آسیبهای هولناکی به پایگاههای نظامی آمریکا وارد کند؛ از جمله کشتن صدها یا حتی هزاران سرباز آمریکایی و ضربات قاطعی را به اسرائیل وارد کند که توان بقای اسرائیل را تضعیف کند و این سرزمین را برای میلیونها نفر از ساکنانش غیرقابل سکونت خواهد ساخت.
یک روزنامه آمریکایی هم در یادداشتی درباره تنش با ایران نوشت: ترامپ در ایران با حریفی روبهرو است که میتواند برابر حمله گسترده ایالات متحده مقاومت کند. والاستریت ژورنال که این روزها بخش زیادی از گزارشها و یادداشتهای خود را به تنش واشنگتن و تهران اختصاص میدهد، در گزارش خود نوشت: ایران زرادخانه حاوی هزاران موشک در اختیار دارد و روشهای تاکتیکی خود را برای به کار بردن این موشکها تغییر داده است. ایران حدود ۲۰۰۰ موشک بالستیک میانبرد دارد که قادر به رسیدن به اسرائیل هستند و ذخایر قابل توجهی از موشکهای کوتاهبرد نیز در اختیار دارد.
بر اساس این گزارش، با وجود جنگ ۱۲ روزه، ایران همچنان قدرت نظامی لازم برای وارد آوردن خسارات واقعی به آمریکا و متحدانش در خاورمیانه را دارد. این کشور ذخایر قابل توجهی از موشکهای کوتاهبرد دارد که قادر به رسیدن به پایگاههای آمریکا در خلیجفارس و کشتیها در تنگه هرمز هستند. ذخایر موشکهای کروز ضدکشتی و قایقهای اژدرافکن و همچنین پهپادهای این کشور نیز قابل توجه است.
* رایزنی رئیس ستاد ارتش صهیونیستی با مقامهای پنتاگون
در میانه وضعیت پرتنش روابط تهران - واشنگتن، صهیونیستها همچنان در تلاش برای دمیدن بر آتش در منطقه هستند و به تازگی ایال زمیر در واشنگتن با مقامهای وزارت جنگ آمریکا درباره تنشها با ایران گفتوگو کرده است. تایمز اسرائیل در این ارتباط خبر داد رئیس ستاد ارتش اسرائیل طی روزهای گذشته برای انجام یکسری مذاکرات با مقامهای نظامی آمریکا درباره ایران، در واشنگتن حضور داشته است. این گفتوگوها در بحبوحه تهدیدهای رئیسجمهور آمریکا علیه ایران و اعزام ناوگان دریایی به آبهای منطقه انجام شده. پیشتر، این رسانه صهیونیستی از برگزاری دیدارهایی میان مقامات صهیونیست و آمریکایی خبر داده بود، هرچند محل برگزاری محرمانه بود. به گزارش تایمز اسرائیل، هفته پیش هم زمیر با برد کوپر، فرمانده سنتکام در فلسطین اشغالی دیدار کرده بود.
* ترس در تلآویو از جنگ با ایران
اگرچه این روزها مقامات صهیونیست رایزنیهای فشردهای را با مقامات آمریکایی درباره ایران دنبال میکنند اما همزمان نگرانی زیادی در سرزمین اشغالی درباره جنگ با ایران وجود دارد.
شبکه عبریزبان آی ۲۴ (i24news) در گزارشی با اذعان به شکننده بودن ساختار اقتصادی رژیم اذعان کرد هرگونه جنگ با ایران، فراتر از یک رویارویی نظامی محدود، به ضربهای مستقیم علیه زیرساختهای اقتصادی اسرائیل منجر خواهد شد؛ ضربهای که از تعطیلی بنادر و فرودگاهها آغاز میشود.
بر اساس این گزارش، کارشناسان اقتصاد هشدار دادهاند بخشهایی مانند هوانوردی، تجارت خارجی و زنجیره تأمین اسرائیل، نخستین حوزههایی خواهند بود که دچار اختلال جدی میشوند و افزایش هزینههای حملونقل، انرژی و بیمه، بهسرعت فشار تورمی را به «جبهه داخلی» منتقل خواهد کرد.
رسانه صهیونیستی تأکید کرد توقف فعالیت هزاران کارخانه و واحد تولیدی، میتواند تنها در چند روز، خسارتهایی معادل میلیاردها شِکِل (واحد پول رژیم صهیونیستی) بر اقتصاد اسرائیل تحمیل کند؛ موضوعی که مستقیماً معیشت ساکنان آن را هدف قرار میدهد.
در حوزه مالی نیز، آی ۲۴ از ترکیب نگرانکننده افزایش هزینههای نظامی و کاهش درآمدهای مالیاتی خبر داد که میتواند به کسری بودجهای کمسابقه منجر شود و کابینه تلآویو را میان افزایش بدهی یا کاهش خدمات عمومی قرار دهد.
به نوشته این شبکه، در صورت طولانی شدن جنگ یا گسترش آن به سطح منطقه، نگرانی سرمایهگذاران خارجی تشدید شده و حتی احتمال تنزل رتبه اعتباری اسرائیل وجود دارد؛ مسالهای که بازگشتپذیری اقتصاد رژیم را برای سالها با ابهام مواجه میکند.
آی۲۴ در جمعبندی اعتراف میکند: «حتی اگر حمله از سوی آمریکا انجام شود، فاکتور نهایی اسرائیل است»؛ اعترافی که نشان میدهد ماجراجویی نظامی علیه ایران، بیش از آنکه یک گزینه امنیتی باشد، قماری پرهزینه با آینده اقتصادی رژیم صهیونیستی است.
آمریکاییها درباره جنگ با ایران چه فکری میکنند؟
بیشتر نظرسنجیها و دادههای معتبر نشان میدهد مردم آمریکا به طور کلی از جنگ مستقیم با ایران حمایت نمیکنند و نگرانی زیادی درباره گسترش درگیری با ایران در میان مردم آمریکا دیده میشود. در همین ارتباط باید چند نکته را در نظر داشت.
1- مخالفت بیشتر آمریکاییها با جنگ مستقیم با ایران
نظرسنجیها نشان میدهد اکثر مردم آمریکا مخالف دخالت مستقیم نظامی در ایران هستند و حتی اگر مواردی مثل حملات هوایی محدود مطرح شود، بسیاری ترجیح میدهند از دیپلماسی و فشار غیرنظامی در برابر ایران استفاده شود و آمریکا وارد فاز نظامی با ایران نشود. در نظرسنجی انجام شده مشترک توسط یوگاو (YouGov) و اکونومیست پل (Economist poll)، 60 درصد مردم آمریکا با دخالت نظامی کشورشان در ایران مخالفت و فقط 16 درصد از این جنگ حمایت کردند.
2- نگرانی شدید درباره گسترش جنگ
بیشتر آمریکاییها نگرانند تنش با ایران بتواند تبدیل به یک جنگ بزرگتر شود. 70 تا 80 درصد آمریکاییها میگویند نگران تشدید درگیری و واکنش تلافیجویانه ایران هستند.(middleeastmonitor.com)
3- حمایت بیشتر از راهحلهای دیپلماتیک
نظر عموم مردم آمریکا این است که بهتر است آمریکا درگیر درگیریهای نظامی نشود، مگر اینکه تهدید مستقیم وجود داشته باشد و بسیاری معتقدند آمریکا باید با دیپلماسی یا فشار اقتصادی به مساله هستهای ایران رسیدگی کند. حتی در یک نظرسنجی، درصد قابل توجهی از آمریکاییها از مشارکت در توافق هستهای با ایران حمایت کردند.(ipsos.com)
4- شکاف سیاسی در آمریکا درباره اقدام نظامی علیه ایران
جمهوریخواهان نسبت به دموکراتها و مستقلها بیشتر از حملات هوایی یا اقدام نظامی محدود علیه ایران حمایت میکنند. دموکراتها و مستقلها معمولاً به مخالفت یا احتیاط بیشتری در برابر اقدامات نظامی در برابر ایران تمایل دارند.(globalaffairs.org)
5- احساسات ضدجنگ در جامعه آمریکا
نگرانی از تلفات، شکست در خاورمیانه پس از جنگهای عراق و افغانستان و هزینههای سرسامآور اقتصادی از دلایل رایج مخالفت در آمریکا با جنگ مستقیم است. (ipsos.com)