آرش نصيري:
وقتی قطبي آمد یک کودک چهل و چند ساله بود و این چیزی بود و هست که ما مدتها در درون خود گم کرده بودیم و گم کردهایم و بویژه جماعت فوتبالی البته. ورزشی که الگوی خود را جهان پهلوان تختی میداند مدتهاست که دنبال قهرمانی از آن جنسها میگردد و پیدا نمیکند. تختی از جنس مردان و پهلوانان قدیم بود که تار سبیلشان را گرو میگذاشتند و اقلاً این بود که اگر حرفی میزدند میشد روی حرفشان حساب کرد. پهلوانان و لوطیان قدیم مظهر یک رو و یک زبانی بودند و یک رو و یک زبانی مدتها بود که نبود و حالا یک مرد، یک مرد چهل وچند ساله خارجی- ایرانی که فارسی را به شیرینی و با اشتباهات با نمک حرف میزد و بعید بود که اسم تختی را شنیده باشد از راه دور آمده بود و به نظر میرسید که وقتی دارد حرف میزند راست میگوید. او از دوستی و دوست داشتن میگفت و رویاهایش را بیواهمه به زبان میآورد. بیواهمه و طوری که انگار از شنیدن آنچه به زبان آورده ذوقزده شده است. اینها را میگفت و به نظر میرسد که دارد راست میگوید و آنچه میگفت و میکرد بر دل مینشست. میشد در چشمانش نگاه کنی و فکر کنی که دارد راست میگوید. قطبی با این توانایی و خصیصه یک کاراکتر ویژه داشت که به او یک کاریزمای ویژه بخشیده بود. توانایی تاکتیکی و تکنیکی و دانشش- اگر دارد یا ندارد- به کنار، قطبی با این خصیصه بود که با بقیه فرق دارد وگرنه اگر قرار بود این را نداشته باشد او هم مثل بقیه یا ضعیفتر از آنهای دیگر بود و او کم کم آنهای دیگر شد. بخش روانی کار مربیگری بخش عمدهای در کار اوست و این چیزی است که همگان میدانستند و این روزها بیشتر میدانند. مربیان بسیاری بودند که دارای توانایی بسیار فنی بودند اما از لحاظ مسائل روحی- روانی کم آوردند و موفق نبودند. در کار مسائل روانی و روانشناسی رفتاری و اجتماعی یک مربی، هر کس باید بر توانایی خود تکیه کند نه آنچه در مربیان موفق دیگر میبیند. طبیعتا بازیکن یک تیم فوتبال اگر مربیاش مجید جلالی باشد از او توقع ندارد که رفتاری چون علی پروین داشته باشد همانطوریکه اگر علی پروین، در یک روز تمرین تیمش، چون مجید جلالی لفظ قلم و پاستوریزه حرف بزند از کاریزمای خود کم کرده است. او عصبانیتش را به شیوه خود نشان میدهد و این یک خصیصه درونی است و فقط در آن صورت نفوذ کلامش حفظ خواهد شد. البته آدمها میتوانند در یک گروه خاص با آدمهای دیگر باشند و مثلا امیر قلعهنویی میتواند پروین را الگوی خود قرار دهد و با دانش جدیدتر و قدرت فکر و ایدههای تازهترش یک پروین امروزی موفق باشد اما قطبی مطلقا نمیتواند و نباید به استفاده از مدلهای رفتاری هیچکدام از مربیان ایرانی کشیده میشد و شد. آیا گریزی از این شیوه نیست و مناسبات فوتبال ما طوری است که برای زنده ماندن باید همرنگ جماعت شد؟ این را نمیشود به ضرس قاطع تایید کرد اما آنچه از حواشی فوتبال میشنویم چیزی دور و جدا از این مساله نیست با این حال این مشخصه و راه حل خوبی برای افشین قطبی نبود و نیست.
او به علتهای دیگری محبوب همه شده بود اما از آن علتها فاصله گرفت. کمکم وقتی حرف میزد دیگر چشمانش کودکانه نمیدرخشید و فارسی حرف زدن را هم که خوب یاد گرفت و دیگر هیچ فرقی با دیگران نداشت. معلوم بود در مناسبات دیگری قرار گرفته و در جلساتی که کسی نبود به او گفتهاند که چه بگوید و چه نگوید و او در آن امر و نهیها خاصیتش را از دست داد. در آخرین برنامه تلویزیونیش، اگر صدا و لهجهاش را نمیشنیدی و چهرهاش را نمیدیدی محال بود که تشخیص دهی او همان افشین قطبی است یا فلانی و فلانی.
گابریل گارسیا مارکز یک مقاله بلند و جذاب دارد در باب «راه و رسم کودک» بودن که بسیار لطیف و انسانی است و احتمالا در مناسبات ورزشی و شاید کل مناسبات اجتماعی ما کاربردی ندارد.