13/بهمن/1404
|
03:03
«منظومه ماهواره‌ای شهید سلیمانی» دهه فجر رونمایی می‌شود

استقرار منظومه ۲۰۰ ماهواره‌ای در فضا

ماه گذشته ۳ ماهواره ایرانی زمین را ترک کردند و با موفقیت در فضا جا گرفتند؛ پرتاب موفق ماهواره‌های ایرانی «پایا»، «ظفر-۲» و «کوثر ۱.۵» نشانه عینی بلوغ و تصمیم استراتژیک ایران برای حضور فعال در عرصه فضایی جهانی بود که اکنون با توجه به پیشرفت ایران در علم و تکنولوژی ساخت و پرتاب ماهواره قرار است در آینده نزدیک منظومه‌ای 200 ماهواره‌ای ایران فضا را فرا گیرد. به گفته رئیس سازمان فضایی ایران، منظومه شهید سلیمانی یک منظومه ماهواره‌ای «باریک‌باند» (Narrowband) است که طراحی و ساخت آن توسط کنسرسیومی متشکل از بخش خصوصی و بخش دولتی در حال طراحی و ساخت است. تاکنون نمونه‌های اولیه این منظومه که به صورت «زیرمقیاس» (Sub-scale) بوده‌اند، طراحی، ساخت و پرتاب شده‌اند. از طریق این پرتاب‌های آزمایشی، بخش عمده‌ای از سیستم‌ها و فناوری‌های مورد نیاز این منظومه مورد تست و ارزیابی عملکردی قرار گرفته است. 
حسن سالاریه با اعلام خبر رونمایی از نسخه این ماهواره افزود: نخستین نمونه آزمایشی با ابعاد، اندازه و مشخصات فنی واقعی و اصلی ان‌شاءالله امسال در ایام «دهه فجر» رونمایی خواهد شد. وی تصریح کرد: با انجام این رونمایی، فرآیند ساخت نمونه‌های اصلی رسماً آغاز می‌شود. روال کار به این صورت است که پس از پرتاب نمونه آزمایشی و قرارگیری در مدار، عملکرد آن مورد سنجش و تأیید نهایی قرار می‌گیرد و سپس سایر ماهواره‌های منظومه یعنی آن 24 ماهواره بر مبنای این نمونه تثبیت‌شده، تولید خواهند شد. طبق برنامه‌ریزی‌ها، فرآیند تجمیع نهایی و آغاز پرتاب‌های اصلی منظومه شهید سلیمانی در سال 1405 محقق خواهد شد. توجه و تمرکز بر شرکت‌های دانش‌بنیان در ساخت ماهواره به دست داشمندان ایرانی تا جایی است که مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان امید فضا گفت: ساخت و پرتاب ۳ ماهواره، مقدمه‌ای برای تحقق هدف کلان شرکت در استقرار یک منظومه ۲۰۰ ماهواره‌ای تا افق سال ۱۴۰۷ خواهد بود. 
حسین شهرابی در جریان بازدید حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور از این شرکت بیان کرد: شرکت امید فضا، با حمایت معاونت علمی ریاست جمهوری و مشارکت جمعی از دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر، با هدف ورود بخش خصوصی به صنعت فضایی کشور تأسیس شده است. این شرکت پس از حدود ۵ سال فعالیت تحقیقاتی و فناورانه، در آبان‌ماه ۱۴۰۳ نخستین پرتاب موفق خود را با ارسال ۲ ماهواره کوثر به ‌عنوان ماهواره تصویربرداری و هدهد به ‌عنوان ماهواره مخابراتی به مدار زمین رقم زد. کمتر از یک سال پس از این پرتاب، نمونه ارتقایافته ماهواره کوثر که ترکیبی از مأموریت‌های کوثر و هدهد بود، در هفتم دی‌ماه ۱۴۰۴ به مدار ارسال شد و هم‌اکنون در مدار فعال بوده و خدمات آن از طریق ایستگاه‌های زمینی در حال بهره‌برداری است. 
وی اعلام کرد: بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، این مجموعه قصد دارد تا سال آینده، پس از موفقیت‌های به‌دست‌آمده در مأموریت‌های پیشین، نسبت به تکثیر ماهواره فعلی و پرتاب همزمان آن با یک ماهواره مجهز به سامانه پیشران و قابلیت تغییر مداری اقدام کند. ساخت و پرتاب ۳ ماهواره، مقدمه‌ای برای تحقق هدف کلان شرکت در استقرار یک منظومه ۲۰۰ ماهواره‌ای تا افق سال ۱۴۰۷ خواهد بود. شهرابی با بیان اینکه شرکت امید فضا، بدون انتظار برای استقرار کامل ماهواره‌های اختصاصی، حضور خود در بازار خدمات پایین‌دستی را آغاز کرده و تمرکز اصلی خود را بر توسعه کاربردهای کشاورزی دقیق قرار داده است، افزود: پایش مزارع، مراتع و باغات، هوشمندسازی ماشین‌آلات کشاورزی، مدیریت ناوگان‌های لجستیکی و بهینه‌سازی زنجیره تأمین محصولات کشاورزی از جمله خدماتی است که با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای، داده‌های میدانی و سایر منابع اطلاعاتی در این شرکت توسعه یافته است. این خدمات برای طیف متنوعی از ذی‌نفعان شامل نهادهای حاکمیتی، شرکت‌های کشت و صنعت، کشاورزان خرد و فعالان زنجیره تأمین کشاورزی ارائه می‌شود. وی به توسعه سامانه‌های بومی در حوزه پایین‌دستی اشاره کرد و گفت: از جمله آنها سامانه ارائه تصاویر ماهواره‌ای و سامانه خدمات ارزش‌افزوده تصاویر با تمرکز بر کشاورزی دقیق است. این سامانه‌ها به‌صورت تحت وب طراحی شده‌اند و امکان ثبت‌نام و بهره‌برداری مستقیم کاربران را فراهم می‌کنند. در پایان این بازدید، با هماهنگی انجام‌شده میان معاونت علمی و سازمان فضایی کشور، حمایت از تولید بار اول ۳ ماهواره بومی در قالب قرارداد تولید بار اول مورد تأکید قرار گرفت. هدف از این قرارداد، تکمیل فناوری‌های کلیدی مورد نیاز برای منظومه ۲۰۰ ماهواره‌ای، آماده‌سازی بازار خدمات و تسریع تعاملات بین‌المللی عنوان شد. 
در این چارچوب، استفاده از ظرفیت‌هایی نظیر اعتبار مالیاتی و پیش‌خرید خدمات نیز در دستور کار قرار دارد. گفتنی است، با توجه به پیشرفت‌های روزافزون صنعت فضایی در ابعاد جهانی، ایران نیز به کمک شرکت‌های دانش‌بنیانی از جمله امید فضا، به این صنعت ورود کرده و در حال کاهش فاصله خود با روندهای جهانی است. با توجه به تحول قابل توجه صنعت ماهواره‌های فضایی طی سال‌های اخیر، شرکت‌های خصوصی در کشورهای مختلف با هدف ایجاد منظومه‌ها و مگامنظومه‌های ماهواره‌ای وارد این حوزه شده‌اند؛ نمونه‌هایی مانند منظومه‌های تصویربرداری و مخابراتی در آمریکا، چین و روسیه نشان‌دهنده حرکت جدی جهان به سمت خصوصی‌سازی صنعت فضایی است. در این چارچوب، ورود شرکت‌های دانش‌بنیان برخاسته از بخش خصوصی در ایران با حمایت معاونت علمی زمینه‌ساز حضور کشور در رقابت جهانی صنعت فضایی شده است؛ موضوعی که پس از پرتاب ماهواره‌های کوثر و هدهد، بازتاب بین‌المللی نیز داشته و در رسانه‌های خارجی از آن به ‌عنوان ورود ایران به رقابت جهانی فضایی یاد شده است.

ارسال نظر
پربیننده