نگاه جهان به مسقط

گروه سیاست خارجی: روز گذشته همزمان با مذاکرات غیرمستقیم تهران - ‌واشنگتن، چشم بسیاری نیز در جهان به مسقط، پایتخت عمان به عنوان محل مذاکرات بود. در آمریکا بسیاری از رسانه‌ها و کارشناسان به این موضوع اذعان کردند که امکان رویارویی نظامی با ایران برای واشنگتن فراهم نیست و کاخ سفید با انتخاب مسیر دیپلماسی به دنبال کاهش هزینه‌های خود در برابر ایران است. 
همزمان چند ساعت پیش از شروع مذاکرات، مقامات سیاسی بسیاری از کشورها در منطقه و خارج از منطقه حمایت از مذاکره با ایران را اعلام کردند. از جمله «دیمیتری پسکوف»، سخنگوی مطبوعاتی ریاست جمهوری روسیه گفت مسکو می‌خواهد مذاکرات درباره وضعیت پیرامون ایران در عمان سازنده باشد و به کاهش تنش منجر شود. 
پسکوف در پاسخ به سوالاتی درباره ارزیابی کرملین از وضعیت پیرامون ایران و انتظارات آن از مذاکرات عمان درباره برنامه هسته‌ای ایران، به خبرنگاران گفت: «ما می‌خواهیم این مذاکرات سازنده باشد و به کاهش تنش‌ها در منطقه منجر شود».
در آستانه مذاکرات اخیر عمان، چین هم از ایران حمایت کرد و  لیو بین در مقام دستیار وزیر خارجه چین گفت چین از حق مشروع ایران برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای حمایت می‌کند.
مصر نیز با اعلام حمایت از مذاکرات ایران و ایالات متحده با میانجی‌گری عمان، تاکید کرد هیچ جایگزینی جز مذاکره برای حل‌وفصل پرونده هسته‌ای ایران وجود ندارد. در بیانیه وزارت خارجه مصر آمده است: «بدر عبدالعاطی»، وزیر خارجه این کشور با «ایوت کوپر»، همتای انگلیسی خود در چارچوب رایزنی‌های دوره‌ای میان طرفین تماس تلفنی داشت و وزیر خارجه مصر، همتای انگلیسی خود را در جریان تماس‌های کشورش و تحرکات دیپلماتیک آن برای مهار وضعیت تنش فزاینده در منطقه قرار داد. 
عبدالعاطی در این تماس تلفنی بر اهمیت دستیابی به توافق در پرونده هسته‌ای ایران و افزایش تلاش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در این مرحله حساس به منظور حفظ امنیت منطقه و تحقق منافع ملت‌های آن در زمینه ثبات و توسعه تاکید کرد و افزود: هیچ راهکار نظامی و هیچ جایگزینی جز گفت‌وگو و مذاکره با در نظر گرفتن منافع همه طرف‌ها در پرونده هسته‌ای ایران وجود ندارد. این وزارتخانه تاکید کرد: ما حمایت کامل خود را از مذاکرات با ایران با میانجی‌گری عمان اعلام می‌کنیم. قاهره در بیانیه خود تأکید کرد تنها راه‌حل مساله هسته‌ای ایران گفت‌وگو و مذاکره است.
بدر بن حمد بوسعیدی، سیاستمدار عمانی که از سال ۲۰۲۰ به عنوان وزیر خارجه عمان فعالیت می‌کند، هم پیش از مذاکرات و هم پس از مذاکرات تاکید کرد کشورش از هر مسیر دیپلماتیک برای گفت‌وگو با ایران حمایت می‌کند. یک روز قبل از مذاکرات در عمان نیز، شاه اردن بر موضع این کشور در حمایت از دیپلماسی و گفت‌وگو با ایران به جای گزینه نظامی تأکید کرده بود. 
از یک هفته پیش نیز گزارش‌های متعددی درباره تحرکات کشورهای منطقه از جمله عربستان، ترکیه، قطر و عراق برای برگزاری گفت‌وگو میان تهران و واشنگتن منتشر شده بود. انتشار این گزارش‌ها حاکی از نگرانی کشورهای منطقه از هرگونه اقدام نظامی علیه ایران بود؛ تحرکاتی که به نظر می‌رسد در نهایت به مذاکرات اخیر در عمان منجر شد.
* نگرانی ساکنان فلسطین اشغالی از جنگ علیه ایران
در سرزمین‌ اشغالی فلسطین نیز نگرانی زیادی در میان صهیونیست‌ها نسبت به هرگونه درگیری نظامی مستقیم با ایران وجود دارد. نظرسنجی مؤسسه «دموکراسی اسرائیل» که در روزنامه صهیونی هاآرتص منتشر شده، نشان می‌دهد نزدیک به نیمی از صهیونیست‌ها باور دارند نباید در حمله علیه ایران با آمریکا همراه شوند، مگر آنکه تهران مستقیم به تل‌آویو حمله کند. 
این نتیجه بررسی ماهانه «شاخص صدای اسرائیل» است و حکایت از آن دارد حداقل 49.7 درصد صهیونیست‌ها درباره جنگ علیه ایران معتقدند تل‌آویو نباید مستقیم وارد درگیری با ایران شود مگر اینکه مورد حمله مستقیم از سوی ایران قرار گیرد. همچنین 44.2 درصد خواستار حمله به ایران صرفا با هماهنگی آمریکا شده‌اند.
همچنین شکاف چشمگیری در میان پاسخ‌دهندگان عرب و غیرعرب در مناطق اشغالی فلسطین درباره حمله علیه ایران دیده می‌شود، به گونه‌ای که بیش از دوسوم (67.2 درصد) اعراب ساکن مناطق اشغالی با حمله علیه ایران مخالفت و کمتر از یک‌چهارم پاسخ‌دهندگان عرب (24.9 درصد) از درگیری نظامی مستقیم با ایران پشتیبانی کرده‌اند.
* آمریکا نمی‌تواند ایران را شکست دهد
یکی از کارشناسان مطرح آمریکایی که درباره جنگ علیه ایران هشدار داده است، «ویل شرایور»، کارشناس ژئوپلیتیک و تاریخ جنگ است. او درباره جنگ علیه ایران، نبرد اخیر آمریکا علیه نیروهای یمنی را یادآوری کرده که در آن ارتش آمریکا ناگزیر به تقاضای آتش‌بس شد.
کارشناس آمریکایی در این ارتباط نوشت: «چه زود مردم فراموش کردند که در طول سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، ایالات متحده حداقل ۵ گروه ضربت ناو هواپیمابر (و تعداد زیادی تجهیزات نیروی هوایی ایالات متحده) را برای خلع سلاح یمنی‌ها و باز کردن دریای سرخ که به صورت گزینشی محاصره شده بود، اعزام کرد. آنها شکست خوردند؛ آن هم به طرز وحشتناکی. اول از همه، سال ۲۰۲۴، ناوهای جنگی یواس‌اس بریو سر رابین (CVN-69)، یواس‌اس تدی بر (CVN-71) و یواس‌اس فرایدی آبه (CVN-72) این کار را امتحان کردند اما در نهایت فرار کردند و ناو جنگی بریو سر رابین را در کف دریا جا گذاشتند. پس از آنها، ناوچه‌های یو‌اس‌اس ترمبلینگ پاپی (CVN-75) و یو‌اس‌اس تیمید وینی (CVN-70) نیز به این جمع پیوستند. اما آنها نیز وضعیت بهتری نداشتند و ترمبلینگ پاپی در طول ماموریت آسیب‌زای خود در شمال دریای سرخ، ۲ جنگنده F/A-18 را از دست داد. 
یمن همچنین تعداد پهپادهای MQ-9 Reaper آمریکایی‌ای را که سرنگون کرده بود، به 23 فروند افزایش داد و افسران ناوچه یو‌اس‌اس بریو سر رابین، پس از بازگشت از نبرد دریای سرخ، گزارش دادند از شدیدترین قدرت آتشی که نیروی دریایی ایالات متحده از زمان جنگ دوم جهانی با آن مواجه شده بود، آسیب دیدند».
شرایور افزود: «به یاد داشته باشید یمن کاملاً در پایین‌ترین پله نردبان دشمنان قدرتمند آمریکا قرار دارد. هر کسی به طور جدی معتقد باشد نیروی دریایی ایالات متحده می‌تواند در آب‌های ایران عملیات انجام دهد، کاملاً متوهم است و همان‌طور که بارها استدلال کرده‌ام: حتی اگر هیچ کشتی‌ای آسیب نبیند یا غرق نشود، مهمات آنها ظرف چند هفته یا کمتر تمام می‌شود - و مطمئناً نمی‌توانند در بحرین آن را دوباره پر کنند - درباره یک عملیات هوایی... خب! من هنوز هیچ مدرک قانع‌کننده‌ای ندیده‌ام که نشان دهد هواپیماهای آمریکایی به میزان قابل توجهی در جنگ بتوانند به حریم هوایی ایران نفوذ کنند. همچنین هیچ مدرک معتبری مبنی بر نابودی پدافند هوایی پیشرفته ایران وجود ندارد. ایرانی‌ها با موشک‌های کوتاه‌برد، پهپادهای تهاجمی بزرگ اسرائیل را سرنگون کردند. در جنگ اخیر علیه ایران نیز موشک‌های بالستیک دوربرد اسرائیلی مؤثر بودند اما تعداد آنها خیلی زیاد نبود و با ورود جنگ به هفته دوم، هر روز تعداد کمتری از آنها را مشاهده کردیم».
به گفته وی، وقتی پرده دوم جنگ علیه ایران آغاز شود، این جنگ مطمئناً مستلزم نفوذ به حریم هوایی ایران خواهد بود و ما نه‌تنها شاهد ظهور پدافند هوایی دوربرد ایران خواهیم بود، بلکه من گمان می‌کنم سیستم‌های پدافند هوایی متحرک روسی/ چینی ناگهان در میدان نبرد ظاهر خواهند شد و کسانی که محاسبات‌شان از جنگ آمریکا و ایران، برتری هوایی آمریکا را فرض می‌کند، ناگهان متوجه تغییر پارامترهای معادلات خود خواهند شد.
کارشناس آمریکایی افزود: «روس‌ها و چینی‌ها قرار نیست بیکار بنشینند و تماشا کنند آمریکا متحد مهم جنوب غرب آسیا را در جهان چندقطبی به‌سرعت نابود می‌کند و به خاطر داشته باشید: ایالات متحده به سادگی نمی‌تواند از نظر لجستیکی یک کمپین هوایی با شدت بالا را بیش از ۳-۲ هفته ادامه دهد و اگر مثلا ۱۲ هواپیمای سرنشین‌دار آمریکایی سرنگون شوند و چند کشتی بشدت آسیب ببینند... خب! این باعث چنان آشفتگی شدیدی در واشنگتن خواهد شد که حتی ممکن است منجر به کودتا یا چیزی مشابه آن شود».
* عدم استقرار کامل ناوگان آمریکا در منطقه
همزمان با مذاکرات عمان، برخی رسانه‌های آمریکایی نیز احتمال وقوع جنگ در شرایط فعلی را کمتر ارزیابی کردند. روزنامه آمریکایی «پلیتیکو» به نقل از منبع آگاه خود گزارش داد بخشی از ناوگان آمریکا هنوز بیش از یک هفته با ایران فاصله دارد. پلیتیکو در گزارشی درباره تنش کنونی بین ایران و آمریکا نوشت: بخشی از ناوگان مورد اشاره رئیس‌جمهور آمریکا تا «بیش از یک هفته دیگر» در موقعیت خود در خاورمیانه قرار نخواهند گرفت. این مطلب را یک منبع آگاه - که خواست نامش فاش نشود- به پلیتیکو گفت.
* سردرگمی تل‌آویو
با وجود آنکه منابع بسیاری در آمریکا از جمله «باراک راوید»، خبرنگار اسرائیلی وبگاه خبری «آکسیوس» گزارش دادند مذاکرات آمریکا و ایران در عمان به پایان رسید و دور بعد مذاکرات در روزهای آینده برگزار خواهد شد اما به نظر می‌رسد ادامه مذاکرات خبر خوبی برای صهیونیست‌ها نبوده است، چون کانال ۱۲ تلویزیون رژیم همزمان با مذاکرات ادعا کرد ترامپ به نتانیاهو اطلاع داده مذاکرات آمریکا و ایران یک دور بیشتر ندارد و همه چیز امروز مشخص می‌شود. با این حال اعلام ادامه مذاکرات نشان داد در تل‌آویو سردرگمی زیادی در برابر مذاکره آمریکا با ایران وجود دارد. 
از سوی دیگر بر اساس گزارش روزنامه تایمز اسرائیل، «بنیامین نتانیاهو» پیش از مذاکرات تهران و واشنگتن در عمان، اقدام به برگزاری نشست کابینه امنیتی زودتر از موعد کرده بود و جلسه‌ای که قرار بود یکشنبه برگزار شود، به پنجشنبه - یک روز پیش از مذاکرات مسقط - منتقل شد. برگزاری زودهنگام این جلسه امنیتی نشان داد تل‌آویو از کاهش تنش‌ها در منطقه بشدت نگران است و به دنبال شرایطی برای بازگشت و تشدید تنش‌ها در غرب آسیاست.