گروه سیاسی: دوباره عمان؛ دوباره مسقط؛ دوباره گفتوگوهای هستهای میان ایران و آمریکا. پس از یک وقفه 8 ماهه، مذاکرات هستهای ایران و آمریکا دیروز جمعه 17 بهمن در پایتخت عمان از سر گرفته شد. مذاکرات دیروز در 2 دور انجام شد. در دور نخست، نمایندگان ایران و آمریکا هر کدام به صورت جداگانه با وزیر خارجه عمان به عنوان میزبان مذاکرات دیدار کردند. از ساعت 13:30 به وقت مسقط، دور دوم مذاکرات آغاز شد. در ترکیب تیم ایرانی حاضر در این دیدار، سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه، مجید تختروانچی معاون سیاسی، کاظم غریبآبادی معاون حقوقی و بینالملل، حمید قنبری معاون دیپلماسی اقتصادی و موسی فرهنگ سفیر ایران در عمان حضور داشتند. در هیأت آمریکایی هم به ریاست استیو ویتکاف نماینده ویژه رئیسجمهور آمریکا، جرد کوشنر داماد دونالد ترامپ و ژنرال برد کوپر فرمانده سنتکام حضور داشتند. به گزارش «وطن امروز»، دور دوم مذاکرات که به صورت غیرمستقیم برگزار شد، 4 ساعت طول کشید. تا قبل از پایان مذاکرات و اعلام موضع رسمی طرفین، این مواضع مقامات سایر کشورها بهخصوص کشورهای میانجی منطقهای بود که باعث میشد درباره محتوای مذاکرات پیشبینیهایی صورت گیرد. ساعتی پس از آغاز دور دوم مذاکرات، فیصل بنفرحان، وزیر خارجه عربستان نسبت به موفقیت مذاکرات بین آمریکا و ایران و یافتن مسیری برای مذاکره ابراز امیدواری کرد. همزمان بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر نیز با اشاره به مذاکرات مسقط درباره موضوع هستهای ایران تاکید کرد: راهحلهای نظامی فقط مسائل را پیچیدهتر میکند و اختلافات آمریکا و ایران باید از راه دیپلماسی حل شود. خبرنگار الجزیره که در محل مذاکرات حاضر شده بود نیز همانند وزرای خارجه سعودی و مصر نگاهی خوشبینانه به مذاکرات داشت و مدعی شد شکافهای میان طرفین در حال برطرف شدن است. عربستان، مصر، قطر، امارات و ترکیه از کشورهایی بودند که طی چند هفته اخیر، ضمن اعلام مخالفت با حمله نظامی آمریکا به ایران، خواستار از سرگیری مذاکرات میان طرفین شدند. کما اینکه برخی منابع مدعی شدهاند طرح کلی پیشنهادی برای توافق طرفین، از سوی همین کشورهای منطقه ارائه شده است. به همین خاطر اعلام موضع مقامات این کشورها در میانه مذاکرات ایران و آمریکا، حائز اهمیت است. ساعت حوالی 17 به وقت تهران بود که پایان این دور از مذاکرات اعلام شد و طرفین محل مذاکرات را ترک کردند. دکتر سیدعباس عراقچی، نماینده ارشد ایران، دقایقی پس از پایان مذاکرات، به تشریح محتوای مذاکرات با طرف آمریکایی پرداخت. وزیر امور خارجه در این باره اظهار کرد: امروز گفتوگوهای فشرده و طولانیای داشتیم. از 10 صبح تا الان که ۶ عصر است، جلسات متعددی به صورت غیرمستقیم برگزار شد. آقای بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان امروز زحمت زیادی کشید، هم از باب میهماننوازی و میزبانی و هم از باب انتقال صحبتها و پیامهای طرفین به همدیگر. چندین دور جلسات برگزار شد و صحبتهایی که با ایشان داشتیم و بعد ایشان با طرف مقابل داشت. وی افزود: نقطهنظرات ما بعد از مدت طولانیای که صحبتی نداشتیم به هم منتقل شد؛ نگرانیهای ما نیز منتقل شد. منافع ما و حقوق مردم ایران و همه مواردی که باید گفته میشد در جو بسیار خوبی منتقل و دیدگاههای طرف مقابل شنیده شد. عراقچی بیان کرد: شروع خوبی بود ولی ادامه آن منوط به این است که ما در پایتختها مشورتهایی را انجام دهیم و درباره چگونگی ادامه مذاکرات تصمیم بگیریم. وی گفت: درباره نفس ادامه مذاکرات تقریبا توافق نظر وجود داشت و قرار شد ادامه یابد ولی زمان و چگونگی و تاریخ آن را در مشورتهای بعد که از طریق وزیر خارجه عمان انجام خواهد شد، انشاءالله تعیین میکنیم. وزیر امور خارجه خاطرنشان کرد: به نظرم فضای خوبی حاکم بود و در یک جمله میتوانم بگویم شروع خوبی بود. وزیر امور خارجه کشورمان در ادامه اظهار کرد: در مرحلهای هستیم که بعد از 8 ماه پرتلاطم و جنگی که پشت سر گذاشتیم، دوباره روند گفتوگو آغاز شده. بیاعتمادی بسیار بزرگی که در این مدت به وجود آمده، به بیاعتمادیهای سابق نسبت به آمریکا اضافه شده. این بیاعتمادی یک چالش سنگین برای مذاکرات است. عراقچی با تاکید بر اینکه باید بر این فضای بیاعتمادی غالب شد، افزود: در صورت غالب شدن بر چالش بیاعتمادی، باید چارچوب گفتوگوی جدید که متضمن منافع مردم ایران باشد را طراحی کنیم. امروز در این زمینه بحثهای خوبی انجام شد. دیدگاههای ۲ طرف شنیده شد. قرار شد این موضوع ادامه پیدا کند. من تصورم این است که اگر همین روند و همین دیدگاه در طرف مقابل ادامه یابد میتوانیم در جلسات بعد به یک چارچوب مورد توافق برای گفتوگوها برسیم.
* مذاکره فقط هستهای
عراقچی در ادامه گزارش خود از مذاکرات با آمریکاییها تصریح کرد مذاکرات فقط در حوزه مسائل هستهای انجام شده است. وی در این باره توضیح داد: موضوع گفتوگوهای ما صرفا هستهای است. ما درباره هیچ موضوع دیگری با آمریکاییها گفتوگو نمیکنیم. وزیر امور خارجه در ادامه اظهار کرد: همچنین اینکه گفتوگوهای هستهای و حل و فصل مسائل اصلی باید در فضایی آرام، بدون تنش و بدون تهدید صورت گیرد، مورد اشاره ما قرار گرفت. وی ادامه داد: لازمه هر گفتوگویی، خودداری از تهدید و فشار است. ما این نکته را امروز - دیروز - نیز به صراحت مطرح کردیم و انتظار داریم حتما رعایت شود تا امکان ادامه گفتوگوها فراهم باشد.
وزیر امور خارجه در پایان خاطرنشان کرد: نمیخواهم از الان قضاوت کنم. به نظرم شروع خوبی بود و میتواند ادامه خوبی هم داشته باشد اما این بستگی به طرف مقابل و تصمیمهایی که در تهران گرفته خواهد شد، دارد.
به گزارش «وطن امروز»، اظهارات عراقچی و تاکید او بر اینکه مذاکرات صرفا درباره برنامه هستهای ایران بوده، خلاف ادعاها و پیششرطهای پیشین رئیسجمهور آمریکا برای انجام مذاکره با ایران است. تا پیش از این ترامپ بارها اعلام کرده بود زمانی وارد مذاکره با ایران خواهد شد که تهران بپذیرد درباره موضوعات هستهای، موشکی و منطقهای مذاکره شود. اینک اما مشخص شده است دولت آمریکا با عقبنشینی از مواضع پیشین و پیششرطهای مطرحشده، در مذاکرات جمعه 17 بهمن در مسقط، تنها درباره موضوع هستهای ایران صحبت کرده است.
* عمانیها هم میگویند جدی بود
واکنش مقامات عمان به مذاکرات انجامشده نیز نشان میدهد آنها از فضای حاکم بر گفتوگوها میان طرفین راضی هستند. وزیر خارجه عمان در پایان مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با موضوع هستهای گفت مذاکرات بسیار جدی در مسقط میان ایران و ایالات متحده با میانجیگری سلطاننشین عمان انجام شد. بدر بوسعیدی افزود: توضیح دیدگاههای ایران و آمریکا و مشخص کردن زمینههایی که پیشرفت در آن ممکن است، مفید بود. به گفته وی، نشست دیگری در زمان مناسب پس از بررسی نتایج نشست امروز – دیروز - در تهران و واشنگتن، برگزار خواهد شد.
* مذاکره زیر سایه بیاعتمادی
دور نخست مرحله جدید مذاکرات هستهای ایران و دولت ترامپ در حالی روز جمعه در مسقط برگزار شد که در ایران هیچگونه اعتمادی نسبت به طرف آمریکایی وجود ندارد. رفتار فریبکارانه ترامپ در قبال مذاکرات پیشین و همراهی آمریکا با حمله رژیم صهیونیستی به ایران، باعث شده کریدورهای دیپلماسی با آمریکا فاقد کمترین اعتبار و اعتمادی باشد. به همین خاطر بدیهی است مقامات و افکار عمومی ایران، به هیچ عنوان نسبت به مواضع طرف آمریکایی در مذاکرات اعتماد ندارند. به همین خاطر است که نیروهای مسلح ایران همزمان با انجام مذاکرات در عمان، در آمادهباش 100 درصد به سر برده و میبرند تا در صورت تکرار فریبکاری آمریکا در مذاکرات، ایران بتواند بلافاصله پاسخ وسیع و سختی به متجاوز بدهد. در واقع بیاعتمادی نسبت به ترامپ، موجب هوشیاری بیشتر ایران شده است. ایران دریافته است نه موضع و وعده ترامپ قابل اعتناست و نه میتوان به پایبندی او نسبت به اجرای تعهداتش در توافقات با دیگر کشورها امید داشت. به هر حال، مذاکرات دیروز مسقط در حالی برگزار شد که شبیهترین مذاکرات به مذاکرات عراقچی - ویتکاف در سال گذشته میلادی گذشته بود. در آن مذاکرات نیز معمولا طرفین پس از پایان هر دور مذاکره، آن را سازنده و روبه جلو ارزیابی میکردند اما 2 روز مانده به دور ششم آن مذاکرات، آمریکا و رژیم صهیونیستی به صورت مشترک به ایران حمله کردند. هنوز تنها 8 ماه از این تجربه گذشته و قاعدتا فضای بدبینی نسبت به آمریکا، مهمترین پیام و واقعیت مذاکرات روز جمعه بود.