گروه بینالملل: این روزها سخنان و اظهارات کنایهآمیز در اروپا درباره متحد قدیمی، یعنی آمریکا زیاد شنیده میشود. عمده این سخنان کنایهآمیز حول این محور است که وضعیت امروز بسیار متفاوت از گذشته است و کشورهای اروپایی دیگر اعتمادی به اتحاد با آمریکا ندارند. «یوهان وادهفول» وزیر خارجه آلمان هم در سخنانی از همسایه قدیمی خود یعنی فرانسه خواست برای تحقق خودکفایی دفاعی اروپا هزینههای نظامی را افزایش دهد. روزنامه انگلیسی گاردین با انتشار سخنان این مقام آلمانی درباره لزوم خودکفایی نظامی اروپا نوشت: قدرتهای اروپایی بیش از پیش به این جمعبندی رسیدهاند که در صورت تداوم تنش در روابط با آمریکا، ممکن است ناچار شوند بهتنهایی از خود دفاع کنند و از همین رو یوهان وادهفول آلمانی تأکید کرده پاریس باید در عمل به شعارهای خود درباره «حاکمیت مستقل اروپایی» پایبند باشد.
این مقام آلمانی در گفتوگو با رادیو دولتی آلمان (Deutschlandfunk) درباره امانوئل مکرون گفت: «او بارها و بهدرستی از پیگیری حاکمیت اروپایی سخن گفته است و باید این حاکمیت مستقل اروپایی دنبال شود».
گاردین گزارش داد کشورهای اروپا تحت فشار برای افزایش توان دفاعی و امنیتی خود هستند و همزمان اروپاییها نگران این مساله هستند که اگر مورد حمله واقع شوند، آیا واشنگتن از قدرت نظامی خود برای دفاع از متحدان ناتو استفاده خواهد کرد یا خیر؟ بر اساس گزارش گاردین، کشورهای اروپا به این نتیجه رسیدهاند که امنیت را باید خودشان مستقل از آمریکا تامین کنند و دیگر برای مسائل امنیتی نمیتوانند به آمریکا تکیه داشته باشند.
پیش از این نیز صدراعظم آلمان در کنفرانس امنیتی مونیخ نسبت به تهدیدات خارجی علیه اروپا هشدار داده و خواستار احیای تعهدات امنیتی متقابل با آمریکا شده بود. «فردریش مرتس» تاکید کرد تنها یک اروپای قدرتمند از نظر اقتصادی میتواند اروپایی مستقل باشد. مرتس در مونیخ هشدار داد شکاف میان اروپا و ایالات متحده «در حال افزایش» و چین در حال نزدیک شدن به اروپاست. صدراعظم آلمان اذعان کرد در دوره دونالد ترامپ «شکاف عمیقی» میان اروپا و ایالات متحده به وجود آمده است. مرتس در کنفرانس امنیتی مونیخ گفت نظم جهانی به شکلی که دهههای قبل برقرار بود «دیگر وجود ندارد» و هشدار داد در عصر جدید سیاستهای کشورهایی مانند آمریکا دیگر مانند گذشته به اندازهای قدرتمند نیست که بتواند به تنهایی عمل کند. صدراعظم آلمان با اشاره به «جهان در حال نابودی»، اظهار کرد: نظم قدیمی مبتنی بر قانون از بین رفته و کشورهایی مانند آلمان باید رویکرد خود را در قبال امنیت و دفاع از خود به طور کامل مورد بازنگری قرار دهند.
اظهارات اخیر فردریش مرتس موج تازهای از بحثها را درباره آینده امنیت اروپا ایجاد کرد و به نظر میرسد برخی رهبران اروپا خود را برای ورود به عصر بدون اتحاد با آمریکا آماده میکنند.
از سوی دیگر نه فقط صدراعظم و وزیر خارجه آلمان، بلکه معاون صدراعظم آلمان هم طی روزهای گذشته بهوضوح پرده از شکاف عمیق بین اروپا و آمریکا برداشت و گفت: «ما به دنبال شرکای جدید هستیم». این جمله معاون صدراعظم آلمان به روشنی از وجود شکاف عمیق بین اروپا و آمریکا خبر می دهد، چون سیاستهای دونالد ترامپ، چه در حوزه اقتصادی و چه در حوزه سیاست خارجی، اروپاییان را در شرایط دشواری قرار داده است.
* زبان تند اروپاییها علیه واشنگتن
نه فقط مقامات آلمان، بلکه مقامات فرانسوی نیز طی یک سال گذشته همزمان با روی کار آمدن ترامپ بارها ناامیدی خود را از آمریکاییها نشان دادهاند. بهتازگی نیز رئیسجمهور فرانسه با هشدار درباره «شکاف ژئوپلیتیک عمیق» در جهان، اعلام کرد راهبرد «کرنش اروپا در برابر آمریکا» نتیجهای نداشته است. امانوئل مکرون در مصاحبه با روزنامه «الپائیس» اسپانیا با انتقاد از رویکرد ضعیف نشان دادن اروپا در مقابل آمریکا و روسیه، گفت: «آمریکا قرار بود برای همیشه امنیت ما را تضمین کند اما اکنون این موضوع محل تردید است».
مکرون با لحنی بیسابقه گفت: «ایدئولوژیای که امروز بر آمریکا غالب است، یک پدیده تاریخی جدید است و این طرز فکر آشکارا و صریحاً ضداروپایی است. این رویکرد به اتحادیه [اروپایی] احترام نمیگذارد، در اسناد راهبردی خود آن را تحقیر میکند و در پی تضعیف یا فروپاشی آن است». رئیسجمهور فرانسه هشدار داد برخی دولتهای اروپا که به دلیل نزدیکی ایدئولوژیک به واشنگتن تصور میکردند میتوانند امتیاز بگیرند، اکنون دریافتهاند چنین نبوده است.
مکرون همچنین درباره احتمال فشار آمریکا بر اروپا در حوزه مقررات دیجیتال هشدار داد و گفت واشنگتن تلاش خواهد کرد اروپا را وادار به عقبنشینی کند. وی افزود: «اگر چنین شود، این اجبار خواهد بود. ما سازوکارهای دفاعی داریم و باید آنها را فعال کنیم». او در پایان تأکید کرد: «ما حاکمیت خود را واگذار نمیکنیم. ترجیحات جمعی و ارزشهای ما با ارزشهای آمریکایی یکسان نیست و نمیخواهیم آنها بر ما تحمیل شوند».
همچنین «ایوت کوپر» وزیر خارجه انگلیس رفتار آمریکا با متحدانش را به باد انتقاد گرفت و تاکید کرد فقط مردم دانمارک و گرینلند میتوانند درباره این جزیره تصمیمگیری کنند. کوپر با اشاره به تهدیدات واشنگتن علیه کشورهای اروپا اظهار کرد: این شیوه رفتار با متحدان نیست.
* جدایی قطعی
بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران نیز معتقدند آمریکا با انتشار سند امنیت ملی خود که 4 ماه پیش منتشر شد، اروپا را به عنوان یک متحد نزدیک کنار زد و جدایی آمریکا از اروپا اجتنابناپذیر است. نشنال اینترست در گزارشی درباره فاصله گرفتن آمریکا از اروپا بر اساس سند امنیت ملی واشنگتن نوشت: در این سند، آمریکا آشکارا از زوال تمدنی اروپا یاد میکند و حتی به انسجام اجتماعی در اروپا هم طعنه میزند.
روزنامه انگلیسی گاردین هم در گزارشی با اشاره به شکاف موجود در روابط آمریکا و اروپا نوشت: اروپا با درک «دردناک» این واقعیت که باید در مواجهه با آمریکا، جسورانهتر عمل کند، بهدنبال نوعی استقلال عمل در برابر واشنگتن است. این گزارش میافزاید ایالات متحده از اصول لیبرالی که نظم پس از جنگ دوم جهانی را ایجاد کرد، روی برگردانده و واشنگتن ممکن است در حال ایجاد نظم پساآمریکایی باشد. در این گزارش آمده است: «در حالی که طرفداران سیاستهای ترامپ معتقدند آنها آمریکا را دوباره بزرگ خواهند کرد اما کارشناسان استدلال میکنند این سیاستها در واقع به منزله خودکشی یک ابرقدرت است، نه احیای آن!».
«تئونا گیواشویلی» استاد مدرسه علوم سیاسی و اقتصادی لندن هم در یادداشتی با اشاره به شکاف موجود میان ۲ سوی آتلانتیک نوشت: ۸ دهه همکاری (اروپا و آمریکا) بهشدت آسیب دیده و اعتماد بین متحدان از بین رفته است. تصویر و اعتبار ایالات متحده به طور قابل توجهی افول کرده. افکار عمومی سراسر اروپا به طور فزایندهای نسبت به آمریکا نگاه منفی دارد و تنها اقلیت کوچکی هنوز ایالات متحده را به عنوان یک متحد قابل اعتماد میبیند. حتی در کشورهای سنتی آتلانتیک مانند لهستان و استونی که همواره بیشترین اتحاد را با آمریکاییها داشتند، این روزها بیشترین بدبینی را به واشنگتن دارند.
گیواشویلی در ادامه میافزاید: اوضاع آنقدر وخیم شده است که امانوئل مکرون و جردن باردلا در فرانسه و همچنین کییر استارمر و نایجل فاراژ در انگلیس که به عنوان رقبای سیاسی بهندرت باهم متحد میشوند، اکنون نگرانیهای مشابهی درباره همکاری با آمریکا دارند و درباره بیاعتنایی ترامپ نسبت به متحدان اروپایی بهشدت نگرانند.
* اروپا به دنبال استقلال نظامی از آمریکا
ناامیدی اروپاییها نسبت به حمایت نظامی آمریکا باعث شده رهبران اروپا به فکر استقلال نظامی و امنیتی از واشنگتن باشند. مجله فارنافرز در یادداشتی با اشاره به تلاش اروپاییها برای استقلال نظامی و امنیتی در برابر آمریکا نوشت: به دلیل تضعیف اتحاد ترانسآتلانتیک و بیعلاقگی دولت ترامپ برای ارائه تضمین امنیت اروپا، این قاره برای نخستین بار در ۸ دهه گذشته تنها ایستاده است. نویسنده معتقد است ارتشهای اروپایی برای دفاع بدون آمریکا طراحی نشدهاند و اکنون اروپا برای استقلال نظامی از آمریکا با چالشهای زیادی روبهرو است. این تحلیل خاطرنشان میسازد ۸۰ درصد اروپاییها از یک سیاست دفاعی و امنیتی مشترک و مستقل از آمریکا حمایت میکنند اما مانع اصلی ارتش واحد اروپایی مخالفت داخلی در برخی کشورهای اروپاست.
همچنین گزارشی که توسط «مدرن دیپلماسی» منتشر شده، تایید میکند اروپا به طرز دردناکی متوجه نیاز به قاطعتر بودن و استقلال نظامی از دولت آمریکا شده است. بر اساس این گزارش، اروپاییها اکنون بیشتر مایل به اقدام بدون آمریکا هستند، چرا که اتحاد با آن را «دیگر ضروری نمیدانند». این گزارش همچنین دولت آمریکا را «اقتدارگرا» (مفهومی مخالف دموکراسی) توصیف و اعلام کرد «[آمریکا] دیگر به هنجارها و ارزشهای لیبرالـ دموکراتیک متعهد نیست».
رایزنی آلمان با اروپاییها برای تأمین بودجه ارتش مستقل اروپایی
اروپا آماده عصر پسا آمریکا
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها