گروه اجتماعی: ذخایر آب 15 سد حیاتی کشور در حالی شرایط مناسبی ندارد که بررسیها حاکی از آن است این سدهای مهم تامینکننده آب شرب و کشاورزی کشور اکنون با کمتر از ۱۵ درصد پرشدگی در وضعیت قرمز به سر میبرند. طبق آخرین آمار وضعیت سدهای مهم کشور، تا ۲۵ بهمن سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۴؛ ۹ میلیارد و ۷۰۰ میلیون متر مکعب آب وارد سدهای کشور شده که نسبت به رقم ۸ میلیارد و ۴۸۰ میلیون متر مکعب مدت مشابه سال گذشته ۱۴ درصد بیشتر شده است، اگرچه میزان ورودی آب به سدهای کشور نسبت به سال گذشته افزایش یافته اما تداوم خشکسالیهای پیدرپی و افت ذخایر برخی سدهای مهم همچنان محل چالش آبی است.
خروج آب از سدها نیز در سال جاری ۷ میلیارد و ۸۵۰ میلیون متر مکعب بوده، در حالی که سال گذشته در همین زمان ۱۰ میلیارد و ۸۳۰ میلیون متر مکعب آب از سدها خارج شده که کاهش ۲۷ درصدی را نشان میدهد. در کل حجم آب موجود در سدها تا ۲۵ بهمن ۲۰ میلیارد و ۴۷۰ میلیون متر مکعب بوده که نسبت به ۲۲ میلیارد و ۱۳۰ میلیون متر مکعب مدت مشابه سال آبی گذشته ۷ درصد کمتر است. پرشدگی سدها نیز به ۳۹ درصد رسیده، به عبارت دیگر ۶۱ درصد حجم مخازن همچنان بدون آب است؛ وضعیت نگرانکننده برخی سدهای شاخص کشور بیانگر شرایطی حساس و بعضا بحرانی است.
بررسیها حاکی از آن است که ۱۵ سد مهم تامینکننده آب شرب و کشاورزی کشور با کمتر از ۱۵ درصد پرشدگی در شرایط قرمز به سر میبرند که از جمله آنها سد امیرکبیر، لار، لتیان- ماملو در تهران، زایندهرود اصفهان، دوستی و طرق در خراسان رضوی، 15 خرداد حوضه قمرود، سفیدرود گیلان، سد تهم در زنجان، تنگوئیه - سیرجان در کرمان، وشمگیر، گلستان و بوستان در استان گلستان، رودبال داراب در استان فارس، چاهنیمهها در سیستان و بلوچستان و ساوه و کمالصالح در استان مرکزی است. سدهای استقلال، شمیل و نیان و سرنی در هرمزگان، نسا در کرمان و کهیر در سیستان و بلوچستان با ۷۵ درصد افزایش موجودی نسبت به سال گذشته در شرایط بالاتر از نرمال قرار دارند. در تهران سد امیرکبیر با ۸ میلیون متر مکعب ذخیره آبی و ۵ درصد پرشدگی ۶۵ درصد نسبت به سال آبی گذشته منفی است. سد لار ۱۰ میلیون متر مکعب موجودی دارد و با یک درصد پرشدگی، ۲۳ درصد نسبت به پارسال کاهش ذخیره دارد. لتیان - ماملو ۲۵ میلیون متر مکعب آب در خود جا داده و جمعاً با ۸ درصد پرشدگی اختلاف ۴۰ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال گذشته نشان میدهد. سد طالقان نیز ۸۴ میلیون متر مکعب آب دارد و ۲۰ درصد پرشدگی ۶۰ درصد ذخیره کمتری را نسبت به سال گذشته حکایت میکند.
کاهش محسوس ذخایر سدهای تهران، از جمله وضعیت نگرانکننده سد لتیان و افت قابل توجه ذخیره سد کرج، نشان میدهد مساله آب دیگر یک هشدار ساده نیست، بلکه واقعیتی جاری در زندگی روزمره ماست. ارتفاع کل ریزشهای جوی کشور نیز از ابتدای مهر تا ۲۴ بهمن سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ معادل ۱۲۷ میلیمتر بوده است، این مقدار بارندگی در دورههای مشابه درازمدت 129.3 میلیمتر و در دوره مشابه سال گذشته 69.7 میلیمتر را نشان میدهد. رصد روند بارندگی تا ۲۴ بهمن سال آبی جاری نشان میدهد استانهای تهران، قم، مرکزی، قزوین، البرز و همدان تاکنون بارشهای خوبی دریافت نکردهاند و در این بین اوضاع آب تهران حادتر از دیگر استانها است بهطوری که تا ۲۴ بهمن، 71.1 میلیمتر بارندگی داشته که نسبت به رقم 132.7 میلیمتر متوسط درازمدت (۵۷ ساله) ۴۶ درصد کمتر و نسبت به 80.3 میلیمتر سال آبی گذشته در همین بازه زمانی نیز ۱۱ درصد کاهش را نشان میدهد. این گزارش میافزاید کشور طی سالهای اخیر با دورههای متوالی خشکسالی و کاهش بارش مواجه بوده است. هرچند ممکن است در برخی مناطق بارشهای مقطعی رخ دهد اما الگوی کلی منابع آبی کشور همچنان شکننده بوده و ذخایر سدها هنوز به سطح مطمئن بازنگشتهاند.
وضعیت بارشی کشور اگر چه در سال آبی جاری بویژه از اواسط پاییز تاکنون مناسب بوده است و بارندگیها بهبود یافته و نسبت به فصل پائیز از رشد نسبتا خوبی برخوردار است اما این وضعیت هنوز به دلیل خشکسالی چندساله اثر چندانی بر منابع آب سطحی نداشته و به جز چند سد، بیشتر سدها از نظر بیلان آبی منفی هستند.
احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در گفتوگو با «وطن امروز» اظهار داشت: متاسفانه سدهای تهران به دلیل کمبارشیهای اخیر و گذشته به جای اینکه 140 میلیمتر بارندگی دریافت کند حدود نصف آن یعنی 60 میلیمتر هم دریافت نکرده است، این مساله میتواند تابستان سختی را برای ساکنان پایتخت به دنبال داشتنه باشد. وی با بیان اینکه نقشههای هواشناسی نشان میدهد تا پایان سال در تهران بارندگی چندانی اتفاق نمیافتد، افزود: اکنون بیش از 60 درصد آب مصرفی تهران از منابع زیرزمینی تامین میشود و 40 درصد مابقی آب برخطی است که مستقیما از سرشاخه رودخانهها وارد سدها شده و به شبکههای آبرسانی میرسد، حال با توجه به کاهش ورود آب رودخانهها در تابستان این موضوع میتواند چالش ایجاد کند. وظیفه ادامه داد: با توجه به اینکه سال گذشته نیز شرایط به همین منوال بوده است، امسال نیز ذخایر آب چندانی نه فقط در سدهای تهران، بلکه در سدهای استانهای البرز، قزوین، همدان، قم و مرکزی وجود ندارد. وی افزود: برای تابستان سال 1405 پشت سدهای استانهای نامبرده ذخایر چندانی وجود نخواهند داشت و بیشتر آب مورد نیاز باید از زیر زمین استحصال شود، حال از آنجا که برداشت آب از زیر زمین چند سالی است با سرعت بالا در حال انجام است، بنابراین این احتمال وجود دارد که حتی منابع آب زیرزمینی در تهران و برخی استانها هم به دلیل پمپاژهای فراوان استحصال نشود.
احد وظیفه همچنین با اشاره به گذشت 5 ماه از سال آبی جدید اظهار داشت: در صورتی که شرایط به همین منوال ادامه یابد و حتی اگر باقیمانده سال آبی نیز به صورت نرمال سپری شود، باز هم تهران حدود ۳۰ درصد از میانگین بلندمدت بارشها عقب خواهد بود. این مقام مسؤول در سازمان هواشناسی با اشاره به وضعیت آبهای جاری و آب پشت سدها با بیان اینکه در حال حاضر وضعیت منابع آبی به طور چشمگیری بغرنج است، یادآور شد: همه سدهای استان تهران و برخی سدهای البرز تقریباً خالی هستند و رودخانهها خشک شدهاند. به همین دلیل با نزدیک شدن به فصل گرم آینده، فشار بر منابع آبی شدیدتر میشود و چارهای جز همکاری جدی مردم بویژه در مصرف آب وجود ندارد و دورنما نگرانکننده است.
* ورود سامانه بارشی جدید از دوشنبه
ذخایر آب اغلب سدهای مهم کشور در حالی مناسب نیست که با ورود سامانههای متعدد بارشی به کشور اما بارندگیهای چندانی در برخی استانها چون تهران، البرز، سمنان، قزوین، قم و مرکزی اتفاق نمیافتد به همین دلیل ذخایر آب سدهای این استانها در پی کاهش ورودی آب شرایط مناسبی ندارد. طبق اعلام رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا، سامانه بارشی جدیدی از اواسط هفته جاری به کشور وارد میشود. صادق ضیاییان گفت: شنبه و یکشنبه جوی پایدار در کشور خواهیم داشت. دوشنبه با ورود سامانه بارشی به کشور در برخی نقاط استانهای واقع در شمال غرب، سواحل غربی و مرکزی خزر و سهشنبه علاوه بر مناطق فوق در برخی نقاط غرب، مرکز، سواحل شرقی خزر، دامنههای جنوبی البرز و شمال شرق کشور بارش پیشبینی میشود. وی درباره وضعیت جوی تهران طی روزهای آینده هم اظهار کرد: آسمان تهران شنبه (۲ اسفند) صاف، در بعضی ساعتها همراه با وزش باد ملایم با حداقل دمای ۹ و حداکثر ۲۰ درجه سانتیگراد و طی یکشنبه (۳ اسفند) صاف همراه با غبار رقیق، گاهی وزش باد ملایم با کمترین دمای ۹ و بیشترین دمای ۲۱ درجه سانتیگراد پیشبینی میشود. به گفته ضیاییان، طی بررسیهای انجامشده، روند افزایش دمای هوا نیز طی روزهای گذشته افزایش قابل ملاحظهای نسبت به میانگین بلندمدت خود داشته است به طوری که این نابهنجاری افزایش دما در تهران حدود ۱۱ درجه بوده است.
ذخایر آب به ۳۹ درصد رسید!
وضعیت قرمز منابع آبی
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها