حسین میرزایی*: دونالد ترامپ که با شعار «اول آمریکا» و وعده پایان دادن به جنگهای بیپایان راهی کاخ سفید شد، اکنون خود را در آستانه یکی از خطرناکترین ماجراجوییهای نظامی تاریخ معاصر آمریکا میبیند. همزمان با افزایش گسیل نیروهای آمریکایی به خلیج فارس، زنگ هشدار نهتنها از سوی منتقدان سنتی، بلکه از سوی متحدان سابق و کارشناسان امنیتی نزدیک به محافظهکاران به صدا درآمده است: جنگ با ایران میتواند به شکست تحقیرآمیز ترامپ و پایان حیات سیاسی او منجر شود.
اسکات ریتر، افسر سابق اطلاعاتی پنتاگون، تصویری هولناک از نخستین ساعات درگیری احتمالی ترسیم میکند: «ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن ممکن است توسط ایران غرق شود. ما کشتیهایمان را پیش از آنکه به ساحل برسند از دست خواهیم داد». به گفته ریتر ایران، روسیه، چین و کرهشمالی همگی به توانمندی نابودی ناوهای هواپیمابر دست یافتهاند. این هشدار تنها یک تحلیل شخصی نیست. مایکل اورن، سفیر سابق رژیم صهیونیستی در واشنگتن، با اشاره به تجربه اخیر میگوید: «آمریکا در نبرد با حوثیها ۳ جنگنده از دست داد؛ آنها حوثی بودند، حالا ایران را تصور کنید». او تأکید میکند انبوه موشکها، پهپادها و قایقهای انتحاری ایران، تهدیدی جدی برای نیروی دریایی آمریکا محسوب میشود.
دیوید پاین، افسر سابق ارتش آمریکا و کارشناس استراتژی امنیت ملی، با صراحت بیشتری از توانمندیهای ایران میگوید: «ایران موشکهای هایپرسونیکی دارد که ما نمیتوانیم آنها را رهگیری کنیم. بسیار محتمل است بتوانند به یک ناو هواپیمابر آمریکایی ضربه بزنند یا مجبور به عقبنشینیاش کنند. این ضربهای عظیم به اعتبار ایالات متحده خواهد بود».
پاین همچنین به توانمندیهای سایبری تهاجمی ایران اشاره و پیشبینی میکند هرگونه حمله به ایران میتواند با پاسخ گسترده علیه ۵۰ پایگاه نظامی آمریکا در منطقه مواجه شود. او هشدار میدهد چنین جنگی هفتهها یا ماهها طول خواهد کشید و هزاران جسد آمریکایی بر جا خواهد گذاشت.
شاید تندترین انتقادات از جناح راست و از سوی استیو بنن، استراتژیست سابق ترامپ، مطرح شده باشد. بنن با لحنی خشمگین میگوید: «ترامپ داره به «اول آمریکا» خیانت میکنه. چرا نتانیاهو خودش نمیره با ایران بجنگه و ترامپ رو وادار به جنگ کرده؟». او تأکید میکند ترامپ با شعار «بدون جنگ جدید» انتخاب شد اما اکنون دارد «همون بازی کثیف هیلاری کلینتون و سامانتا پاور» رو تکرار میکنه. بنن از نفوذ لابی اسرائیل و نومحافظهکاران به عنوان عامل اصلی این چرخش نام میبرد و هشدار میدهد: «این جنگ ما رو نابود میکنه. تریلیونها دلار از جیب مردم میره، هزاران تابوت برمیگرده، اقتصادمون فرومیپاشه و در نهایت آمریکا ضعیفتر و حقیرتر میشه».
آمارها نیز نشان میدهد ترامپ در شرایطی به سمت جنگ گام برمیدارد که محبوبیت او در پایینترین سطح قرار دارد. شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم صهیونیستی در گزارشی اعلام کرد تنها ۴۲ درصد آمریکاییها از عملکرد ترامپ راضی هستند و ۵۵ درصد کاملاً ناراضیاند. مهمتر اینکه، تنها یک درصد آمریکاییها «جنگ برای حل مناقشات خارجی» را اولویت ملی میدانند.
دیوید پاین با استناد به همین آمار هشدار میدهد: «اگر ترامپ در دام نتانیاهو بیفتد، ایران تنگه هرمز را مسدود خواهد کرد و قیمت نفت افزایش مییابد و باعث افزایش هزینههای زندگی میشود، جمهوریخواهان هر ۲ مجلس کنگره را در نوامبر از دست خواهند داد و به عنوان رئیسجمهوری شکستخورده در یادها خواهد ماند».
آکسیوس، رسانه آمریکایی نیز با نگاهی به پیامدهای اقتصادی هشدار میدهد قیمت نفت در صورت درگیری با ایران میتواند به ۱۳۰ دلار در هر بشکه برسد و قیمت بنزین در آمریکا تا ۳ دلار در هر گالن افزایش یابد. این یعنی تورم بیشتر و فشار مضاعف بر سفرههای مردم آمریکا که پس از انتخابات کنگره، میتواند به معنای پایان راه ترامپ باشد.
اظهارات اخیر دیوید پاین درباره عملیات «وعده صادق» ایران علیه اسرائیل نیز گویای تغییر معادلات بازدارندگی در منطقه است: «ایران نشان داد میتواند تلآویو را در ۶۰۰ ثانیه با موشکباران ویران کند و کسی هم نمیتواند از آن محافظت کند. اسرائیل دیگر بازدارندگی ندارد».
به گفته پاین، همین واقعیت دلیل اصلی موافقت نتانیاهو با طرح آتشبس بود: «ایران در برابر توانمندی ترکیبی آمریکا و اسرائیل آنقدر ایستاد تا آنها تقاضای آتشبس دادند».
آنچه از جمعبندی تحلیلهای کارشناسان امنیتی و نظامی آمریکا برمیآید، تصویری از یک ماجراجویی پرمخاطره است که میتواند به قیمت حیات سیاسی ترامپ تمام شود. ایران امروز با برخورداری از موشکهای هایپرسونیک، توانمندیهای سایبری پیشرفته و انبوهی از پهپادها و موشکهای کروز، به قدرتی منطقهای تبدیل شده که حتی مقامات سابق پنتاگون نیز درباره توانایی آن در نابودی ناوهای آمریکایی هشدار میدهند.
در سوی دیگر، افکار عمومی آمریکا که از جنگهای بیپایان خسته شده، حاضر به پرداخت هزینه یک جنگ دیگر نیست. ترامپ که خود را آماده انتخابات نوامبر میکند، میان چکش نتانیاهو و سندان رأیدهندگان آمریکایی گرفتار شده. اگر او به دام جنگ بیفتد، احتمالاً همانگونه که تحلیلگران هشدار میدهند، به عنوان رئیسجمهوری شکستخورده در تاریخ یاد خواهد شد؛ کسی که وعده «اول آمریکا» را فدای منافع یک دولت خارجی کرد.
*عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی