آخرین وضعیت ذخایر آبی

گروه اجتماعی: با وجود اینکه ۵ ماه از سال آبی سپری شده ولی شواهد گویای آن است که میانگین بارش‌ها در کشور مناسب نبوده و بارش‌های پاییز و 2 ماه زمستان نتوانسته جبران‌کننده ‌بارش‌های کم گذشته شود. در چنین شرایطی با توجه به روزهای پایانی سال کارشناسان هشدار می‌دهند اگر قرار است خانه‌تکانی انجام شود، مردم در صرفه‌جویی آب دقت بیشتری به خرج دهند، چرا که به دلیل افت بارش‌ها بخش عمده سدهای مهم کشور ذخایر آب چندانی ندارند، آنطور که 6 استان تهران، البرز، قزوین، مرکزی، قم و همدان در وضعیت بسیار نامناسب منابع آبی قرار دارند. در واقع سدهای پنجگانه تهران همچنان رکورددار خشکی هستند، به گونه‌ای که در مجموع ۱۳۲ میلیون مترمکعب آب دارند. گزارش‌ها حاکی است سدها که عمده‌ترین منابع تامین آب سطحی مورد نیاز هستند، فقط با ۴۱ درصد پرشدگی وارد ماه آخر زمستان شده‌اند و انتظار می‌رود در این ماه وضعیت بارشی سبب بهبود شود. براساس تازه‌ترین آمارهای شرکت مدیریت منابع آب ایران، از ابتدای سال آبی جاری تا دومین روز اسفندماه، میزان آورد رودخانه‌ها به سدها ۱۰ میلیارد و ۹۳۰ میلیون مترمکعب شده است. این میزان در مقایسه با ۹ میلیارد و ۱۰ میلیون مترمکعب سال گذشته، از رشد ۲۱ درصدی برخوردار شده است.  با وجود رشد آورد آب به سدها اما حجم آب موجود در آنها به دلیل برداشت‌ها با کاهش ۵ درصدی همراه شده است. بر این اساس از ابتدای سال آبی جاری تا ۲ اسفندماه، حجم آب موجود در سدهای مهم و بزرگ کشور به رقم ۲۱ میلیارد و ۱۴۰ میلیون مترمکعب رسید. این رقم در مقایسه با ۲۲ میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب سال گذشته کاهش ۵ درصدی را نشان می‌دهد. البته بارش‌ها در برخی مناطق کشور نرمال و حتی فراتر از نرمال بوده است طوری که ذخایر سدها در این مناطق مناسب و قابل توجه است، به طور مثال سد بوکان در استان آذربایجان غربی، استقلال، سرنی، شمیل و نیان در استان هرمزگان، نسا در استان کرمان و کهیر در استان سیستان‌وبلوچستان از رشد عالی موجودی آب نسبت به سال گذشته برخوردار شده‌اند ولی در مقابل سدهای پنجگانه تهران همچنان رکورددار خشکی هستند، به گونه‌ای که در مجموع ۱۳۲ میلیون مترمکعب آب دارند.
در این باره، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی در گفت‌وگو با «وطن امروز» به افت شدید منابع و ذخایر آبی در تهران و برخی استان‌ها نظیر البرز، قزوین، مرکزی، همدان و قم اشاره کرد و اظهار داشت: بارش‌ها در سال آبی جاری تاکنون در این مناطق به هیچ وجه نتوانسته کسری منابع آبی گذشته را جبران کند و ذخایر و منابع آب را بهبود بخشد به طوری که ‌اکنون سدهای تهران در آستانه خشکیدگی قرار دارند و منابع آن آبی است که از سرشاخه‌ها وارد سد شد و مستقیم به شبکه توزیع کلانشهر تهران تزریق و مصرف می‌شود. احد وظیفه با بیان اینکه بارندگی‌ها در تهران نسبت به سال گذشته به کمتر از نصف رسیده است و این پدیده تاثیر منفی زیادی بر منابع آبی این کلانشهر با 11 میلیون جمعیت مصرف‌کننده برجا می‌گذارد، افزود: اکنون آبی در پشت سدهای تهران نیست و تامین نیازها اغلب از طریق منابع زیرزمینی انجام می‌شود که تداوم این شیوه به دلیل برداشت‌های بی‌رویه سالانه چالش‌برانگیز خواهد بود. وی بیان کرد: کاهش بارش‌ها و افت منابع آب‌های زیرزمینی تهرانی‌ها را با واقعیتی انکار‌ناپذیر درباره کم‌آبی و احتمال جیره‌بندی آب در سال آینده مواجه کرده است؛ دبی ورودی آب به سدهای تهران و البرز بشدت کاهش یافته است و از آنجا که مصرف آب همچنان بالاست ولی در مقابل صرفه‌جویی چندانی در این زمینه انجام نمی‌شود، بنابراین نباید انتظار داشت با چنین شرایطی جیره‌بندی آب اتفاق نیفتد. رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی با بیان اینکه پیش‌بینی‌‌ها حاکی است در هفته پایانی سال بارش‌های مناسبی در تهران و دامنه البرز اتفاق می‌افتد، افزود: اگر این بارش‌ها مناسب باشد فقط تشنگی سدها را برطرف می‌کند، چرا که میزان انباشت منابع آب پشت سدها در تهران و برخی استان‌هایی که نام برده شد به دلیل کم‌بارشی‌های گذشته جوابگوی نیازها نیست. وی در ادامه اظهار داشت: چشم‌انداز بلندمدت داده‌های هواشناسی نشان می‌دهد در سال آینده ایران با پدیده بارش‌های سیل‌آسا در صورت ورود به فاز ال‌نینو مواجه خواهد شد و این پدیده جوی با بارش‌های تند و مناسب باعث خواهد شد پاییز خوبی از لحاظ بارندگی داشته باشیم. وظیفه خاطرنشان کرد: معمولا سال‌هایی که پدیده جوی ال‌نینو رخ می‌دهد بارندگی‌ها نرمال و فرانرمال اتفاق می‌افتد، بنابراین انتظار این است که شروع سال آبی سال آینده خوب باشد اما باید به صراحت گفت: در تابستان برخی استان‌ها با چالش آب مواجه خواهند شد که تهران جزء این مناطق است، بنابراین صرفه‌جویی در مصرف آب ضرورتی اجتنب‌ناپذیر برای مواجه نشدن با جیره‌بندی آب است.
* برف و باران دوباره میهمان کشور می‌شود
در پی ورود سامانه بارشی جدید به کشور، از فردا (سه‌شنبه) اغلب استان‌ها با بارش برف و باران مواجه می‌شوند؛ بارش‌هایی که طبق پیش‌بینی  سازمان هواشناسی تا پایان هفته به صورت پراکنده ادامه خواهد داشت. رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا درباره وضعیت جوی در روزهای نخست ماه پایانی سال اظهار کرد: سه‌شنبه (۵ اسفند) با ورود سامانه بارشی از غرب کشور بتدریج در این مناطق افزایش ابر و بارش آغاز خواهد شد. به همین سبب، ‌سه‌شنبه در شمال‌ غرب، غرب، استان‌های ساحلی دریای خزر، ارتفاعات و دامنه‌های جنوبی البرز و ارتفاعات زاگرس مرکزی شاهد بارش باران، گاهی رعد و برق و وزش باد خواهیم بود. صادق ضیاییان ادامه داد: چهارشنبه (۶ اسفند) این شرایط برای نیمه شرقی سواحل دریای خزر، خراسان شمالی و شمال خراسان رضوی، استان‌های واقع در دامنه‌های جنوبی البرز و به ‌صورت پراکنده و خفیف برای غرب کشور پیش‌بینی می‌شود همچنین پنجشنبه (۷ اسفند) در شمال آذربایجان شرقی، شمال اردبیل و غرب سواحل دریای خزر وقوع رگبار خفیف دور از انتظار نیست. رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا درباره وزش باد و احتمال خیزش گرد و خاک نیز گفت: یکشنبه و دوشنبه در شمال غرب و غرب کشور، سه‌شنبه در نیمه غربی کشور و چهارشنبه برای اغلب مناطق کشور به جز سواحل دریای خزر وزش شدید باد و در مناطق مستعد پدیده گرد و خاک و کاهش دید پیش‌بینی می‌شود. ضیاییان در ادامه اظهار کرد: دوشنبه تا چهارشنبه (۴ تا ۶ اسفند) دریای خزر و از یکشنبه تا چهارشنبه (۳ تا ۶ اسفند) به تناوب خلیج ‌فارس و تنگه‌هرمز مواج و متلاطم خواهند بود. اداره‌ کل هواشناسی استان تهران نیز نسبت به وزش شدید باد در تهران،‌ بارش پراکنده باران و کاهش دما تا ۶ درجه سانتیگراد طی روزهای آتی هشدار داد. بر اساس این هشدار، وزش نسبتا شدید تا شدید باد در نیمه‌شمالی، گاهی وزش باد خیلی شدید در مناطق شمال‌ شرق و در نیمه‌جنوبی و مرکزی نیز در بعضی ساعت‌ها وزش شدید باد تا خیلی شدید و گاهی گرد و خاک پیش‌بینی می‌شود. بنا بر اعلام اداره‌کل هواشناسی استان تهران، حاکمیت این شرایط جوی طی دوشنبه (۴ اسفند) در غرب، شمال و شمال ‌شرق، سه‌شنبه (۵ اسفند) در تمام سطح استان و چهارشنبه نیز در تمام سطح استان بویژه غرب و جنوب دور از انتظار نیست.    اداره‌کل هواشناسی استان تهران در ادامه این هشدار از فعالیت ناپیوسته و پراکنده سامانه بارشی خبر داد و اعلام کرد. براساس این هشدار، در بعضی ساعات، بارش باران و گاهی رگبار و رعد و برق در نیمه‌شمالی و غربی استان، همچنین در ارتفاعات بالادست و قله‌ها، مه‌آلودگی و در بعضی ساعات بارش برف و گاهی باران، احتمال کولاک برف و بارش تگرگ و در نیمه جنوبی استان نیز گاهی بارش پراکنده و احتمال رگبار و رعد و برق از اواخر وقت دوشنبه تا چهارشنبه (۴ تا ۶ اسفند) پیش‌بینی می‌شود.  همچنین کاهش محسوس دما از بامداد چهارشنبه تا بامداد پنجشنبه (۶ تا ۷ اسفند) به ‌طور میانگین ۴ تا ۶ درجه سیلیسیوس دور از انتظار نیست.