از همان روزهای ابتدایی حوادث تروریستی دیماه، دستگاه قضا به صراحت اعلام کرد با مجرمانی که در این اغتشاشات، مرتکب جنایت شدند، هیچ گونه مماشات و اغماضی نخواهد شد، از طرفی عناصر آشوبگر در جریان ناآرامیهای اخیر که به اموال عمومی و مایملک مردم خسارت وارد کردهاند، علاوه بر تحمل مجازاتهای قانونی، باید خسارت آن را را نیز بپردازند؛ همچنین با همدستان دشمن که با حمایتهای مالی جوانان را تحریک و ترغیب به آمدن به خیابان کردهاند، برخورد سختی خواهد شد. کسانی که دست به تخریب اموال عمومی و خصوصی، آتشسوزی مساجد و اماکن مذهبی زدهاند در صورت محرز بودن جرم به سزای عملشان میرسند. حال به دنبال شناسایی و دستگیری گسترده لیدرها و عوامل اغتشاشات آشوبهای دیماه، برخی دستگیرشدگان در محاکمهها به فعالیتهای مجرمانه خود اعتراف کردهاند؛ آنها که علاوه بر مجازات جرم، باید در جبران خسارات نیز سهیم شوند. سهم جبران خساراتی که رئیس دستگاه قضا اعلام کرده است بسیار سنگین خواهد بود. دستگاه قضا معتقد است برای مجازات عوامل تروریستی حادثه دیماه حتی قوانین باید به گونهای بازنگری شود که آنها در صورت اثبات جرم به سزای عملشان برسند. در این باره حجتالاسلام والمسلمین غلامحسین محسنیاژهای، دیروز در نشست شورایعالی قوه قضائیه با اشاره به دستورات مشخص در ارتباط با بازنگری و بازآرایی قوانین مرتبط با مقابله با فساد و جرائم، ابلاغیه فسادستیزی و بایدهای مبارزه همهجانبه با فساد صادر کرد. وی افزود: عدهای معتقدند کسانی که در اغتشاشات اخیر به انحای مختلف، حامی و محرک اغتشاشات بودند باید جریمه مالی سنگین شوند؛ سؤال آن است که آیا در این رابطه، قانون اجازه افزایش مبلغ جریمه به هر میزانی را میدهد؟ یا موضوع دیگر، بحث تبدیل مجازات حبس به جزای نقدی است؛ محکومی که طبق قانون باید ۳ سال حبس تحمل کند را نمیتوان به عنوان مثال ۱۰ میلیارد تومان جریمه نقدی کرد؛ بعضاً ممکن است فرد چنین برآورد و محاسبه کند که جریمه نقدی بدل از حبس، در برابر انتفاع مادی حاصل از ارتکاب جرم، برای او صرفه دارد؛ اینها مقولاتی است که در بازنگری و بازآرایی قوانین مرتبط با مبارزه با فساد باید مدنظر قرار گیرند. وی افزود: معنای مبارزه با فساد نیز فقط بگیر و ببند و حبس نیست؛ این یک بخش از مقوله مبارزه با فساد است، لکن آن بخش و مقولهای که مهمتر است، شناسایی گلوگاهها، ریشهها و زمینههای فساد و انسداد آنها و اتخاذ شیوههای عالمانه برای جلوگیری از رویش و ایجاد منافذ فساد است. رئیس قوه قضائیه با تبیین و تشریح شاخصههای مبارزه عالمانه و همهجانبه با فساد تاکید کرد: مبارزه با فساد و مفسد باید حائز جنبههای بازدارنده باشد؛ باید هزینه فساد را به گونهای بالا ببریم که اساساً ارتکاب فساد برای هیچکس، صرفهای نداشته باشد؛ باید کاری کنیم که مفسد از تکرار فساد پشیمان شود؛ باید ریشهها و زمینههای فسادزا را مسدود کنیم؛ باید امنیت فعالان سالم در عرصههای مختلف بویژه عرصههای اقتصادی را تأمین و تضمین کنیم؛ باید مبارزه ما با فساد اقتصادی به گونهای باشد که آثارش در ارتقای امنیت سرمایهگذاری و حمایت از تولیدگران و سرمایهگذاران هویدا شود. باید مقابله با فساد بهگونهای باشد که آنهایی که به انحای مختلف از جمله با ترک فعلها و اجرای معیوب قانون، چوب لای چرخ تولید کشور میگذارند، حساب کار دستشان بیاید. محسنیاژهای عنوان کرد: طی روزهای اخیر تعمیق و تدقیقی در برخی قوانین و مقررات مرتبط با مبارزه با فساد داشتم؛ استنباط و استنتاج من آن است که با همین ظرفیتهای قانونی موجود، میتوانیم عالمانهتر و مجدانهتر، به مقابله با فساد و انسداد ریشههای فسادزا بپردازیم؛ علیایحال، به دنبال تعمیق و تدقیقی که داشتم، جلسهای را با برخی مقامات ذیربط قضایی و حقوقدانان برگزار کردم و نکات مدنظر در حیطه مبارزه عالمانهتر و مجدانهتر با فساد را با آنان در میان گذاشتم؛ طی آن جلسه مقرر شد مقامات ذیربط قضایی، سلسله نشستهایی را با سایر مقامات و دستگاههای مسؤول داشته باشند و با آنان نیز تفاهماتی در راستای بهینه کردن مقوله مبارزه با فساد حاصل شود.
* لزوم بازنگری و بازآرایی در حیطه مبارزه با فساد
محسنی اژهای با اشاره به تکلیف معاونت حقوقی قوه قضائیه در ارتباط با امر مبارزه با فساد، اظهار کرد: معاونت حقوقی قوه قضائیه باید یک بازنگری و بازآرایی در حیطه مبارزه با فساد و مسائل و موضوعات مرتبط با این عرصه خطیر داشته باشد. باید از همه ظرفیتهای قانونی موجود در امر مبارزه با فساد استفاده کرد و در صورت لزوم، به اصلاح و تکمیل قوانین در این عرصه مبادرت ورزید؛ در این راستا، معاون حقوقی قوه قضائیه که یک روحانی جوان و فاضل و مرتبط با نهادهای حوزوی و مجامع دانشگاهی است میتواند هرچه بیشتر از نخبگان حوزه و دانشگاه کمک و مساعدت دریافت کند. رئیس دستگاه قضا تصریح کرد: در مواردی شاهد هستیم که قانون وجود دارد اما به درستی اجرا نمیشود و اساساً روش اجرای قانون، ایجاد مشکل و بعضاً فساد میکند؛ به اینگونه موارد نیز باید ورود جدی داشته باشیم و اجازه ندهیم شیوه نامطلوب و فسادزایی در اجرای قانون پیادهسازی شود. در مواردی نیز قانون، ابهام و اجمال دارد و همین مبهم و مجمل بودن، سبب اجرای نادرست و معیوب آن میشود؛ این موارد را نیز باید برطرف کنیم. رئیس عدلیه عنوان کرد: در مواردی، نوع و میزان مجازات مفسد از بازدارندگی و تاثیر لازم برخوردار نیست؛ در اینگونه موارد، فرد چنین محاسبه میکند که فلان عمل مجرمانه و مفسدانه را مرتکب میشوم و به انتفاع مادی میرسم و نهایتاً مقدار مشخصی حبس تحمل میکنم یا مقدار مشخصی جریمه میپردازم! اما چنانچه فرد بداند در صورت ارتکاب آن عمل مجرمانه و مفسدانه، بهایی که باید بپردازد، بیش از انتفاع مادیاش است، طبیعتاً به سمت ارتکاب آن عمل نمیرود.
محسنیاژهای اظهار کرد: در پارهای موارد، حبسها تشدید میشوند اما مجرم چنین میانگارد که این تشدید حبسها، اجرایی نمیشود و با گذشت زمان، بر اساس قانون تخفیفهایی حاصل میشود؛ این فقره نیز در بازنگری و بازآرایی قوانین مرتبط با مبارزه با فساد باید مطمح نظر قرار گیرد.
* مسؤولان قضایی به هیچ وجه کار امسال را به سال آینده موکول نکنند
رئیس دستگاه قضا در ادامه خطاب به همه مسؤولان قضایی در سراسر کشور توصیههایی مهم ارائه کرد و گفت: با توجه به قرار گرفتن در روزهای پایانی سال، مسؤولان قضایی در سراسر کشور توجه داشته باشند به هیچ وجه کار امسال را به سال آینده موکول نکنند؛ همچنین مسؤولان قضایی ذیربط نسبت به ساماندهی کامل آمار موجودی، ورودی و مختومه پروندهها در مراجع و شعب قضایی اهتمام داشته باشند؛ مسؤولان ذیربط توجه کنند مبادا پروندههایی در شعب قضایی، رسوب کنند و در آمارگیریهای ماهانه همواره جزء موجودیها باشند و مختومه نشوند؛ اگر چنین پروندههایی وجود دارند، نسبت به تعیین تکلیف آنها تدابیر ویژهای اتخاذ شود. رئیس عدلیه اظهار کرد: با توجه به اینکه در نیمه دوم سال جاری، تعطیلات غیرمترقبهای در کشور داشتهایم، در برخی موارد برخی اوقات رسیدگیهای قضایی با تجدید مواجه شدهاند، از این رو مسؤولان قضایی ذیربط با کار جهادی نسبت به تسریع در برگزاری اوقات رسیدگی تجدیدشده اهتمام ویژه داشته باشند و توجه کنند مبادا به واسطه این تأخیرها حقی از مردم و اصحاب دعوی و شکایتها ضایع شود. رئیس قوه قضائیه همچنین با اشاره به یاوهگوییها و تهدیدهای مستمر و ممتد رئیسجمهور سبک مغز آمریکا علیه ملت ایران گفت: رئیسجمهور بیمایه و پست و سفله آمریکا باید بداند مردم ایران اسلامی شاگردان مکتب قرآن و اسلام ناب هستند و با این قبیل لشکرکشیها و تهدیدات نظامی، نه میترسند و تسلیم میشوند و نه از حقوق و عزت و کرامتشان، عقب مینشینند؛ برعکس، این تهدیدها سبب انسجام و وحدت بیشتر مردم ایران در برابر مستکبران و عنودان میشود. چنانچه آمریکا یا رژیم صهیونیستی حماقت کنند و بر مبنای محاسبات و برآوردهای غلطی که از ناحیه برخی معاندان و وطنفروشان به آنها میرسد، بخواهند ضربهای به ملت ایران وارد کنند، اطمینان داشته باشند پاسخی کوبنده و ضربه سنگینتری را دریافت خواهند کرد.