دیوید یاین، افسر سابق ستاد فرماندهی ارتش آمریکا و از کارشناسان سرشناس جنگ، به تازهگی مطلب قابل تاملی در شبکه ایکس منتشر کرد و با اشاره به گزارشات رسمی رسانههای آمریکایی درباره خسارات وارد آمده به پایگاههای آمریکایی در منطقه غرب آسیا، نوشت این خسارات، طی ۸۰ سال گذشته و پس از جنگ دوم جهانی تاکنون، بیسابقه بوده است.
وی در این باره نوشت: «نیویورک تایمز گزارش میدهد ایران تا حد زیادی در نابودی ۱۳ پایگاه نظامی آمریکا در خاورمیانه موفق بوده است. از زمان امپراتوری ژاپن در طول جنگ دوم جهانی ، هیچ دشمنی برای آمریکا تا این حد در حمله همزمان به این تعداد پایگاه نظامی آمریکا موفق نبوده است. با این حال، ترامپ بیش از یک هفته پیش به ما گفت ایالات متحده ۱۰۰٪ ظرفیت نظامی ایران را نابود کرده است. اگر او را یک دروغگوی بیمار بنامیم، کم گفتهایم».
اظهارنظر این کارشناس نظامی آمریکایی درباره دروغگوییهای ترامپ در قبال جنگ علیه ایران، یکی از صدها اظهار نظری است که از ابتدای جنگ تاکنون درباره مواضع عجیب و دروغ ترامپ مطرح شده است.
۴ هفته از جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران میگذرد. مدت زمانی که ترامپ قبل از آغاز جنگ، آن را حداکثر زمان ممکن برای جنگ دانسته بود. رئیسجمهور آمریکا قبل از حمله به ایران و حتی در روزهای نخست جنگ، بارها مدعی شده بود این جنگ طولانی نخواهد بود. ترامپ یک بازه زمانی ۴ روزه تا ۴ هفتهای درباره جنگ مطرح کرده بود. با این وجود، رسانههای آمریکایی به نقل از منابع نزدیک به رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرده بودند ترامپ معتقد است جنگ علیه ایران تنها ۴ روز طول میکشد. این دیدگاه ترامپ، منطبق بر باور او درباره اعمال ایده جنگ ونزوئلا علیه ایران بود. ترامپ تصور میکرد ترور رهبر انقلاب و حملات شدید به ایران در ساعات و روزهای اول جنگ، باعث عقبنشینی و نهایتا تسلیم جمهوری اسلامی میشود. این پلن A ترامپ بود. در واقع او تصور میکرد نهایتا در روز چهارم جنگ یا حتی زودتر، ایران تسلیم میشود. چند ساعت پس از آغاز حمله به ایران، آمریکا از طریق برخی واسطهها، به ایران پیشنهاد آتشبس و تسلیم داده بود. این پیشنهاد منطبق بر تلقی ترامپ بر تسلیم ایران بود؛ تلقیای که زود رنگ باخت.
ایران بلافاصله پس از شروع جنگ، کنترل تنگه هرمز را به دست گرفت و مانع عبور و مرور از آن شد. سپس حملات شدید و گستردهای به پایگاههای آمریکا در کشورهای منطقه انجام داد. همزمان با انبوهی از موشک، به رژیم صهیونیستی حمله کرد. این اقدامات ایران باعث غافلگیری ترامپ شد. او در این مرحله، پلن B خود را به اجرا گذاشت و آن تشدید حملات به ایران و تهدید حمله به زیرساختها بود تا از این طریق، ایران را وادار کند تنگه هرمز را باز کرده و نهایتا تسلیم خواستههای آمریکا شود. حالا ۴ هفته از جنگ گذشته است و ترامپ در این مرحله نیز شکست خورد.
به اعتقاد اکثر کارشناسان و رسانههای بینالمللی، ترامپ کاملا غافلگیر شده است و هیچ ایده و برنامه ای برای مدیریت یا خروج از جنگ ندارد. اکنون یکی از مهم ترین محورهای انتقاد مقامات و صاحبنظران آمریکایی از ترامپ، فقدان ایده، برنامه و استراتژی جنگی است. از سناتور کریس مورفی گرفته تا جو کنت، رئیس مستعفی مرکز مبارزه با تروریسم در دولت ترامپ تا جان مرشایمر بر یک موضوع متفقالقول هستند و آن استیصال ترامپ در مدیریت جنگ و درماندگی او نسبت به چگونگی خروج از این جنگ است.
چون مستأصل است
درماندگی ترامپ، ریشه اصلی اظهارات و ادعاهای عجیب و کذب او درباره وضعیت جنگ است. ترامپ روز چهارشنبه در اظهارنظری قابل تامل گفت اگر به رسانهها نگاه کنیم آمریکا جنگ را باخته است. او با این اظهارنظر تلاش کرد اعتبار مطالب رسانهها درباره شکست دولت او در جنگ علیه ایران را زیر سوال ببرد. اما ترامپ با این اظهارنظر، ناخواسته اذعان کرد به اعتقاد اکثر رسانهها و کارشناسان آمریکایی و اروپایی، آمریکا جنگ را باخته است.
در طول ۴ هفته گذشته ترامپ تلاش کرده است در مقابل روایت رسانهها از تحولات جنگ، یک روایت متفاوت بسازد؛ روایتی که آمریکا را پیروز جنگ و همه اهداف مد نظر ترامپ از شروع جنگ را محقق شده میداند.
با این حال اما واقعیات میدانی و سیاسی جنگ به گونهای است که روایت متفاوت ترامپ را به یک تصویر کاریکاتوری و هجوآمیز تبدیل کرده است؛ روایتی که باعث شده کارشناسان آمریکایی او را یک دروغگوی بیمار بدانند و عدهای دیگر، با کنایه بگویند ترامپ گویی در یک جهان دیگر و درگیر یک جنگ خیالی شده است.
این توصیف از رفتار ترامپ، به خاطر حجم و شدت غیر واقعی بودن ادعاهای او است. این ادعاهای عجیب به گونهای است که بعضا مخاطبان تصور میکنند او دارد جوک تعریف میکند.
یک مرور مختصر بر این اظهارات و ادعاهای ترامپ، تصویر دقیقی از آشفتگی فضای ذهنی و استیصال او ارائه میدهد. پس از اقدام سریع ایران در انسداد تنگه هرمز، در حالی که تصاویر ماهوارهای و همینطور مراکز معتبر جهانی از توقف عبور و مرور در تنگه هرمز خبر دادند، ترامپ در اظهارنظری عجیب مدعی شد عبور و مرور از تنگه هرمز ادامه دارد و کشتیها و نفتکشها در حال رفت و آمد از تنگه هرمز هستند. پس از افزایش سریع قیمت نفت و تایید انسداد تنگه هرمز توسط شرکتهای بزرگ دنیا، ترامپ اینبار ادعای خود را پس گرفت و گفت ارتش آمریکا، اسکورت نفتکشها و کشتیها را برای عبور از تنگه هرمز بر عهده گرفته است. این ادعا نیز به سرعت رنگ باخت و نهایتا هم وزارت دفاع و هم وزارت انرژی آمریکا اعتراف کردند ارتش این کشور نمیتواند شناورها را در تنگه هرمز اسکورت کند. چند روز بعد، ترامپ از تشکیل یک ائتلاف بینالمللی و اقدام نظامی برای بازگشایی تنگه هرمز خبر داد. با این حال اما درخواستهای او از کشورهای اروپایی و آسیای شرقی برای مشارکت در این اقدام نظامی، ناکام ماند.«نه» کشورهای اروپایی به درخواست ترامپ، با عصبانیت شدید او همراه شد. ترامپ که ابتدا مدعی شده بود یک ائتلاف بینالمللی برای بازگشایی تنگه هرمز تشکیل داده، حالا با عصبانیت، اروپاییها را به خاطر رد کردن درخواست او، تهدید میکند.
ترور رهبر انقلاب نیز یکی دیگر از موضوعاتی بود که ترامپ ادعاهای عجیب و مضحک زیادی پیرامون آن مطرح کرد. او ابتدا مدعی شد به غیر از رهبر انقلاب، گزینههای اول و دوم جانشینی ایشان نیز ترور شدهاند. وی سپس مدعی شد خودش برای رهبری ایران گزینه دارد. حتی گفت رهبر جدید ایران خواستار مذاکره و گفتوگو با او شده است. با این حال اما ۲ روز پس از طرح این ادعا، ترامپ در پاسخ به خبرنگاری که از او درباره گزینه جانشینی رهبر انقلاب پرسیده بود با عصبانیت گفت نمیداند قرار است چه کسی در ایران به عنوان رهبر جدید برگزیده شود. اما اوج دروغگویی و خیالپردازی ترامپ درباره این موضوع، ادعای اخیر او بود که گفت پس از ترور رهبر انقلاب، ایرانیها خواسته بودند خود او رهبری ایران را برعهده بگیرد که ترامپ این درخواست ایران را رد کرد. این ادعای مضحک، به وضوح دروغگویی و خیالپردازی ترامپ را نشان داد.
قدرت موشکی و پهپادی ایران، یکی دیگر از موضوعاتی بود که ترامپ درباره آن بارها ادعاهای دروغین مطرح کرده بود. او در همان هفته نخست جنگ مدعی شد ۱۰۰ ظرفیت موشکی و پهپادی ایران از بین رفته است. ترامپ تاکنون چندین بار دیگر نیز این ادعا را مطرح کرده است. این ادعا باعث شد موجی از انتقادات هجوآمیز علیه او مطرح شود به گونه ای که برخی از کارشناسان و روزنامهنگاران اسرائیلی نیز با اشاره به حملات موشکی مداوم و گسترده ایران به سرزمینهای اشغالی، این ادعا ترامپ را به سخره گرفتند.
اظهارات ترامپ مبنی بر نابودی توان پدافندی ایران نیز یکی دیگر از نمونه ادعاهای کذب و خلاف واقع ترامپ در روایت جنگ علیه ایران است. یکی از بارزترین نمونه های این اظهارات، ادعایی بود که تنها چند ساعت پس از اصابت موشک پدافند ایران به یک جنگنده نسل پنجم F35 بود. ترامپ در اظهارنظری مدعی شد سیستم پدافند ایران به کلی از بین رفته است و نیروهای مسلح ایران نمیتوانند حتی یک موشک به سمت جنگندههای آمریکایی و اسرائیلی شلیک کنند. تنها چند ساعت پس از این ادعا بود که سنتکام اعتراف کرد یک جنگنده F35 آمریکایی در آسمان ایران مورد اصابت موشکهای پدافند نیروهای مسلح ایران قرار گرفته است. نکته قابل تامل اینکه حمله ایران به این جنگنده آمریکایی، چند ساعت پیش از ادعای ترامپ مبنی بر نابودی کامل سیستم پدافند ایران رخ داد. به عبارتی ترامپ این ادعا را زمانی مطرح کرد که به طور قطع از مورد اصابت قرار گرفتن جنگنده F35 آمریکایی مطلع شده بود. این مورد، یکی از مواردی است که به وضوح دروغگویی و روایت تخیلی ترامپ از جنگ را نشان میدهد.
ماجرای عبور ۸ کشتی آمریکایی از تنگه هرمز نیز یکی دیگر از دهها و صدها ادعای کذب ترامپ درباره تحولات جنگ علیه است. ترامپ روز پنجشنبه مدعی شد ایران یک هدیه نفتی بزرگ به او داده است. منظور او عبور ۸ کشتی پاکستانی از تنگه هرمز بود. ترامپ مدعی بود این کشتیها متعلق به آمریکا هستند که با پرچم پاکستان عبور و مرور میکردند. با این حال پس از طرح این ادعا، تانکر ترکز این ادعا را تکذیب کرد. مقامات ایرانی نیز تاکید کردند این کشتیها و محموله آن متعلق به پاکستان بودند و مجوز عبور آنها از تنگه هرمز، بر اساس توافقات پیشین با پاکستان صادر شد.
یکی دیگر از دروغهای مضحک ترامپ درباره جنگ، ادعاهای اخیر او درباره مذاکره با ایران است. ترامپ در چند نوبت مدعی شد ایران خواستار توافق با آمریکا است. او در ادامه به گونهای اظهارنظر کرد که گویی آمریکاییها به صورت مستقیم در حال مذاکره با ایران هستند. این ادعا نیز به سرعت تکذیب شد.
برخلاف ادعاهای ترامپ، واقعیت این است که دولت ترامپ از طریق فعالسازی برخی کشورها مانند پاکستان، ترکیه و مصر، به دنبال متقاعد کردن ایران برای آتش بس است. در واقع آتشبس، پیشنهاد ترامپ است که از طریق این کشورهای واسطه با ایران مطرح شده است. در مقابل، ایران شروط خود را به واسطهها اعلام کرده است؛ شروطی مانند تضمین بینالمللی برای عدم حمله مجدد، دریافت غرامت و کنترل تنگه هرمز توسط ایران. البته برخی شروط دیگر نیز توسط ایران مطرح شده است اما این ۳ مورد، مهم ترین شروط ایران برای پذیرش آتشبس است. از سوی دیگر، با توجه به موقعیت ضعیف آمریکا در جنگ و استیصال ترامپ در چگونگی پایان دادن به درگیری، ایران دست بالا را گرفته است تا بتواند شروط خود را به ترامپ تحمیل کند. از سوی دیگر و به اعتقاد اکثر کارشناسان، ایران میداند طولانیتر شدن جنگ، باعث تضعیف بیشتر آمریکا میشود. به همین خاطر ایران برای تحقق شروط خود، بویژه اطمینان یافتن از عدم تکرار حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی، نشان داده است الزام و ضرورتی برای توقف جنگ ندارد. در واقع اکنون این آمریکاست که آتشبس را یک الزام ضروری میداند و به همین خاطر درخواست آتشبس داده است. با این حال اما ترامپ به گونهای صحبت میکند که گویی ایران مشتاق مذاکره و توافق است. البته این ادعاهای دروغ ترامپ درباره مذاکره، مورد اشاره کارشناسان و رسانههای بینالمللی نیز قرار گرفته است و اکثر تحلیلگران این را بیان کردهاند که بر اساس تحولات میدانی، این آمریکاست که به مذاکره و توافق نیازمند است و نه ایران. با این وجود اما ترامپ به گونهای صحبت میکند که انگار او پیروز بلامنازع جنگ است و ایران برای مذاکره و تسلیم در حال دست و پا زدن است.
اینکه دیوید یاین، افسر سابق ستاد فرماندهی ارتش آمریکا ترامپ را یک «دروغگوی بیمار» خوانده، به خاطر همین ادعاهای خلاف واقع است. حجم این دروغ ها به گونه ای است که گویی ترامپ در جهانی دیگر و درگیر یک جنگ دیگر است. آنچه ترامپ درباره جنگ ادعا میکند ۱۸۰ درجه با واقعیات جنگ در تناقض است. نکته قابل تامل اینکه تنها ترامپ و تا حدودی وزیر دفاع او است که چنین ادعاهایی را مطرح کرده و میکنند. در حالی که در کنار مقامات کنگره و تعدادی از مقامات دولت اول ترامپ، تقریبا اکثریت قریب به اتفاق کارشناسان، تحلیلگران و رسانههای دنیا، از آمریکا و اروپا گرفته تا روسیه و غرب آسیا و آسیای دور، تقریبا بر روی غافلگیر شدن ترامپ از قدرت پاسخگویی ایران، استیصال و کلافگی ترامپ برای مدیریت جنگ و خروج از آن و در نتیجه، شکست آمریکا در جنگ اتفاق نظر دارند؛ ترامپ روایتی کاملا متناقض و متضاد با واقعیات جنگ مطرح میکند. او مانند کودکی لجباز است که خرابکاری کرده، حالا نمیخواهد با واقعیت کنار بیاید و در حال انکار همه چیز است.
اکنون دنیا با یک پدیده جدید و البته عجیب و غریب مواجه شده است. رئیسجمهور آمریکا به طرز بیسابقهای دروغ میگوید. آن هم دروغهایی که واقعیت پیش چشم همه است. به عبارتی، در حالی که واقعیات مشهود و ملموس است و همه از آن مطلع هستند، ترامپ به طرز بچگانهای آنها را انکار کرده و دقیقا خلاف آن را میگوید. در واقع او دچار تخرخر شده است.