گروه بینالملل: با وجود آنکه حاکمان عرب ریاض تاکنون در حرفشنوی و اطاعت از «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا چیزی کم نگذاشتهاند اما ترامپ همچنان رهبران ریاض را به تمسخر میگیرد و حتی در مجامع و سخنرانیهای عمومی، حاکمان ریاض را تحقیر میکند. همین روز گذشته دونالد ترامپ که در یک مجمع سرمایهگذاری در میامی در حال سخنرانی بود، با لحنی تحقیرآمیز خطاب به محمدبنسلمان، ولیعهد عربستان سعودی که کنترل این کشور را در دست دارد، گفت او فکرش را هم نمیکرد کارش به این برسد که "بیاید و باسن من را بوس کند (از من چاپلوسی کند)"، واقعاً چنین فکری نمیکرد. فکر میکرد با یک رئیسجمهور معمولی آمریکایی طرف است که یک بازنده است و کشورش در حال سراشیبی است اما حالا مجبور است با من خوب رفتار کند. به او بگویید باید با من خوب باشد، (چون) مجبور است.
به گزارش "وطن امروز"، اصلاح بوسیدن ماتحت، یک اصطلاح رایج اما غیررسمی و غیرمودبانه در آمریکاست و کنایه از چاپلوسی شدید یک نفر نسبت به گوینده است. معنای این اصطلاح این است که یک نفر به شدت نیازمند دیگری است و به دلیل این نیاز همواره در حال التماس و تمنای خواستههای خود از فرد دیگری است. حالا ترامپ با گفتن این عبارت غیرمودبانه درباره ولیعهد عربستان سعودی، هم او را تحقیر کرده و هم خواسته نشان دهد ولیعهد عربستان همواره در حال التماس و وابستگی به کاخ سفید است.
البته این اولین بار نیست که ترامپ رهبران سعودی را تحقیر میکند و عبارات غیرمودبانه را درباره رهبران ریاض به کار میبرد. ترامپ در دوره اول ریاست جمهوری خود نیز در یک سخنرانی عمومی معروف درباره عربستان گفته بود: عربستان برای ما «گاوی شیرده» است که هر وقت بخواهیم از آن طلا و دلار میدوشیم و هر وقت شیرش تمام شود آن را سر میبریم.
ترامپ یک بار دیگر هم در یک جمع عمومی به ماجرای تماس تلفنیاش با پادشاه عربستان سعودی پرداخته بود که در آن خواستار پول بیشتر از سعودیها شده بود. ترامپ آن زمان درباره عربستان گفت: آنها چیزی جز پول نفت ندارند.
آنچه به نظر می رسد اینکه نگاه رئیس جمهور آمریکا به عربستان سعودی نگاه ابزاری است و در واقع کاخ سفید، سعودیها را عابربانک غرب آسیا برای پیادهسازی سیاستهای خود میداند. برهمین اساس نیز رئیسجمهور آمریکا هیچ ابایی از تحقیر مقامات عربستانی و اشاره مستقیم به سخنان تحقیرآمیزش درباره رهبران ریاض ندارد و خیلی راحت آنها را گاو شیرده یا چاپلوس خطاب میکند، چون میداند سعودیها هیچگاه حتی جرات اخم کردن و ابراز ناراحتی و نارضایتی از سخنان و مواضع رئیس جمهور آمریکا را ندارند.
تحقیر دوباره وسط جنگ
آنچه تحقیر دوباره سعودیها از سوی رئیسجمهور آمریکا را برجسته کرده است، مواضع تحقیرکننده ترامپ علیه بنسلمان درست در میانه جنگ علیه ایران است. این در حالی است که ریاض همه امکانات و پایگاههای خود را در اختیار ارتش آمریکا برای حمله علیه ایران قرار داده است و پیشتر نیز منابع غربی از تلاش بنسلمان برای ادامه جنگ با هدف براندازی نظام سیاسی در ایران خبر داده بودند. در همین ارتباط والاستریت ژورنال هفته گذشته در گزارشی اعلام کرد عربستان سعودی در حال لابی و فشار به ترامپ برای ادامه جنگ علیه ایران است.
همین رسانه آمریکایی همچنین در گزارش دیگری گفته بود متحدان آمریکا در ریاض کم کم به پیوستن به عملیات نظامی واشنگتن علیه تهران نزدیک میشوند و گامهای اخیر عربستان سعودی به آمریکا اجازه باز کردن خطوط حمله تازه علیه جمهوری اسلامی ایران را داده است. منابع آگاه به والاستریت ژورنال گفته بودند عربستان سعودی به تازگی با استفاده نیروهای آمریکایی از پایگاه هوایی «شاه فهد» در غرب این کشور موافقت کرده است. به گفته این منابع، بنسلمان به تصمیمگیری درباره پیوستن به حملات علیه ایران نزدیک است و تنها زمان آن مشخص نیست.
با این حال سوال اساسی این است: چرا بهرغم همراهی و همکاری تمامعیار سعودیها با آمریکا در جنگ علیه ایران، اما ترامپ ناگهان در سخنرانی عمومی خود فاز تحقیر ولیعهد سعودی را در پیش میگیرد؟
کارشناسان و ناظران تحولات جنگ با توجه به گزارش والاستریت ژورنال درباره توصیه پشت پرده بنسلمان برای ادامه حملات علیه ایران معتقدند تلاش سعودیها برای ادامه جنگ باعث شده ترامپ به این ذهنیت برسد که ریاض بهشدت از ایران هراس دارد و این هراس ریاض فرصت خوبی برای واشنگتن جهت بهرهبرداری حداکثری از سعودیهاست. در واقع ترامپ از ترس سعودیها در برابر ایران و توصیه ریاض به ادامه جنگ علیه ایران، در حال سوءاستفاده کردن است و در تلاش است سعودیها را همچنان به خود وابسته نگه دارد.
سوءاستفاده ترامپ از درماندگی آل سعود
این را نیز باید در نظر داشت که با استناد به گزارشها میتوان متوجه شد که رویه همیشگی دونالد ترامپ در دوران ریاست جمهوری خود، تحقیر ریاض و تلاش برای کسب حداکثر سود ازخاندان آلسعود بوده است. در این بین حاکمان عربستان نیز به دلیل سیاستهای تخاصمی، دخالتهای گسترده در کشورهای منطقه و عدم برخورداری از مولفههای راهبردی مشروعیت داخلی، چارهای جز سر فرود آوردن و کرنش در برابر درخواستهای رئیس جمهور آمریکا ندارند.
ترامپ پیشتر هم سال 2020 در گردهمایی حامیان خود در ویرجینیا و میسیسیپی خطاب به حاکمان عربستان گفته بود: ما از شما مراقبت میکنیم، شما بدون ما حتی ۲ هفته هم دوام نمیآورید! ترامپ همچنین آن زمان گفته بود که در تماس تلفنی با ملک سلمان به او گفته در صورت قطع حمایتهای نظامی واشنگتن، ایرانیها ظرف ۲ هفته عربستان را فتح میکنند. واشنگتنپست هم آن زمان مدعی شده بود که ترامپ برای مقابله با قدرت ایران و محور مقاومت در منطقه خواستار پرداخت 4 میلیارد دلار از ملک سلمان، پادشاه سعودی شده بود.
این در حالی است که براساس تجارب تاریخی، عربستان سعودی به انتقادهای کشورهای معمولی سریع واکنش نشان میدهد اما در مقابل انتقادها و اهانتهای ایالات متحده به دلیل وابستگی به این کشور، سکوت اختیار می کند. در همین ارتباط نیز«مضاوی الرشید» استاد مرکز خاورمیانه در «مدرسه اقتصاد لندن» در مقاله ای که در میدل ایستآی منتشر شد، بر این باور است که روابط عربستان و آمریکا در سایه دولت ترامپ تبدیل به روابطی بیپرده شده است که در این روابط هیچ گونه زبان دیپلماتیک یا همپیمانی و شراکتی دیده نمیشود، بلکه تنها قراردادی است که در آن طرف نیرومند تلاش می کند طرف ضعیف را تحت فشار قرار دهد واز آنجا که ترامپ به خوبی از شکنندگی حکومت عربستان آگاه است، پیوسته تاثیرپذیری عربستان را به رهبران این کشور گوشزد می کند تا آنها را همیشه در حالت اضطراب و ترس نگه دارد. به اعتقاد مضاوی الرشید، ترامپ همواره میخواهد با این روش سعودیها را وادار کند تا همیشه در مسیر راضی کردن آمریکا و اجرای خواستههای او قدم بردارند.