یک هفته پیش گزارشی را با تیتر «تولید روغن موتور آلمانی در اشتهارد!» در همین صفحه به چاپ رسيد و در آن به معرفی روغن موتورهایی پرداختیم که به نام وارداتی و با برند خارجی تولید و در بازار عرضه می‌شود.
روغن‌هایی که اگر به زعم صاحبان آنها (چنانچه صاحبی داشته باشند) خارجی‌اند چرا نمایندگی رسمی ندارند و اگر تولید داخل هستند چرا به نام خارجی و با برندهای معروف جهانی به متقاضیان ایرانی عرضه می‌شوند؟ آیا این رویه جز برای سودجویی، تقلب، فریب دادن شهروندان و از بین بردن سرمایه‌های ملی است؟
به طور قطع واحدهای نهان شده در پشت برندهای تقلبی اروپایی و آمریکایی به تنها چیزی که اهمیت می‌دهند سرازیر کردن ریال‌های بیشتر به دخل‌های خویش است و برای هموار کردن این مسیر نیز از هیچ کوششی دریغ نمی‌کنند؛ تا آنجا که به واحدهای صنفی تعویض روغن اشانتیون‌های پرو پیمان می‌دهند و از آنجا که هیچکدام از این نوع روغن‌ها قیمت درج شده روی قوطی و بطری ندارند لذا واحدهای تولیدی و عرضه کننده روغن به تعویض روغنی‌ها اجازه می‌دهند تا این گونه محصولات را گاه با صد درصد سود بفروشند که این هم به نفع واحد قلابی عرضه کننده روغن است و هم به نفع واحد صنفی تعویض روغن. بدیهی است از چنین سود سرشاری هیچ تعویض روغنی براحتی نمی‌گذرد و تلاش می‌کند تا مراجعه‌کنندگان به مغازه خود را مجاب کند از روغن موتوری که او پیشنهاد می‌کند، استفاده کنند. علاوه بر این در و دیوار مغازه خود را نیز پر از بنرهای تبلیغاتی روغن موتورهای بی‌نام و نشانی می‌کند که خود هم از بی‌صاحب بودن و بی‌کیفیت بودن آنها باخبر است ولی برای کسب سود بیشتر... شاید هر کاری لازم باشد.
واکنش سازمان حمایت
درست یک هفته پس از چاپ همان گزارش، سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان اسامی 8 واحد تولیدی روغن موتور با برندهای بی‌توجه به حقوق مصرف‌کنندگان را اعلام کرد. بنا به گزارش روابط عمومی سازمان حمایت برخلاف تأکید سازمان حمایت مبنی بر الزام واحدهای تولیدی روغن موتور به درج نشان استاندارد، قیمت مصرف‌کننده، ثبت نمایندگی شرکت‌های خارجی و عنوان دیگر مشخصات از جمله درجه گرانروی، سطح کیفیت کالا، کاربرد روغن موتور طبق طبقه‌بندی API، حجم خالص روغن موتور محتوی بر حسب لیتر و نام شرکت، علامت تجاری و نشانی شرکت تولیدکننده و عبارت تصفیه اول یا دوم روی همه محصولات تولیدی خود به زبان فارسی اما نتایج بررسی‌های به عمل آمده توسط کارشناسان این سازمان از مراکز فروش، حاکی از آن است که متاسفانه برخی از واحدهای مذکور همچنان در اجرای این قانون همراهی و اهتمام لازم را نداشته و از درج برخی مشخصات روی بسته‌بندی کالاهای مذکور به منظور مشابه‌سازی ظاهری با کالای خارجی امتناع می‌ورزند.
بر این اساس و به منظور معرفی برخی واحدهای تولیدی روغن موتور از طریق رسانه‌های عمومی به منظور آگاهی دادن به مصرف‌کنندگان، اسامی واحدهای مربوطه به شرح زير اعلام می‌شود:
1- روغن موتورهای فاقد درج قیمت: روغن موتورهای ایرانول 6000 با بچ نامبر10 (B.NO
10). و ایرانول با بچ نامبر5 (B.NO5).
2- روغن موتورهای فاقد درج قیمت و ثبت نمایندگی رسمی: انواع روغن موتور با برند تجاری کاسترول، انواع روغن موتور با برند لیکومولی، روغن موتور سوپرآجیپ، روغن موتور با برند توتال، روغن موتور با برند شل(Shell)
3- روغن موتور فاقد نشان استاندارد و درج قیمت و ثبت نمایندگی: روغن موتور ا.ل.ف(ELF)، روغن موتور با برند لاویچ
این سازمان در ادامه ضمن تاکید دوباره بر لزوم رعایت ضوابط قیمت‌گذاری از سوی همه واحدهای اقتصادی
خاطرنشان می‌کند، مسؤولیت قیمت‌گذاری محصولات تولیدی بر‌عهده واحدهای مذکور بوده و درج قیمت‌های غیر واقعی و بالاتر از عرف بازار، گرانفروشی تلقی شده و با متخلفان برابر قانون برخورد می‌شود.
گزارش‌های استانی در راه است
در همین باره مدیرکل دفتر نظارت بر کالاهای غیرفلزی سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان وزارت بازرگانی با بیان اینکه به تمام سازمان‌های بازرگانی استان‌ها ابلاغ شده تا با مراجعه به واحدهای تعویض روغن موتور درباره انواع روغن موتورهای موجود گزارش تهیه کنند به «وطن امروز» گفت: برخی استان‌ها از جمله تهران، خراسان‌رضوی، گیلان، مازندران و آذربایجان شرقی گزارش‌های جامعی درباره انواع برندهای روغن موتور ارسال کرده‌اند که در حال دسته‌بندی آنها هستیم و در دیگر استان‌ها نیز این کار در دست پیگیری است.
منوچهر رشید افزود: سازمان‌های بازرگانی استان‌ها علاوه بر اطلاع‌رسانی در این باره باید به تخلفات واحدها نیز رسیدگی کنند، به عنوان نمونه برند موتوسل در استان اصفهان و لیکومولی در استان تهران تولید و عرضه می‌شود و سازمان بازرگانی استان مربوطه موظف است در برابر اینگونه برندها پاسخگو باشد.
رشید با اشاره به شیوه قیمت‌گذاری انواع روغن موتور در بازار، مسؤولیت درج قیمت روی محصول را متوجه واحدهای تولیدکننده روغن موتور دانست و در ادامه اضافه کرد: واحدهای تولیدی روغن موتور باید محصولات خود را با 20 درصد سود قیمت‌گذاری کنند و در این میان چنانچه شهروندی از میزان قیمت محصول گله‌مند است باید شکایت خود را به سازمان بازرگانی استان ارائه کند یا با سامانه 124 تماس بگیرد. وی خاطرنشان کرد: هم‌اکنون برخی محصولات با قیمت‌های کاذب در بازار عرضه می‌شود یعنی واحدهای فروش، آن محصول را با قیمتی پایین‌تر از قیمت درج شده روی کالا می‌فروشند. در این میان چنانچه شکایتی صورت گیرد سازمان حمایت از واحدهای تولیدی روغن، آنالیز قیمت می‌گیرد و گرانفروشان را برای تشکیل پرونده به محاکم قضایی معرفی می‌کند.
لیکومولی در اشتهارد
مدیرکل دفتر نظارت بر کالاهای غیرفلزی سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان که چندی پیش از واحد تولیدکننده روغن موتور «لیکو مولی» بازدید کرده است در گفت‌وگو با «وطن‌امروز» شرح بازدید خود را اینگونه بیان می‌کند: «برحسب وظیفه تصمیم بر آن شد تا از واحدهای عرضه‌کننده روغن موتور با برند خارجی بازدید شود. برای این منظور روغن موتور لیکومولی که عرضه‌کنندگان آن مدعی هستند نمایندگی لیکومولی آلمان را در ایران دارند، انتخاب و راهی شهرستان اشتهارد شدیم». منوچهر رشید اینگونه ادامه می‌دهد: در ابتدا تصور من این بود که با مجموعه بزرگی از دستگاه‌های تهیه و تولید روغن، آزمایشگاه و... روبه‌رو خواهم شد اما اینگونه نشد چرا که در آنجا خبری از تولید و آزمایشگاه روغن نبود بلکه روغن‌های تصفیه شده در بطری‌هایی با نام لیکو مولی پر شده و در بازار به فروش می‌رسد. مدیران آن مجموعه هم در برابر سوالات ما تنها یک جواب داشتند و آن اینکه نماینده لیکو مولی آلمان در ایران هستند. رشید با اشاره به مشخصات درج شده روی بطری‌های این نوع روغن‌موتور خاطرنشان می‌کند: «طراحی و چاپ کاغذهای نصب شده روی بطری‌های این نوع روغن که بخشی از اطلاعات آن هم به زبان آلمانی است در داخل کشور صورت می‌گیرد و مصرف‌کننده هیچ‌یک از الزامات مورد نیاز که تولیدکننده موظف به رعایت آن است را روی محصول نمی‌بیند چون هدف عرضه محصول باکیفیت نیست». او خطاب به عرضه‌کنندگان روغن‌موتور می‌گوید: «همه عرضه‌کنندگان کالای تولیدی روغن‌موتور مکلف به درج نشان استاندارد، قیمت مصرف‌کننده، عبارت روغن‌موتور تصفیه اول یا دوم، درجه گرانروی، سطح کیفیت بالا، کاربرد روغن‌موتور بر اساس طبقه‌بندی API، حجم خالص روغن موتور برحسب لیتر، نام شرکت، علامت تجاری و آدرس شرکت تولیدکننده روی تمام محصولات تولیدی خود به زبان فارسی هستند». مدیرکل دفتر نظارت بر کالاهای غیرفلزی سازمان حمایت این نکته را هم اضافه می‌کند که طبق دستورالعمل ساماندهی فعالیت نمایندگی‌های رسمی شرکت‌های خارجی عرضه‌کننده کالا و خدمات خارجی در کشور تمام اشخاص حقیقی و حقوقی، عرضه‌کنندگان کالا و خدمات خارجی و دفاتر و شعب شرکت‌های خارجی تولیدکننده کالا و خدمات مستقر در ایران وظیفه دارند به منظور دریافت گواهی فعالیت با ارائه قرارداد دو طرفه با شرکت خارجی و دیگر مدارک به مرکز امور اصناف و بازرگانان وزارت بازرگانی مراجعه و پس از گذراندن مراحل لازم، کالاهای خود را در بسته‌بندی‌های مشخص، شماره ثبت شرکت، برچسب مشخصات کالا، شماره‌گذاری کالا و هولوگرام (برچسب لیزری) به همراه فاکتور فروش رسمی و رعایت سود مجاز به بازار عرضه کنند.