متحد غیرقابل اعتماد

گروه بین‌الملل: در بحبوحه آتش‌بس جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، سوالات زیادی شکل گرفته است. اینکه آیا جنگ تمام شده است؟ ایران چگونه قوی‌تر ظاهر شد؟ اقتصاد جهان چقدر آسیب دید؟ به‌رغم این پرسش‌های بنیادین، ۲ چیز واضح و مشخص است: این جنگ ضربه‌ای عمیق و ماندگار به جایگاه جهانی آمریکا وارد کرد و همزمان روابط آشفته فراآتلانتیک را بیش از گذشته آشفته‌تر و پراختلاف‌تر کرد. رهبران اروپا این روزها به صراحت از رویکردهای واشنگتن انتقاد می‌کنند و تاکید دارند دولت آمریکا دیگر قابل اعتماد نیست. به‌تازگی نیز رئیس‌جمهور فرانسه در اظهاراتی با اشاره به تغییر رویکرد آمریکا در قبال اروپا در دوران ترامپ، تاکید کرد شاید آمریکا بتواند متحد برخی کشورها باشد اما این متحد دیگر قابل اعتماد نیست.
به گزارش «وطن امروز»، امانوئل مکرون در گفت‌وگو با خبرنگاران اظهار کرد در حال حاضر هیچ کس نمی‌تواند آمریکا را به عنوان متحدی که بتوان کاملاً روی آن حساب کرد، در نظر بگیرد. رئیس‌جمهور فرانسه همچنین با بیان اینکه این رویکرد واشنگتن ادامه خواهد داشت، افزود: در دوره اول ریاست‌جمهوری ترامپ، بسیاری از کشورهای اروپا با این تصور که دوران ریاست جمهوری او تمام خواهد شد، زیر بار انجام تغییرات رفتند اما اکنون بسیاری از آنها واقع‌بین‌تر شده‌اند.
مکرون در ادامه با تاکید بر اینکه اکنون زمان آن فرارسیده است که اروپایی‌ها از خواب بیدار شوند و وابستگی خود به آمریکا را کاهش دهند، اظهار کرد: ما نباید این موضوع را نادیده بگیریم که این یک لحظه بی‌نظیر است؛ لحظه‌ای که روسای جمهور آمریکا، روسیه و چین همگی سرسختانه مخالف اروپایی‌ها هستند و اروپا باید روی پای خود بایستد.
وی حتی درباره احتمال دفاع آمریکا از اروپا در صورت بروز جنگ ابراز تردید کرد و با اشاره به «ماده ۵» پیمان آتلانتیک شمالی که بر اساس آن حمله به یکی از اعضای ناتو، حمله به همه اعضای این اتحاد نظامی محسوب می‌شود و همه موظف به دفاع هستند، گفت: اکنون درباره ماده ۵ ناتو تردید وجود دارد و این تردید در عمل ناتو را تضعیف می‌کند.
رئیس‌جمهور فرانسه همچنین خواستار افزایش قدرت اروپا در سطوح مختلف برای کاهش وابستگی به آمریکا شد و این استقلال و قطع وابستگی را برای اروپا ضروری دانست.
پیش‌تر جنگ اوکراین - که اکنون در پنجمین سال خود است -  اختلافات اروپا و آمریکا را برجسته کرده بود اما بحران جهانی ناشی از جنگ علیه ایران این اختلافات را به سطح بالاتری رساند. اروپایی‌ها از ورود به جنگ علیه ایران در کنار آمریکا پرهیز کردند، چون به گفته بسیاری از کارشناسان اروپایی، جنگ واشنگتن و تل‌آویو علیه ایران یک کارزار بی‌ملاحظه و نسنجیده به رهبری یک فرمانده کل قوای غیرقابل اعتماد بود و از این رو هیچ کشور اروپایی‌ای حاضر به همراهی با ترامپ در این جنگ نشد.
مجله آمریکایی «واشنگتن مونتلی» در گزارشی درباره اختلاف نظر آمریکا و اروپا بر سر جنگ ایران نوشت: رهبران اروپا «گشت و گذار» ترامپ در ایران را به عنوان یک جنگ انتخابی، بدموقع، با برنامه‌ریزی ضعیف و فاقد حمایت لازم افکار عمومی می‌دیدند و فراتر از این ترامپ قبل از آغاز جنگ علیه ایران با شرکای اروپایی خود مشورت نکرد. این گزارش می‌افزاید: هرچند اروپا هم با ایران اختلافات زیادی دارد اما اروپایی‌ها تهران را تهدید قریب‌الوقوع ندانسته و به راه انداختن جنگ را بی‌نتیجه می‌دانستند. از این رو کشورهای اروپا حاضر نشدند با ورود به جنگ علیه ایران، خود را به دردسر بیندازند اما از سوی دیگر عدم ورود اروپا به جنگ علیه ایران باعث خشم زیاد ترامپ شده و شکاف اروپا و آمریکا را بیشتر کرده است.

صبر اروپا لبریز شده
گزارش منابع اروپایی از جمله روزنامه گاردین چاپ انگلیس نیز حاکی از آن است حتی رهبران اروپایی‌ای که قبلاً سعی در پنهان کردن اختلافات خود با واشنگتن و حفظ رابطه با آمریکا داشتند، اکنون دیگر ابایی از ابراز اختلافات خود با ترامپ ندارند، چون صبر آنها در برابر اقدامات وی لبریز شده است. «جورجیا ملونی» نخست‌وزیر ایتالیا که زمانی یکی از سرسخت‌ترین حامیان اروپایی ترامپ بود، هفته گذشته در پارلمان ایتالیا اعلام کرد با بسیاری از اقدامات آمریکا موافق نیست.
همزمان واشنگتن در تلاش برای مجازات کشورهای اروپایی عضو ناتو به دلیل عدم همراهی آنها در جنگ علیه ایران است. یک مقام آمریکایی به رویترز گفت واشنگتن گزینه‌هایی جهت مجازات متحدان این کشور در ناتو که از جنگ علیه ایران حمایت نکرده‌اند، در نظر گرفته که تعلیق عضویت اسپانیا در ناتو از جمله آنهاست. وزیر دفاع اسپانیا نیز در واکنش به خبرها مبنی بر بررسی تعلیق عضویت این کشور در ناتو توسط پنتاگون به دلیل حمایت نکردن از جنگ آمریکا علیه ایران، «احترام» به نقش مادرید به عنوان یک شریک جدی این ائتلاف را خواستار شد و در اظهارنظری کنایه‌آمیز گفت: «هیچ‌کس قرار نیست به ما درس تعهد بدهد». «مارگاریتا روبلز» تصریح کرد: هیچ‌کس قرار نیست درباره تعهد ما به صلح، غرور ما به عنوان یک کشور، به عنوان اسپانیا و عضویت ما در ناتو برای ما سخنرانی کند و به ما درس بدهد.
پیش از این نیز نخست‌وزیر اسپانیا افشای اطلاعات مبنی بر اینکه پنتاگون در حال بررسی تعلیق عضویت اسپانیا در ناتو است را کم‌اهمیت جلوه داد و گفت هیچ شکایت رسمی‌ای از دولت آمریکا دریافت نکرده است. 
پدرو سانچز در اظهاراتی خطاب به رسانه‌ها پس از ورود به اجلاس غیررسمی سران اتحادیه اروپایی در نیکوزیا پایتخت قبرس اعلام کرد: ما بر اساس ایمیل‌ها کار نمی‌کنیم، ما بر اساس اسناد رسمی و مواضع اتخاذشده در این مورد از سوی دولت ایالات متحده کار می‌کنیم. موضع مادرید روشن است؛ همکاری کامل با متحدان اما همیشه در چارچوب قوانین بین‌المللی.
ایزابل رودریگز، وزیر مسکن اسپانیا نیز تصمیم احتمالی دولت ترامپ مبنی بر اخراج اسپانیا از ناتو به دلیل امتناع از کمک به آمریکا در جنگ علیه ایران را «بی‌معنی» توصیف کرد و گفت واشنگتن نباید انتظار داشته باشد همه گوش به فرمانش باشند.
روزنامه فایننشال‌تایمز نیز به‌تازگی به نقل از منابع مطلع گزارش داد تصمیم کشورهای اروپا برای محدودسازی دسترسی آمریکا به پایگاه‌های نظامی در جریان عملیات علیه ایران، شکاف عمیق در درون ناتو را آشکار کرد. به نوشته این رسانه انگلیسی، این اقدام همچنین «به این نگرانی دامن ‌زده که ترامپ می‌تواند از عدم همراهی اروپا با جنگ علیه ایران به عنوان بهانه‌ای برای کاهش تعهد واشنگتن به دفاع از اروپا استفاده کند».

احتمال غیبت آمریکا در نشست گروه 7
با بالا گرفتن تنش‌های لفظی رهبران اروپا و ترامپ، روزنامه ایتالیایی «رپوبلیکا» گزارش داد اجلاس گروه ۷ در فرانسه ممکن است بدون حضور رئیس‌جمهور آمریکا برگزار شود و کشورهای اروپا نگران هستند شرکت ترامپ از طریق ارتباط ویدئویی، واشنگتن را بیش از پیش از متحدانش دور کند.
منابع اروپایی گفته‌اند عدم شرکت حضوری آمریکا در اجلاس گروه ۷ می‌تواند منجر به عدم شرکت کاخ سفید در نشست ناتو در آنکارا در ماه ژوئیه هم شود. اگرچه طرف ترکیه‌ای به شرکای خود اطمینان داده است ترامپ در آن گردهمایی حضور خواهد داشت اما تحولات اخیر و دلخوری واشنگتن از امتناع اروپایی‌ها در پیوستن به آمریکا و اسرائیل در جنگ علیه ایران باعث شده ائتلاف‌های اروپا و آمریکا از جمله در گروه ۷ و حتی ناتو نیز تهدید شود.

چرا اروپا به دنبال جدایی از آمریکاست؟
گزارش‌ها حاکی از آن است افکار عمومی سراسر اروپا علیه ترامپ بسیج شده و از همین رو رهبران اروپا ناگزیرند از وی فاصله بگیرند. بی‌بی‌سی گزارش داد رهبران احزاب سیاسی مختلف فرانسه، ایتالیا، اسپانیا و حتی آلمان این روزها خیلی راحت‌تر از گذشته علیه مواضع و سیاست‌های دولت آمریکا موضع‌ می‌گیرند، چون انتقاد از آمریکا این روزها در فضای سیاسی کشورهای اروپا خریداران بیشتری دارد و فعالان سیاسی انتقاد از آمریکا را راهی برای جلب پایگاه عمومی برای خود می‌دانند.
حتی پیش از جنگ علیه ایران نیز، رئیس‌جمهور آمریکا در بسیاری از کشورهای اروپا محبوبیت کمی داشت. یک نظرسنجی مرکز «پیو» در سال گذشته نشان داد میزان رضایت از ترامپ در ۱۲ کشور اروپا ۳۵ درصد یا کمتر بوده است و اکنون جنگ ایران باعث شده محبوبیت ترامپ در اروپا حتی به زیر 30 درصد سقوط کند. در واقع پیوستن به جنگ علیه ایران برای بسیاری از رهبران اروپا از نظر سیاسی غیرممکن بود، زیرا آنها با افکار عمومی‌ای روبه‌رو هستند که جنگ با ایران را نادرست، به دور از موفقیت و نقض قوانین بین‌المللی می‌دانند و ورود و حمایت هر سیاستمدار اروپایی از جنگ علیه ایران به معنای امضای حکم مرگ سیاسی‌اش است.
در طول جنگ علیه ایران، ایتالیا اجازه استفاده از پایگاه هوایی «سیگونلا» در سیسیل برای عملیات نظامی علیه ایران را به آمریکا نداد و اسپانیا نیز استفاده از فرودگاه‌ها و پایگاه‌های خود در جنگ علیه ایران را ممنوع و غیرمجاز اعلام کرد.

راه دشوار استقلال از آمریکا
همزمان با افزایش اختلافات میان آمریکا و اروپا، کشورهای عضو اتحادیه اروپایی در تلاش برای کاهش وابستگی به آمریکا هستند. هفته‌نامه اشپیگل چاپ آلمان در گزارشی نوشت: با وجود تلاش بروکسل برای جدایی از واشنگتن اما اروپا هنوز هم از نظر اقتصادی و نظامی به آمریکا نیاز زیادی دارد. در حال حاضر آمریکا بزرگ‌ترین بازار صادرات اروپا و تامین‌کننده اصلی سرمایه مالی آن است. ناتو به حمایت آمریکا وابسته است و داده‌های اطلاعاتی، دفاع هوایی و قابلیت‌های موشک‌های دوربرد، از جمله مواردی است که نشان می‌دهد ناتو به آمریکا وابسته است. اروپایی‌ها همچنین بدون شرکت‌های فناوری آمریکا و خدمات تجاری جهانی آن، از محاسبات ابری گرفته تا ویزا و مسترکارت، خیلی زود دچار بحران خواهند شد، چون اروپا در همه سال‌های گذشته خود را در یک فضای بسته، وابسته به آمریکا کرده است. در نتیجه، حتی در حالی که رهبران اروپا برای حفظ بقای سیاسی خود از ترامپ فاصله می‌گیرند اما اروپایی‌ها نمی‌توانند خطر قطع کامل روابط با آمریکا را بپذیرند.