گروه بینالملل: طی ۴ روز گذشته، آمریکاییها میزبان انگلیسیها بودهاند؛ سفری که در راس آن، «چارلز سوم» شاه انگلیس و هیات پادشاهی این کشور اروپایی قرار داشته است. سفر رسمی شاه انگلیس به ایالات متحده از ۲۷ تا ۳۰ آوریل در برههای حساس انجام میشود. این سفر ۴ روزه که نخستین سفر چارلز به عنوان شاه انگلیس به آمریکاست، شامل تمام تشریفات از جمله یک شام رسمی در کاخ سفید و سخنرانی در جلسه مشترک کنگره بوده اما زمینه سیاسی این سفر بیشتر از متن آن مورد توجه قرار گرفته است.
به گزارش «وطن امروز»، این سفر همزمان با دویست و پنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا و مهمتر از همه، در بحبوحه یکی از پرتنشترین دورههای روابط فراآتلانتیکی در دهههای اخیر انجام میشود. روابط واشنگتن - لندن در ۱۵ ماه گذشته -زمان بازگشت دوباره ترامپ به کاخ سفید- رو به وخامت بوده است. رئیسجمهور آمریکا بارها به صورت علنی از دولت «کییر استارمر» نخستوزیر انگلیس انتقاد کرده است. متهم کردن استارمر به ضعف در کنترل مهاجرت، تمسخر دولت لندن به دلیل استفاده از آسیابهای بادی برای تولید انرژی و مهمتر از همه انتقاد از عدم حمایت لندن از جنگ آمریکا/ اسرائیل علیه ایران مهمترین اختلافات و نقاط جدایی لندن و واشنگتن در چند ماه گذشته بوده است. ترامپ حتی گفته است ضمانتهای امنیتی ایالات متحده برای دیگر کشورها ممکن است به آسانی قبل تمدید نشود؛ سخنانی که هشداری از سوی آمریکا درباره دههها سنت اتحاد ۲ سوی آتلانتیک بویژه میان لندن و واشنگتن است.
در جریان حضور چارلز سوم در واشنگتن نیز اختلاف نظرها میان 2 طرف خیلی زود دهان باز کرد و خود را نشان داد. سخنانی که شاه انگلیس و به طور متقابل رئیسجمهور آمریکا در جریان این سفر ایراد میکردند، مملو از کنایه علیه یکدیگر بود.
ترامپ در مراسم استقبال از شاه انگلیس در کاخ سفید، با تأکید بر روابط ۲ کشور گفت آمریکا «هیچ دوستی نزدیکتر از بریتانیا ندارد». رئیسجمهور ۸۰ ساله آمریکا حتی به شوخی گفت مادرش که در اسکاتلند متولد شده بود، «عاشق چارلز جوان» بوده که امروز ۷۸ ساله است. ترامپ سال گذشته نیز سفری رسمی به لندن داشت و البته در پایتخت انگلیس با اعتراضات گسترده و تظاهرات خیابانی مخالفان بریتانیایی خود روبهرو شد. با این حال سفر شاه انگلیس به واشنگتن خیلی زود با حواشی سیاسی سنگین همراه شد.
سفر چارلز به واشنگتن در حالی انجام شد که تدابیر امنیتی در آمریکا تشدید شده است. چند روز پیش در جریان ضیافت خبرنگاران کاخ سفید، یک فرد مسلح بازداشت شده بود. حالا به نظر میرسد آمریکاییها تحت تاثیر این تیراندازی تلاش کردهاند همزمان با حضور شاه انگلیس در آمریکا، فضا آرام باشد. البته چارلز علاوه بر واشنگتن از نیویورک نیز دیدار خواهد کرد، هر چند فرانس24 گزارش داده با وجود دیدار «چارلز» از بنای یادبود حادثه 11 سپتامبر در نیویورک، «زهران ممدانی» شهردار نیویورک دیدار خصوصی با شاه انگلیس نخواهد داشت.
کنایه سنگین چارلز به ترامپ
در همان نخستین مراسم ترامپ برای چارلز در شام ویژه کاخ سفید، درگیری لفظی میان 2 طرف آغاز شد و چارلز با کنایه بسیار تند و معنادار به اظهارات گذشته رئیسجمهور آمریکا پاسخ داد. در حالی که ترامپ بارها با منت زیادی گفته اروپا موجودیتش را مدیون آمریکاست، چارلز سوم در ضیافت شام رسمی کاخ سفید با کنایه تیز به ترامپ گفت: «آقای رئیسجمهور! شما اخیراً اظهار داشتید اگر ایالات متحده نبود، کشورهای اروپایی، آلمانی صحبت میکردند، جسارتاً عرض میکنم اگر ما هم نبودیم، شما داشتید فرانسوی صحبت میکردید!»
شاه انگلیس در عین حال تلاش کرد از متشنج شدن فضا جلوگیری کند و بلافاصله اضافه کرد: «البته هر دوی ما عموزادههای فرانسویمان را بسیار دوست داریم». اظهارنظر چارلز که با لبخند بیان شد و خنده حضار را هم در پی داشت، به صورت غیرمستقیم به ترامپ گوشزد کرد آمریکا نباید خیلی سر به سر اروپاییها بگذارد.
اشاره غیرمستقیم چارلز سوم به اختلافات شاه انگیس در روز سوم حضورش در آمریکا در کنگره به سخنرانی پرداخت. او این سخنرانی را با محکوم کردن حادثه تیراندازی شامگاه شنبه در ضیافت خبرنگاران کاخ سفید آغاز و خیلی زود با عبور از این حادثه اظهار کرد با وجود همه تفاوتهایمان، با وجود هر اختلاف نظری که ممکن است داشته باشیم، تلاش خواهیم کرد متحد بمانیم.
در حالی که این روزها اختلافات ترامپ با اعضای پیمان آتلانتیک شمالی بالا گرفته، شاه انگلیس برخلاف اظهارات رئیسجمهور آمریکا تلاش کرد از ناتو دفاع کند. چارلز سوم با تمجید از ناتو و نقش این پیمان دفاعی در حفاظت از شهروندان و منافع اروپا و آمریکای شمالی تاکید کرد حمایت از ناتو ضروری است. چارلز با اشاره به حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ در آمریکا که برای نخستینبار منجر به فعالسازی ماده ۵ ناتو شد، گفت: «ناتو ائتلافی است که اعضای آن برای دفاع از یکدیگر پیمان بستهاند». این سخنان در حالی مطرح میشود که ترامپ تاکنون بارها از متحدان ناتو به دلیل عدم مشارکت در جنگ علیه ایران و بازگشایی تنگه هرمز انتقاد کرده و حتی گفته اتحاد ترانس آتلانتیک دیگر فایده چندانی برای ایالات متحده ندارد.
شاه انگلیس همچنین بدون اشاره مستقیم به اختلافات اخیر لندن و واشنگتن گفت: «با تمام قلبم دعا میکنم اتحاد ما همچنان، همراه با شرکایمان در اروپا، کشورهای مشترکالمنافع و سراسر جهان پابرجا بماند، چون حفظ این اتحاد برای همه ما ضروری است».
چارلز دومین مقام سلطنتی انگلیس است که در کنگره آمریکا سخنرانی میکند؛ پیشتر مادر او «الیزابت دوم» سال ۱۹۹۱ در کنگره سخنرانی کرده بود و حال سخنرانی چارلز سوم در کنگره، نخستین سخنرانی بالاترین مقام انگلیس در ۳۵ سال اخیر است.
نمایش اختلافات
قرار بود سفر شاه انگلیس به آمریکا روابط تخریبشده واشنگتن تا لندن را تا حدی بهبود بخشد اما شواهد نشان میدهد سفر چارلز بیش از آنکه توانسته باشد روابط 2 طرف را بهبود بخشد، بیشتر به کشمکش میهمان و میزبان گذشته است.
شورای روابط خارجی آمریکا در گزارشی با اشاره به سفر شاه انگلیس به آمریکا همزمان با اختلافات واشنگتن - لندن نوشت این تنشها نشاندهنده اختلاف نظرهای عمیقتر درباره مسائل استراتژیک اصلی است، بویژه آنکه درباره ایران، لندن بسیار محتاطتر از واشنگتن عمل کرد و هنگام اجازه دادن به ارتش آمریکا برای استفاده از پایگاه دریایی «دیهگو گارسیا» در مجمعالجزایر چاگوس در اقیانوس هند بسیار اکراه داشت.
موضوعات دیگری نیز هست که آمریکا و انگلیس درباره آنها بهشدت دارای اختلاف نظر هستند. از جمله درباره تجارت دوجانبه لندن - واشنگتن که بر اساس آن انگلیس بر کاهش تعرفهها تاکید دارد و این رویه با برنامههای افزایش تعرفه ترامپ در تضاد است. درباره سیاستهای آب و هوایی نیز انگلیس از طرفداران اصلی گذار از سوختهای فسیلی به انرژیهای تجدیدپذیر است و در مقابل دولت ترامپ از تعهدات آب و هوایی پاریس خارج شده تا مخالفت خود را با این سیاستها نشان دهد. اختلاف ۲ کشور در پیمان ناتو نیز از دیگر مسائلی است که همکاریهای فراآتلانتیک لندن و واشنگتن را بیش از پیش تحت فشار قرار داده است.
«جان فریزر» رئیس و بنیانگذار موسسه مطالعات تاج و تخت در کانادا نیز در مصاحبهای با سیبیسی با اشاره به برجسته شدن اختلافات آمریکا و انگلیس در جریان سخنرانی چارلز سوم در کنگره گفت اشاره چارلز به سنت دیرینه آنگلو-آمریکایی مبنی بر نظارت افکار عمومی بر رهبران، «قطعاً کنایه به ترامپ بود».
«رابطه ویژه»ای که دیگر ویژه نیست!
کارشناسان زیادی معتقدند با وجود آنکه شاه انگلیس اکنون در آمریکا به سر میبرد اما این واقعیت را باید پذیرفت که روابط لندن و واشنگتن به گرمی گذشته نیست. سیبیسی در گزارشی بیان کرد سخنرانی پرکنایه چارلز در کنگره آمریکا زمانی انجام میشود که 2 طرف از نظر تاریخی در پایینترین سطح «رابطه ویژه» قرار دارند. رابطه ویژه عبارتی است که «وینستون چرچیل» نخستوزیر اسبق انگلیس پس از جنگ دوم جهانی برای روابط دوجانبه لندن و واشنگتن ابداع کرد اما در حال حاضر نشانه خاصی از این روابط ویژه دیده نمیشود.
از سوی دیگر همزمان با حضور شاه انگلیس در واشنگتن، گزارشهایی از احتمال بازنگری آمریکا در حمایت از ادعای انگلیس بر جزایر فالکلند (مالویناس آرژانتین) منتشر شده است. همچنین انتشار اظهاراتی منسوب به «کریستین ترنر» سفیر انگلیس در واشنگتن که در آن، رابطه ویژه آمریکا را «با اسرائیل» دانسته نه با لندن، با واکنشهای زیادی در آمریکا روبهرو شده و وزارت خارجه انگلیس مجبور شده در واکنش به پخش این اظهارات، صحبت سفیر را «غیررسمی» توصیف کند.
روزنامه نیویورکتایمز هم در گزارشی نوشت در حوزه امنیت، شکاف فراآتلانتیکی بر سر اوکراین و تحولات غرب آسیا محدودیتهای اتحاد ایالات متحده و انگلیس را آشکار کرده است. گاردین نیز با اشاره به اختلافات ۲ سوی آتلانتیک گزارش داد حتی «نایجل فاراژ» از حزب اصلاحات انگلیس که پیشتر متحد نزدیک ترامپ و حامی جنبش ماگا بود، در ماههای اخیر احساس کرده باید از وی فاصله بگیرد تا رأیدهندگان منتقد ترامپ را به خود جلب کند. در نتیجه، لندن در حال فاصله گرفتن از اقیانوس اطلس و بازگشت به آن سوی کانال مانش به سمت اروپاست. این گزارش میافزاید دولت استارمر به دنبال همکاری نزدیکتر با برلین، بروکسل و پاریس در زمینه سیاستهای دفاعی و اقتصادی به جای نزدیکی به واشنگتن است، چون منطق این امر ساده است: «در جهانی که رقابت قدرتهای بزرگ از سر گرفته شده و نقش رهبری جهانی آمریکا رو به افول یا نامطمئن است، لندن نمیتواند انزوای استراتژیک را تحمل کند».
«ماتیاس متیس» عضو بخش اروپا در شورای روابط خارجی آمریکا هم معتقد است با وجود تشریفاتی که ترامپ برای سفر شاه انگلیس به واشنگتن در نظر گرفته بود اما در پشت این همه شکوه و جلال، یک حقیقت ناخوشایند نهفته است: «رابطه ویژه لندن و واشنگتن دیگر آن چیزی نیست که قبلاً بود».
کنایه های سنگین پادشاه انگلیس علیه ترامپ در سفر به آمریکا از تعمیق اختلاف طرفین حکایت دارد
لیچارهای ریچارد
ارسال نظر
پربیننده