ادامه دارد

حسین کیامنش: به فاصله تنها یک روز پس از آخرین تقابل آتش میان ایران و آمریکا در خلیج ‌فارس در پی تلاش آمریکایی‌ها برای گرفتن ابتکار عمل تنگه هرمز از ایران که با ناکامی واشنگتن همراه شد، شامگاه پنجشنبه گذشته بار دیگر آب‌های خلیج ‌فارس و حوالی تنگه هرمز صحنه درگیری مستقیم نیروهای دریایی جمهوری اسلامی ایران و ارتش تروریست آمریکا بود؛ تقابلی که بار دیگر نشان داد نه‌تنها آمریکا موفق نشده کنترل و ابتکار عمل این گذرگاه راهبردی را از ایران بگیرد، بلکه هرگونه تلاش برای تغییر موازنه میدانی در هرمز با پاسخ فوری و پرهزینه نیروهای مسلح ایران مواجه می‌شود.
سخنگوی قرارگاه مرکزی حضرت خاتم‌الانبیا(ص) با تشریح جزئیات اقدام جدید رژیم آمریکا در شامگاه پنجشنبه اعلام کرد: «ارتش تروریست آمریکا با نقض آتش‌بس، یک کشتی نفتکش ایرانی در حال حرکت از آب‌های ساحلی ایران در منطقه جاسک به سمت تنگه هرمز، همچنین یک کشتی دیگر در حال ورود به تنگه هرمز را روبه‌روی بندر فجیره امارات و همزمان مناطق غیرنظامی را با همکاری برخی کشورهای منطقه در سواحل بندر خمیر، سیریک و جزیره قشم مورد تعرض هوایی قرار داد».
سرهنگ «ابراهیم ذوالفقاری» در ادامه تاکید کرد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بلافاصله به این تجاوز پاسخ دادند: «در اقدامی متقابل شناورهای نظامی آمریکا در شرق تنگه هرمز و جنوب بندر چابهار را مورد هجوم قرار دادیم و خسارات قابل توجهی به آنها وارد کردیم». همزمان با اظهارات سخنگوی قرارگاه خاتم، فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز از اجرای یک عملیات سنگین و گسترده علیه ناوشکن‌های آمریکایی خبر داد؛ عملیاتی که نشان داد پاسخ ایران صرفاً در حد یک واکنش محدود تاکتیکی نبوده، بلکه با طراحی ترکیبی و در سطحی گسترده انجام شده است.
فرماندهی نیروی دریایی سپاه در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد: «در پی نقض آتش‌بس و تجاوز ارتش تروریست آمریکا به یک فروند نفتکش جمهوری اسلامی ایران در حوالی بندر جاسک و نزدیک شدن ناوشکن‌های ارتش تروریست آمریکا به تنگه هرمز، طی یک عملیات ترکیبی بسیار پرحجم و دقیق، با به کارگیری انواع موشک‌های بالستیک و کروز ضدکشتی و پهپادهای انهدامی با سر جنگی شدیدالانفجار به سمت ناوشکن‌های دشمن اجرای آتش شد».
در ادامه این بیانیه آمده است: «رصدهای اطلاعاتی حاکی از خسارات قابل توجه به دشمن آمریکایی است و ۳ ناو دشمن متجاوز به سرعت از محدوده تنگه هرمز فرار کردند».
در همین حال، ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «نیروی دریایی ارتش، با انواع موشک، پهپاد رزمی و راکت، ناوشکن‌های تروریست آمریکایی را که با نقض آتش‌بس، به نفتکش‌های ایرانی در نزدیکی تنگه هرمز و در آب‌های سرزمینی تعرض کرده بودند، مورد حمله قرار داد. در پی این پاسخ، ناوشکن‌های متجاوز آمریکایی مسیر خود را تغییر داده و منطقه را ترک کردند».
این نخستین‌بار در هفته‌های اخیر نیست که تفنگداران دریایی آمریکا پس از ورود به محدوده حساس هرمز مجبور به عقب‌نشینی می‌شوند. با این حال آنچه تقابل شامگاه پنجشنبه را متفاوت کرد، حجم آتش، نوع تسلیحات به کار گرفته شده، همچنین وارد شدن خسارات سنگین به شناورهای آمریکایی بود.
در کنار تقابل نظامی مستقیم، نکته مهم و قابل توجه در اتفاقات شامگاه پنجشنبه، حملات تروریستی واشنگتن به برخی مناطق غیرنظامی در جنوب ایران بود که عمدتاً ارتباطی با مراکز نظامی نداشت و مناطق مسکونی و غیرنظامی را هدف قرار داد.
طبق گزارش‌های موجود، مناطق غیرنظامی در بندر خمیر، سیریک و جزیره قشم در جریان تجاوزات آمریکا مورد حمله قرار گرفت. این مساله از آن جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد واشنگتن پس از ناکامی در تغییر موازنه میدانی در تنگه هرمز، بار دیگر به الگوی جنایت در مناطق غیرنظامی رو آورده است.
در یکی از این حملات، شهرستان میناب نیز هدف قرار گرفت. فرماندار میناب با تشریح ابعاد این حمله اعلام کرد یک شناور باری در نزدیکی آب‌های شهرستان میناب مورد اصابت قرار گرفت و دچار آتش‌سوزی شد.
وی افزود: «۱۵ ملوان در این لنج باری حضور داشته‌اند که ۱۰ ملوان مصدوم به بیمارستان منتقل شدند». فرماندار میناب همچنین اعلام کرد ۵ نفر از سرنشینان این لنج مفقود شده بودند و عملیات جست‌وجو بلافاصله آغاز شد اما در آخرین گزارش‌ها اعلام شد یکی از مفقودان پیدا شده که به شهادت رسیده است.
هرمز؛ ابتکار عملی که همچنان در دست ایران است
تقابل آتش شامگاه پنجشنبه که اتفاقا نخستین درگیری هفته گذشته نیز نبود، بار دیگر این واقعیت را آشکار کرد که اراده اصلی در تنگه هرمز همچنان در اختیار جمهوری اسلامی ایران است و هیچ بازیگر خارجی‌ای، حتی آمریکا قادر نیست بدون در نظر گرفتن معادلات تهران، وضعیت این گذرگاه راهبردی را به شرایط پیش از جنگ بازگرداند.
با آغاز جنگ اخیر آمریکا/ صهیونیست‌ها علیه ایران، تنگه هرمز عملا تحت کنترل هوشمند و چندلایه نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت. اکنون با گذشت ۷۰ روز از آغاز این وضعیت، نه‌تنها این کنترل تضعیف نشده، بلکه با قدرت ادامه یافته و ابتکار عمل همچنان در اختیار ایران باقی مانده است.
در طول این مدت، ایران نشان داده کنترل هرمز به معنای انسداد کامل تنگه نیست، بلکه نوعی مدیریت فعال، بازدارنده و هدفمند بر رفت‌وآمدهای دریایی است.
به همین دلیل بسیاری از ناظران خارجی، تنگه هرمز را «سلاح راهبردی» یا حتی «سلاح هسته‌ای ژئوپلیتیک ایران» توصیف می‌کنند؛ اهرمی که بدون نیاز به جنگ تمام‌عیار، قادر است اقتصاد جهان، بازار انرژی و حتی موازنه قدرت بین‌المللی را تحت تاثیر قرار دهد.
با این حال، آمریکا طی هفته‌های اخیر تلاش‌های متعددی را برای بازگشایی کامل هرمز و گرفتن این ابتکار عمل از دست ایران انجام داده است. از استقرار ناوهای بیشتر گرفته تا عملیات‌های دریایی و در آخرین مورد، طرح ترامپ موسوم به «پروژه آزادی»، همه با هدف شکستن کنترل ایران انجام شد اما نتیجه نهایی چیزی جز بن‌بست نبود.
جدا از همه اینها، درگیری‌های چند روز اخیر، بویژه تقابل شامگاه پنجشنبه، نشان داد ایران نه‌تنها با نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری متخلف در تنگه هرمز برخورد می‌کند، بلکه حتی ناوهای جنگی آمریکا نیز در صورت تلاش برای عبور تهاجمی یا تغییر موازنه منطقه، در تیررس مستقیم نیروهای ایرانی قرار دارند.
نکته قابل توجه در درگیری اخیر این بود که ناوهای آمریکایی در پی حملات موشکی و پهپادی ایران آسیب جدی دیده‌اند. هرچند فرماندهی مرکزی ارتش تروریست آمریکا در غرب آسیا موسوم به سنتکام تاکنون به صورت رسمی این مساله را تایید نکرده و مطابق روال همیشه تلاش کرده ابعاد خسارات را سانسور کرده و پنهان نگاه دارد اما تغییر مسیر ناوشکن‌ها و خروج سریع آنها از محدوده تنگه، عملاً نشانه‌ای روشن از فشار واردشده بر نیروهای آمریکایی است. در همین حال داده‌های جدید سامانه ماهواره‌ای FIRMS ناسا نشان می‌دهد در منطقه‌ای که ناوشکن‌های آمریکایی هدف نیروهای دریایی ایران قرار گرفتند، آتش‌سوزی‌هایی دیده می‌شود.
تقابل آتش شامگاه پنجشنبه در نزدیکی تنگه هرمز، در عین حال به منزله شکست دیگری برای دولت تروریست آمریکا پس از عقب‌نشینی از پروژه آزادی نیز محسوب می‌شود؛ عملیاتی که قرار بود ابتکار عمل را از ایران بگیرد و مسیر عبور کشتی‌ها را بدون توجه به اراده تهران بازگشایی کند اما نه‌تنها به نتیجه نرسید، بلکه اکنون واشنگتن را در موقعیتی قرار داده که حتی حفظ حضور نظامی‌اش در منطقه نیز با چالش مواجه شده است.
به همین دلیل ناظران و تحلیلگران خارجی نیز به این جمع‌بندی رسیده‌اند آمریکا در موضوع تنگه به بن‌بست راهبردی خورده است. در همین رابطه، روزنامه انگلیسی «گاردین» در گزارش اخیر خود تاکید کرد ایالات متحده با وجود برتری نظامی، همچنان نتوانسته ایران را وادار به بازگشایی تنگه هرمز کند.
گاردین تصریح کرد تهران همچنان قادر است مانع انتقال عادی نفت، گاز و سایر کالاهای راهبردی از تنگه هرمز شود؛ مساله‌ای که اقتصاد جهان را در معرض خطر قرار داده و همزمان باعث فرسایش قدرت آمریکا هم شده است.
رسانه فوق همچنین تاکید کرد مشکل اصلی واشنگتن این است که به جای دیپلماسی واقعی، صرفاً بر فشار نظامی و اقتصادی تکیه کرده و خواسته‌هایی را مطرح می‌کند که از نگاه تهران چیزی جز خلع سلاح یکجانبه نیست. به نوشته این روزنامه، هرچه فشار آمریکا بیشتر شود، ایران بیشتر به این نتیجه می‌رسد که حفظ ابزارهای بازدارندگی - از جمله کنترل موثر بر تنگه هرمز - برای بقایش ضروری است.
این گزارش در ادامه تصریح می‌کند ایران امروز برخلاف بسیاری از اهداف پیشین آمریکا، ظرفیت بالایی برای تحمل فشار و وارد کردن هزینه متقابل دارد و با اتکا به موشک‌ها، پهپادها و ابزارهای نامتقارن می‌تواند هم نیروهای آمریکایی و هم تجارت جهانی را تحت تاثیر قرار دهد.
گاردین نتیجه می‌گیرد واشنگتن ناچار است با واقعیت کنار بیاید؛ واقعیتی که می‌گوید تنگه هرمز بدون در نظر گرفتن اراده ایران قابل مدیریت نیست و ادامه مسیر کنونی صرفاً به فرسایش بیشتر قدرت آمریکا و آسیب به اقتصاد دنیا منجر خواهد شد.

چرا جنگ در دریا ادامه دارد؟
با وجود ادعای ترامپ مبنی بر توقف «پروژه آزادی» اما به نظر می‌رسد ارتش آمریکا همچنان عملیات‌های نظامی برای بازگشایی تنگه هرمز را دنبال می‌کند. آمریکایی‌ها همین‌طور در حال حمله به نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری ایران هستند. از سوی دیگر، ایران در مرحله نخست، با گسترش دامنه کنترل و مدیریت تنگه هرمز، بندر فجیره را نیز شامل محدوده منع عبور و مرور قرار داد. ایران همچنین در چند نوبت ناوچه‌های نظامی آمریکا را در تنگه هرمز هدف گرفت. از سوی دیگر ایران درصدد است در مقابل محاصره دریایی آمریکا که یک راهزنی آشکار است، واکنش نشان دهد و به نظر می‌رسد این واکنش یک مقابله نظامی علیه ناوهای آمریکایی است.
بنابراین کاملا مشخص است جنگ دریایی میان ایران و آمریکا اجتناب‌ناپذیر است. البته آمریکا تاکنون در تحقق هدف اصلی خود یعنی بازگشایی تنگه هرمز ناکام مانده است. در طرف مقابل، ایران یک راهبرد پلکانی را در پیش گرفته است. ایران ابتدا منطقه اعمال مدیریت در تنگه هرمز را گسترش داد، سپس کشتی‌های متخلف را توقیف کرد یا مورد حمله قرار داد. همچنین ایران با حملات موشکی و پهپادی، ناوچه‌های آمریکایی را مورد هدف قرار داده است و قطعا این روند به‌زودی تشدید خواهد شد.