مجتبی مطهری*
یكی از مسائلی كه خود آقا به آن اشاره میكنند، این است كه خودشان را شاگرد استاد مطهری میدانند در حالی كه نزد ایشان درس هم نخوانده بودند. بعد در ادامه تصریح میكنند كه در واقع یكی از عناصری كه بنیه اصلی فكر اسلامی مرا پایهگذاری كرده است، سخنرانیها و آثار ایشان بوده است. در اینجا باید تصریح كنم آن شاگردی كه ایشان میفرمایند، مربوط به همان آثار استاد است كه در ابتدا به آن اشاره كردم. البته این تزكیه نفس و خلوص ایشان را هم میرساند و البته تواضع، اخلاص و شكستهنفسی ایشان را هم نباید فراموش كرد. حتی دیده شده كه بسیاری از افراد، از آثار شهید مطهری استفاده میكنند، ولی اسم استاد را هم نمیآورند، چرا كه میگویند پرستیژ علمیمان به هم میخورد.
سخنرانی همراه با تفكر
یادم میآید یك بار خدمت آقا بودیم و بحث شهید مطهری مطرح شد. ایشان فرمودند كه به خاطر دارم كه شهید مطهری میگفتند من هر وقت سخنرانی دارم، امكان ندارد كه روی سخنرانیام یكی، دو ساعت فكر نكنم، ولی برخلاف آن یكی دیگر از آقایان میگفتند كه گاهی حتی بدون فكر، تأمل و مطالعه سخنرانی میكنم. میگفتند این را خود آن فرد بارها به من گفته بودند كه من حتی مطالعه نكرده و با استفاده از فرآوردههای ذهنیام چیزی میگویم، اما شهید مطهری تصریح داشت كه من تا 3-2 ساعت فكر نكنم، سخنرانی نمیكنم.
مصداق واقعی آیه قرآن
خاطره دیگری را خود آقا راجع به یكی از برخوردهایشان با استاد مطهری مطرح میكردند، اینکه ایشان میگفتند عدهاى از دانشجویان یكى از دانشگاهها تابلویى درست كرده بودند و آیه شریفه «الذین یُبَلّغون رسالات اللَّه و یَخْشَوْنَهُ و لا یخشون احداً الاّ اللَّه» را با خط خوش نستعلیق روى آن نوشته و به استاد شهید تقدیم كرده بودند. یك روز در منزل ایشان دیدم كه این تابلو را گذاشتهاند روی طاقچه. تعریف كردم از تابلو و این آیه. ایشان گفتند بله این را دانشجوها براى من فرستادند، ولی من خجالت مىكشم این را بگذارم روی طاقچه، چون شاید در آن اشارهاى به این باشد كه مىخواستند مرا مصداق این آیه بدانند. ایشان تواضع مىكرد و مىگفت من مصداق این آیه نیستم اما قطعاً ایشان مصداق این آیه بود.
آثار استاد مغفول مانده است
تأكید بر كار فكری بیشتر روی آثار استاد و همچنین استفاده از آن در حوزه و دانشگاه همیشه مورد تأكید رهبر معظم انقلاب بوده است. متأسفانه با اینكه خود آقا بسیار بر این مساله تأكید دارند، خیلیها دلسوزی و اهتمامی از خود نشان نمیدهند. بنده در برخی كتابهای دانشگاهی و حوزوی دیدهام كه آثار شهید مطهری در حاشیه قرار گرفته، در حالی كه باید در متن قرار بگیرد. فعالیتهایی مثل همایش حكمت مطهر و... نیز حركتهای بسیار خوب و پسندیدهای است اما كافی نیست. مثلاً یكی از سخنانی كه آقا فرمودند، این بود كه اگر آثار شهید مطهری ترجمه شود، تحولی عظیم در غرب به وجود میآید. این سخن باید بهطور جدی مورد توجه قرار گیرد. یك آلمانی مسیحی به منزل ما آمده بود و میگفت من میخواهم رساله دكتریام را درباره استاد مطهری بنویسم. ایشان میگفت من در حال انتقال هستم و از نظر روحی به هم ریختهام و میخواهم مسلمان بشوم. آنجا تأكید داشتند كه چرا اینقدر آثار شهید مطهری كم به زبان آلمانی ترجمه شده است و از این بابت بسیار ناراحت بود. لذا مسؤولان و دستاندركاران فرهنگی و آموزشی كشور باید بیش از پیش به این مساله توجه كنند.
راز شهادت استاد
بعد از شهادت پدر كه چندینبار با خانواده خدمت آقا رسیدیم، ایشان دائماً تأكید میكردند كه خلأ ایشان برای ما كاملاً محسوس است. بر این مساله هم تصریح داشتند كه ایكاش ایشان بودند و ما میتوانستیم كارهای مؤثرتر و بیشتری انجام دهیم. در عین حال معتقد بودند كه شهادت ایشان بركات بسیاری هم داشته است. در واقع با اینكه شهادت ایشان بسیار دردناك بود، ولی موجب شد تا هم افكار و اندیشههای ایشان بیشتر شكوفا و شناخته شود و هم بسیاری از افراد كه تهمت به ایشان میزدند، برای همیشه خاموش شوند. آقا همیشه به مادر من گوشزد میكردند كه در شهادت ایشان یك سرّی هست و شما مطمئن باشید كه بركاتی به دنبال آن بوده است. هیچ وقت فراموش نمیكنم كه دائماً مادر را دلداری میدادند كه میدانم نبود ایشان برای شما سخت است، ولی انشاءالله برای خانواده بركات میآورد و به شما درجه بدهد و عزیز باشید و عزت شما هم افزوده و افزودهتر شود. مادرم هم در اینجا چشمهایش پر از اشك میشد و میگفتند همین كه ما خدمت شما میآییم، الهام میگیریم و آرامش پیدا میكنیم. آقا به مادر میگفتند شما كجا سخنرانی دارید؟ ایشان میگفتند گاهی اوقات خانمها به منزل ما میآیند و برایشان صحبت میكنم. میفرمودند این خیلی خوب است كه چراغ منزل را روشن نگه دارید.
* پسر ارشد شهید مطهري