حسین کیامنش: بیش از ۷۰ روز از آغاز جنگی میگذرد که آمریکا و رژیم صهیونیستی با اهدافی بلندپروازانه علیه ایران آغاز کردند؛ جنگی که قرار بود ظرف ۳ روز توان موشکی و نظامی ایران را نابود کند، ساختار سیاسی جمهوری اسلامی را از بین ببرد و حتی پروژه تجزیه و بیثباتسازی ایران را وارد مرحله عملیاتی کند. با این حال اکنون پس از گذشت بیش از ۱۰ هفته از آغاز جنگ، نهتنها هیچکدام از آن اهداف محقق نشده، بلکه بسیاری از معادلات برخلاف انتظار اولیه واشنگتن و تلآویو پیش رفته است.
جمهوری اسلامی ایران همچنان با ثبات و اقتدار در جای خود ایستاده و حتی به واسطه تجربه جنگ، وارد مرحلهای تازه از انسجام سیاسی، امنیتی، نظامی و بویژه اجتماعی شده است. برخلاف روایت اولیه آمریکا درباره نابودی توان تهاجمی ایران، حالا حتی نهادهای اطلاعاتی غرب نیز ناچار به اعتراف شدهاند بخش قابل توجهی از ظرفیت موشکی و پهپادی ایران همچنان حفظ شده و تهران هنوز از توان ضربهزنی گسترده برخوردار است.
اما شاید مهمترین تحول راهبردی این جنگ، شکلگیری ابتکار عمل و معادلهای جدید به نام «تنگه هرمز» باشد؛ معادلهای که اکنون به یکی از مهمترین ابزارهای فشار ایران علیه آمریکا و متحدانش تبدیل شده است.
از نخستین روزهای جنگ، نیروهای مسلح ایران با اعمال کنترل هوشمند میدانی بر تنگه هرمز، عملا محدودیتهای سنگینی علیه کشتیها و نفتکشهای مرتبط با آمریکا، رژیم صهیونیستی و متحدان منطقهای آنها در جنوب خلیج فارس اعمال کردند. این مساله خیلی زود نشان داد جنگ صرفا به تبادل موشک و پهپاد محدود نخواهد ماند و ایران قصد دارد از یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان به عنوان اهرم ژئوپلیتیک استفاده کند.
اهمیت تنگه هرمز دقیقا از همین نقطه ناشی میشود. هرمز صرفا یک آبراه باریک دریایی نیست، بلکه شاهراه اصلی انتقال انرژی جهان به شمار میرود. بخش قابل توجهی از صادرات نفت و گاز کشورهای حاشیه خلیج فارس از این مسیر عبور میکند و هرگونه اختلال در آن میتواند بلافاصله بازار جهانی انرژی، قیمت نفت، تجارت دریایی و حتی اقتصاد جهان را تحت تاثیر قرار دهد؛ کما اینکه این اتفاق در حال حاضر هم رخ داده است.
در طول دهههای گذشته آمریکا تلاش زیادی کرد این تصور را القا کند که امنیت تنگه هرمز در اختیار نیروی دریایی آن کشور است اما کمتر کسی در دنیا پیدا میشود که اذعان نداشته باشد در میدان عمل، این ایران است که به دلیل موقعیت جغرافیایی، توان موشکی ساحل به دریا، ناوگان دریایی نامتقارن و اشراف اطلاعاتی خود، دست برتر را در این آبراه دارد.
اکنون با گذشت بیش از ۷۰ روز از آغاز جنگ، ابتکار عمل تنگه هرمز همچنان با قدرت در اختیار ایران باقی مانده است؛ مسالهای که نشان میدهد واشنگتن هنوز نتوانسته معادله مطلوب خود را به تهران تحمیل کند. بخش مهمی از این موضوع به تاکیدات ویژه حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای، رهبر انقلاب درباره حفظ وضعیت جدید تنگه هرمز بازمیگردد. در واقع، پیام اصلی تهران در ۲ ماه اخیر این بوده که دیگر قرار نیست شرایط تنگه هرمز به وضعیت پیش از جنگ بازگردد.
در همین چارچوب حتی با وجود برقراری توقف آتش میان طرفین، تقابل بر سر تنگه هرمز همچنان ادامه دارد. اگرچه سطح درگیری مستقیم کاهش یافته اما نزاع اصلی بر سر کنترل و مدیریت این آبراه راهبردی همچنان پابرجاست. ایران در حال حاضر ابتکار عمل را در دست دارد و آمریکا طی هفتههای اخیر تلاشهای متعددی را برای شکستن این وضعیت انجام داده است.
در همین راستا طی هفته گذشته چند نوبت تقابل و درگیری میان نیروهای دریایی ایران و ناوگان تروریست آمریکا در منطقه رخ داد؛ درگیریهایی که پس از تلاش آمریکا برای عبور دادن برخی شناورها و شکستن کنترل اعمالشده از سوی تهران بر تنگه هرمز شکل گرفت. حتی طرحی که رئیس جمهور آمریکا با عنوان «پروژه آزادی» با ادعای تامین امنیت عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز آغاز کرد نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است؛ پروژهای که قرار بود نمایش اقتدار دریایی آمریکا باشد اما عمر آن به ۲ روز هم نرسید و در نهایت با عقبنشینی واشنگتن و توقف عملیات آن همراه شد!
همین مساله بخوبی نشان میدهد چرا هرمز اکنون به مهمترین نقطه تقابل میان ایران و ارتش تروریست آمریکا تبدیل شده است. هم تهران و هم واشنگتن بخوبی میدانند کنترل این آبراه صرفا یک موضوع دریایی نیست، بلکه مستقیما به موازنه قدرت در جنگ گره خورده است. ایران به واسطه تنگه هرمز توانسته بخش قابل توجهی از فشار جنگ را به طرف مقابل منتقل کند و آمریکا نیز به همین دلیل تلاش میکند این ابتکار عمل را از تهران بگیرد.
تدابیر جدید فرمانده کل قوا؛ پیامی برای معادله هرمز
در چنین شرایطی، خبر دیدار فرمانده قرارگاه مرکزی حضرت خاتمالانبیا(ص) با رهبر انقلاب اسلامی اهمیت ویژهای مییابد. در این دیدار، سردار پاسدار سرلشکر خلبان «علی عبداللهی» گزارشی از آخرین وضعیت آمادگی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران شامل ارتش، سپاه، نیروهای انتظامی، امنیتی، مرزبانی، وزارت دفاع و بسیج ارائه کرد. در این گزارش تاکید شد نیروهای مسلح ایران از نظر روحیه رزمی، آمادگی دفاعی و هجومی، طرحهای راهبردی و تجهیزات و تسلیحات مورد نیاز برای مقابله با اقدامات خصمانه دشمنان آمریکایی و صهیونیستی، در آمادگی کامل قرار دارند و در صورت هرگونه خطای راهبردی از سوی دشمن، پاسخ ایران سریع، شدید و قاطع خواهد بود.
سرلشکر عبداللهی همچنین از سوی نیروهای مسلح به فرمانده معزز کل قوا اطمینان داد رزمندگان ایرانی تا پای جان از آرمانهای انقلاب اسلامی، تمامیت ارضی، حاکمیت ملی و ملت ایران دفاع خواهند کرد و دشمنان را از اقدامات تجاوزکارانه خود پشیمان میکنند.
اما مهمترین بخش این دیدار جایی بود که فرمانده کل قوا، پس از قدردانی از نیروهای مسلح و اشاره به تدابیر پیشینشان در طول جنگ، «تدابیر جدید و راهگشایی برای تداوم اقدامات و مقابله مقتدرانه با دشمنان» ابلاغ فرمودند.
این دستورات نمیتواند بیارتباط با تحولات تنگه هرمز باشد، چرا که طی هفتههای اخیر مهمترین صحنه تقابل ایران و آمریکا دقیقا در همین منطقه شکل گرفته است.
از سوی دیگر، رهبر انقلاب اسلامی در مواضع و پیامهای قبلیشان نیز بر حفظ ابتکار عمل ایران در تنگه هرمز تاکید ویژهای داشتهاند. بنابراین این احتمال وجود دارد که تدابیر جدید ابلاغشده معظمله به قرارگاه خاتم و نیروهای مسلح نیز در راستای تثبیت همین معادله جدید دریایی و جلوگیری از بازگشت شرایط گذشته باشد.
شاهد مثال این تحلیل را میتوان در سلسله پیامها و مواضع اخیر فرماندهان ایران مشاهده کرد. فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در هشداری صریح اعلام کرد: «هرگونه تعرض به شناورهای نفتکش و تجاری جمهوری اسلامی ایران، تهاجم سنگین علیه یکی از مراکز آمریکایی در منطقه و کشتیهای دشمن را در پی خواهد داشت».
همزمان سردار «سیدمجید موسوی» فرمانده نیروی هوافضای سپاه نیز با انتشار پیامی تاکید کرد: «موشکها و پهپادهای هوافضای سپاه بر اهداف آمریکایی در منطقه و کشتیهای دشمن قفل شدهاند و تنها در انتظار فرمان شلیک هستند».
این ۲ پیام در واقع نشان میدهد نیروهای مسلح ایران آماده است در صورت تداوم حملات آمریکا به نفتکشها و کشتیهای ایرانی، اینبار واکنشی شدید نشان دهد؛ واکنشی که شامل حمله به مراکز آمریکا در منطقه، همچنین هدف قراردادن کشتیهای نظامی و ناوهای آمریکایی است. در واقع ایران پس از توسعه محدوده اعمال مدیریت و حمله به ناوچههای متخلف آمریکایی در تنگه هرمز، حالا در مرحله سوم به دنبال واکنش قاطع نظامی به موضوع محاصره دریایی ایران است. این راهبرد ایران در راستای یک طرح پلکانی افزایش سطح مقابله با آمریکا عملیاتی میشود. نیروهای مسلح کشورمان به صراحت هشدار داده اگر آمریکا بخواهد به کشتیهای ایران تعرض کند، منافع و کشتیهای نظامیاش مورد هدف قرار خواهد گرفت.
از سوی دیگر، فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز با اشاره به استقرار زیردریاییهای سبک ایرانی در تنگه هرمز، جزئیات مهمی از وضعیت عملیاتی نیروهای دریایی کشور ارائه کرد. امیر دریادار «شهرام ایرانی» اعلام کرد زیردریاییهای سبک ساخت ایران متناسب با تهدیدات و نیازهای عملیاتی، در آبهای تنگه هرمز «دست به ماشه» در حال گسترش و کفنشینی هستند.
فرمانده نیروی دریایی ارتش همچنین توضیح داد این زیردریاییها قادرند برای مدت طولانی در بستر دریا باقی بمانند و عملیات رهگیری و انهدام شناورهای متخاصم را انجام دهند. دریادار ایرانی همچنین تاکید کرد این زیردریاییها در عملیاتی با نام «شهدای ناوشکن دنا» در تنگه هرمز روی آب آمده، مانورهای آرایشی انجام داده و سپس برای ادامه ماموریتهای خود به اعماق دریا بازگشتهاند.
آنچه امروز در خلیج فارس جریان دارد، صرفا یک منازعه مقطعی دریایی نیست، بلکه نبردی بر سر شکلدهی به نظم جدید منطقهای است؛ نظمی که در آن، به اذعان اندیشکدهها و ناظران خارجی، ایران به عنوان چهارمین ضلع قدرت برتر دنیا شناخته میشود.
هشدار تهران به پاریس و لندن درباره اعزام ناو به نزدیکی تنگه هرمز
معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه به اعزام ناوهای نظامی فرانسه و انگلیس به منطقه واکنش نشان داد و تأکید کرد امنیت تنگه هرمز تنها توسط ایران تأمین میشود.
«کاظم غریبآبادی» نوشت: «فرانسه اعلام کرده ناو هواپیمابر «شارل دوگل» را برای مأموریتی مشترک با لندن با هدف ادعایی «تقویت آزادی کشتیرانی» به دریای سرخ و خلیج عدن اعزام کرده و انگلیس نیز یک ناو جنگی به این منطقه میفرستد. استقرار ناوهای فرامنطقهای در اطراف تنگه هرمز با ادعای حفاظت از کشتیرانی، «تشدید بحران و نظامیسازی یک آبراه حیاتی» است. تنگه هرمز ملک مشاع قدرتهای فرامنطقهای نیست و ایران به عنوان کشور ساحلی، حق اعمال حاکمیت و تعیین ترتیبات حقوقی آن را دارد. حضور ناوهای فرانسه، انگلیس یا هر کشور دیگری برای همراهی با اقدامات غیرقانونی آمریکا در تنگه هرمز با «پاسخ قاطع و فوری» نیروهای مسلح ایران مواجه خواهد شد».
هشدار نیروهای مسلح به آمریکا درباره هرگونه اقدام نظامی علیه کشتیهای ایرانی
خطا کنید میزنیم
رهبر انقلاب در دیدار فرمانده قرارگاه مرکزی حضرت خاتمالانبیا(ص) تدابیر جدید و راهگشایی برای تداوم اقدامات و مقابله مقتدرانه با دشمنان ابلاغ کردند
ارسال نظر
پربیننده