در فوتبال و هنگامی که یک فصل با ناکامی به پایان میرسد از اصطلاح There is always a next year (همیشه سال بعدی هم هست) استفاده میکنند اما شاید هواداران رئال مادرید دیگر از شنیدن این حرفها خسته شده باشند. این روزها چنین اصطلاحاتی برای مادریدیها تنها یک تسکین موقت تلقی میشود؛ البته 2 سال بیشتر نیست که آنها فصل خود را بدون فتح جام به پایان میرسانند اما شاید اگر فلورنتینو پرس با آن پروژه «کهکشانیها 2» خودش قدم جلو نگذاشته بود، اکنون هضم مساله یک فصل بدون جام برای هواداران رئال آسانتر میشد؛ فصلی که با سر و صدای فراوان آغاز شد و با سکوتی عمیق خاتمه یافت. البته در این میان نمیتوان یک نفر را مقصر همه ناکامیها دانست اما در باشگاهی همچون رئال مادرید که از نظر منابع و داشتن ستارگان بزرگ هیچ چیز کم ندارد، سرمربی تیم نخستین فردی است که همه وی را نشانه میروند. بله، مانوئل پیگرینی عیار خودش را بخوبی نشان داده و اکنون فلورنتینو پرس اندیشه جذب ژوزه مورینیو را در سر میپروراند. در اصل، رئالیها یک بار دیگر به دنبال یک منجی بزرگ میگردند و از نظر پرس این ناجی بزرگ آقای خاص است اما آیا براستی مورینیو بهترین گزینه برای هدایت تیمی است که در آن «فوتبال زیبا» و «کسب عناوین» 2 مساله کاملا متفاوت هستند. بد نیست حضور فابیو کاپلو روی نیمکت هدایت رئال مادرید طی فصل 2007-2006 را به خاطر بیاوریم تا به این نتیجه برسیم که در واقع رئال مادرید تنها باشگاه کنونی فوتبال اروپاست که معیارهای آن مدام از «فوتبال زیبا» به «کسب عناوین» و بالعکس تغییر میکند. کاپلو پس از 4 سال، قهرمانی در لالیگا را برای قوهای سپید به ارمغان آورد و در عین حال با وجود این دستاورد، از سمت خود برکنار شد. دلیلش تنها یک مساله بود و آن هم اینکه فوتبال نتیجهگرای کاپلو از دیدگاه هواداران رئال مادرید کسلکننده تلقی میشد. در واقع بسیاری فوتبال کاپلو را Mammoth game یا همان فوتبال خستهکننده قلمداد میکردند.
چرا مورینیو؟ چرا مورینیو نه؟
برای اینکه بخواهیم مورینیو را در دسته مربیان نتیجهگرا قرار دهیم نیازی به کندوکاو نیست، تنها کافی است به بازیهای چلسی در ابتدای فصل 2007-2006 نگاهی بیندازیم که هیچگونه اثری از فوتبال زیبا در آن دیده نمیشد و حتی خود آقای خاص هم پس از گذشت چند هفته به صراحت خطاب به خبرنگاران اظهار داشت تا زمانی که تیمش به روند پیروزیهای خود ادامه دهد، ارائه فوتبال چشمنواز برای او هیچ اهمیتی ندارد. حالا فکر میکنید چرا فلورنتینو پرس آماده است تا 57 میلیون یورو خرج جذب سرمربی پرتغالی کند؟ پرس حتی تاکید دارد که همه ابزارهای لازم را برای مورینیو فراهم خواهد کرد. حقیقت این است که رئیس جاهطلب رئال مادرید میخواهد به هر قیمتی که شده مورینیو را به برنابئو بیاورد، چرا که میخواهد به هر قیمت ممکن عناوین قهرمانی مختلف را برای رئال به ارمغان بیاورد. در اینجا باید گفت رئال مادرید تنها باشگاهی است که رئیس و هواداران آن را میتوان دمدمی مزاج توصیف کرد. آنها ابتدا تشنه کسب عناوین هستند و همین که چند عنوان قهرمانی بهدست آمد ناگهان به فکر فوتبال زیبا میافتند و همه چیز برایشان تکراری میشود. با توجه به اینکه مورینیو خودش هم در زمره مربیان نتیجه گراست بعید به نظر میرسد که او بتواند در کاخ سفید مادریدیها دوام بیاورد. با این همه در حال حاضر تنها مساله مهم برای مادریدیها بازپس گرفتن رده نخست لالیگا و قهرمانی در اروپا پس از 10 سال ناکامی است و مورینیو تنها کسی به نظر میرسد که میتواند رئال مادرید را به قله رویاهایش برساند.
مدیریت در کاخ مادرید
ماهنامه ورلد ساکر سال گذشته در یکی از شمارههای خود به شرح سیستمهای مدیریتی روز فوتبال اروپا پرداخت. این ماهنامه 4 نوع سیستم را در مطلب خود گنجانده بود:
1-
ساختار «سنتی انگلیسی» که در باشگاهی همچون منچستریونایتد حاکم است. در این نوع سیستم، یک سرمربی همچون سرالکس فرگوسن مدیری تمامیتطلب است که در همه مسائل تیم اصلی، بازیکنیابی و تیمهای پایه صاحب اختیار است. در باشگاهی همچون آرسنال هم آرسن ونگر همزمان سمت سرمربی تیم اصلی، مدیرکل و مدیر فنی باشگاه را برعهده دارد.
2-
ساختار «کلاسیک اروپایی» که عموماً به صورت مثلثی است که مربی، مدیرفنی و هیات مدیره باشگاه را به هم وصل میکند. این نوع سیستم در باشگاهی همچون آژاکس مورد استفاده قرار میگیرد.
3-
ساختار «محوریت مدیرفنی» که در آن مدیر فنی از نفوذ گستردهای در جریان اداره باشگاه و معاملات بازار نقل و انتقالات برخوردار است. در این سیستم سرمربی فهرست بازیکنان دلخواهش را ارائه میدهد اما در نهایت باید به آنچه در اختیارش گذاشته میشود، قناعت کند.
4-
ساختار «محوریت رئیس باشگاه» که در آن رئیس باشگاه در همه بخشها حرف اول و آخر را میزند. در این نوع ساختار سرمربی مستقیماً درخواستهایش را به رئیس باشگاه ارائه میدهد و معمولاً با این انتقاد مواجه است که بیش از حد زیر نفوذ رئیسش قرار دارد.در واقع باشگاه رئال مادرید بیش از همه به ساختار چهارم گرایش دارد و تنها دلیلی که یک سرمربی همچون آرسن ونگر هیچگاه در دست گرفتن سکان هدایت رئال مادرید را نپذیرفت، استفاده از همین ساختار در باشگاه اسپانیایی است. ونگر از جمله مربیانی است که به هیچوجه به نفوذ رئیس باشگاه در مسائل تیمش اعتقاد ندارد و درست برعکس او، یک مربی همچون پیگرینی صرفا به سبب اینکه چند سالی روی نیمکت سرمربیگری رئال نشسته باشد همه این مسائل را به جان خرید. اما پرسشی که مطرح میشود این است که آیا ژوزه مورینیو خودش هم جزو این دسته از مربیان نیست؟ او در زمان هدایت آبیهای لندن هم در نهایت از نفوذهای رومن آبراموویچ مالک باشگاه در مسائل نقل و انتقالات به ستوه آمد و البته به حرفی که در انتهای فصل 2007-2006 زده بود عمل کرد و سرانجام در اوایل فصل 2008-2007 بدون اینکه خودش بخواهد زودتر از موعد با چلسی خداحافظی کند با تصمیم خود آبراموویچ از سمتش برکنار شد.
آقای خاص در نقش ناجی
به هر حال، وضعیت کنونی رئال مادرید ما را به یاد فیلم معروف ماتریکس میاندازد که در آن گروهی به دنبال نئو هستند که از نگاه همه یک ناجی است. اکنون فلورنتینوپرس نقش همان مورفیوس فیلم ماتریکس را دارد و ژوزه مورینیو هم مثل نئو از نگاه رئالیها یک ناجی تلقی میشود. باید دید که او مثل شخصیت نئو قرص قرمز را انتخاب میکند و گام به دنیای رئالیها میگذارد یا اینکه با انتخاب قرص آبی همه این داستانها خاتمه خواهد یافت و خبری از آقای خاص در باشگاه رئال مادرید نخواهد شد. شاید موفقیت یا عدم موفقیت اینتر در فینال لیگ قهرمانان اروپا تصمیمگیری درباره آینده را برای مورینیو به مراتب آسانتر کند.