افشای اسناد مالی منتشرشده در ماه جاری از سوی دفتر اخلاق دولت آمریکا نشان داد حسابهای سرمایهگذاری منتسب به رئیسجمهور آمریکا، در ۳ ماه نخست سال 2026 سهام «دل تکنولوژیز» را در اختیار داشتهاند.
این اسناد حاکی نشان میدهد بخشی از این خریدها پیش از آن انجام شده که ترامپ در یکی از مراسم کاخ سفید به طور علنی از شرکت «دل» تمجید کند.
سازمان ترامپ پس از افشای اسناد یادشده اعلام کرد این حسابها به طور مستقل از سوی نهادهای مالی سوم مدیریت میشوند و نه خود ترامپ و نه اعضای خانوادهاش، هیچ یک درباره معاملات منفرد سهام دستور نمیدهند و در عین حال هفته گذشته جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در نشست خبری کاخ سفید در پاسخ به پرسشها درباره اسناد مالی ترامپ گفت: «سرمایهگذاریهای رئیسجمهور را مشاوران مستقل مدیریت ثروت اداره میکنند» و ادعاها درباره اینکه ترامپ شخصا معاملات منفرد سهام را هدایت میکند، رد کرد. او افزود: «او خودش این معاملات سهام را انجام نمیدهد.»
برخی مفسران و منتقدان حوزه اخلاق عمومی همچنین به معاملات سهام شرکتهایی مانند اینتل و پالانتیر اشاره کردهاند که سهامشان گاه پس از اظهارنظرهای عمومی ترامپ یا اعلام برنامههای مرتبط با هزینهکرد دولت در حوزه فناوری، نوسانهای تند داشته است. این در حالی است که منتقدان میگویند موج انتقادهای ایجادشده از ترامپ و رفتار مالی او میتواند نهایتاً در انتخابات میاندورهای آمریکا کار دست همحزبهایش بدهد.
ماجرا از کجا شروع شد؟
چهارشنبه گذشته وزارت جنگ آمریکا تایید کرد: قرارداد ۵ سالهای به ارزش 9.7 میلیارد دلار (8.3 میلیارد یورو) برای تامین نیازهای پنتاگون به شرکت دل فدرال سیستمز، واحد دولتیمحور شرکت دل تکنولوژیز، اعطا کرده است.
به این ترتیب شرکت دل تکنولوژیز قرارداد دفاعی 9.7 میلیارد دلاری معادل 8.3 میلیارد یورو برای تامین نرمافزارهای مایکروسافت در کل ارتش آمریکا را به دست آورده است؛ درست چند هفته پس از آنکه دونالد ترامپ در کاخ سفید از این شرکت حمایت علنی کرد.
در چارچوب «توافق فناوری هستهای سازمانی» (CETA) که ساختار سراسری پنتاگون برای صدور مجوز و تدارک نرمافزارهای مایکروسافت است، این شرکت قرار است مجوزهای نرمافزاری مایکروسافت، اشتراکهای ابری و مجوزهای نرمافزارهای نصبشده در محل را برای ارتش آمریکا، نهادهای اطلاعاتی و گارد ساحلی آن کشور تامین و مدیریت کند.
به دنبال انتشار این خبر، سهام دل تکنولوژیز که جلسه معاملاتی چهارشنبه را 305 دلار بسته بود، در معاملات پیش از گشایش بازار 5 درصد رشد کرد و به 320 دلار رسید.
این در حالی است که شرکت یادشده قرار بود دیروز گزارش مالی ۳ ماه نخست امسال را منتشر کند و تحلیلگران موسسه تحقیقاتی زاکس پیشبینی میکردند درآمد آن به 35 میلیارد دلار (30 میلیارد یورو) برسد؛ رقمی که به معنای رشد سالانهای در حدود 50 درصد است.
کریستن دیویس، مدیر ارشد اطلاعات وزارت جنگ آمریکا، در کنفرانس خبری پنتاگون، به خبرنگاران گفت: برآورد میشود اجرای CETA با تجمیع بودجههای پراکنده فناوری در شاخههای مختلف نیروهای مسلح در قالب یک ساختار واحد خرید، سالانه 422 میلیون دلار (360.9 میلیون یورو) برای این وزارتخانه صرفهجویی به همراه داشته باشد.
این قرارداد کمتر از ۳ هفته پس از آن اعطا شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در یک مراسم در کاخ سفید از آمریکاییها خواست «بروید و یک کامپیوتر دل بخرید؛ عالی هستند.»
بهانهتراشی برای فرار از تخلف
از سوی دیگر بری تنر، سرپرست اداره اطلاعات نیروی دریایی آمریکا، در این زمینه ادعا کرد: اعطای این قرارداد در پی یک روند رقابتی انجام شده است.
تنر گفت: فروشندهها بر اساس رقابت، مقایسه با قیمتهای جدول اداره خدمات عمومی آمریکا (GSA) و زنجیره کلی ارزش برای این وزارتخانه ارزیابی شدند.
لازم به یادآوری است دل از مدتها پیش شریک تجاری مایکروسافت بوده و یکی از خریداران عمده مجوزهای ویندوز به شمار میرود. با این حال، اعطای این قرارداد در اوج دورهای صورت میگیرد که همسویی آشکار میان مایکل دل، مدیرعامل شرکت و دولت ترامپ را نشان میدهد.
دسامبر 2025 بود که دل و همسرش سوزان در کنار ترامپ در کاخ سفید حاضر شدند تا یک کمک مالی 6.25 میلیارد دلاری (5.3 میلیارد یورو) به «حسابهای ترامپ» (Trump Accounts)، برنامه سرمایهگذاری دارای معافیت مالیاتی برای کودکان که در قالب قانون «یک لایحه بزرگ و زیبا» ایجاد شده است، اعلام کنند. این تعهد قرار است برای 25 میلیون کودک آمریکایی 10 ساله و خردسالتر از خانوارهایی با درآمد میانه کمتر از 150 هزار دلار، هر کدام 250 دلار (214 یورو) تامین کند و سازمان غیرانتفاعی «اینوست امریکا» که پیشگام این ابتکار است، آن را بزرگترین تعهد مالی خصوصی در تاریخ آمریکا در حمایت از کودکان آن کشور توصیف کرده است.
نکته جالب توجه این است که مایکل دل همچنین عضو شورای مشاوران ترامپ در امور علم و فناوری است؛ شورایی که در شکلدهی به سیاستگذاری عمومی در حوزههای اقتصاد، بهداشت عمومی، امنیت ملی، انرژی و فناوریهای نوظهور نقش مشورتی دارد.
پنتاگون و انکار همه ماجرا
پنتاگون اعلام کرده است انتخاب دل پس از طی یک فرآیند تدارکاتی رقابتی صورت گرفته است.
با این همه، همزمانی اعطای این قرارداد با تعریف و تمجیدهای علنی ترامپ از این شرکت و انتشار اسنادی که نشان میدهد سرمایهگذاریهایی با ارتباط مستقیم به دل انجام شده، احتمالا موج تازهای از پرسشها و انتقادها را از سوی ناظران اخلاقی و منتقدان سیاسی برمیانگیزد.