ساز جدایی در غرب

گروه بین‌الملل: این روزها که آمریکا در جنگ نظامی تمام‌عیار علیه ایران نتوانسته به اهداف خود دست یابد، صداهای بیشتری در غرب برای استقلال امنیتی و نظامی از واشنگتن شنیده می‌شود. از جمله روز گذشته وزیر دفاع فرانسه در اظهاراتی تاکید کرد راهبرد امنیتی پاریس دیگر هرگز محدود به همکاری با واشنگتن نیست و مستقل از آن پیگیری خواهد شد.
به گزارش «وطن امروز»، کاترین ووترین که در نشست امنیتی شانگری-لا در سنگاپور حضور داشت، در سخنان خود ضمن تاکید بر استقلال راهبرد امنیتی فرانسه از آمریکا گفت: راهبرد امنیتی فرانسه در ۶ دهه گذشته بر ۳ پایه اصلی حاکمیت ملی، بازدارندگی هسته‌ای مستقل و نیروهای متعارف استوار بوده و هرگز به همکاری با ایالات متحده محدود نبوده است.
ووترین ضمن تاکید بر روابط راهبردی میان فرانسه و آمریکا اما همزمان خاطرنشان کرد: سیاست دفاعی پاریس فراتر از آمریکاست و با کشورهای دیگری نیز توافق‌نامه‌های امنیتی امضا کرده‌ایم.
تاکید مقام فرانسوی بر استقلال راهبرد امنیتی کشورش از آمریکا در حالی مطرح شده که در نشست سنگاپور جمع زیادی از وزرای دفاع، فرماندهان ارتش و استراتژیست‌های امنیتی از بیش از 40 کشور از قاره‌های آسیا، اقیانوسیه، اروپا و آمریکای شمالی برای بحث در مورد چالش‌های امنیتی در منطقه هند - اقیانوسیه حضور داشتند. در واقع اکنون صدای استقلال امنیتی کشورهای اروپا مانند فرانسه از آمریکا در یکی از مهم‌ترین نشست‌های بین‌المللی مطرح شده نه پشت درهای بسته و محافل غیررسمی و این نشان می‌دهد پاریس دیگر بدون لکنت زبان و نگرانی از واکنش آمریکایی‌ها به دنبال فاصله امنیتی از واشنگتن است.

تاکید اروپا بر استقلال از آمریکا
این فقط فرانسه نیست که بر استقلال امنیتی و نظامی از آمریکا تاکید می‌کند، سال گذشته نیز در نخستین روز کنفرانس امنیتی مونیخ که با تمرکز بر آینده نظم جهانی و جنگ اوکراین برگزار شد، رهبران اروپا بر ضرورت استقلال  قدرت اروپا در تامین امنیت جمعی مستقل از آمریکا تاکید کردند.
صدراعظم آلمان در کنفرانس امنیتی مونیخ اعلام کرده بود جهان وارد دوره‌ای از «رقابت قدرت‌های بزرگ» شده است. فردریش مرتس ضمن انتقاد از سیاست‌های ایالات متحده عنوان کرد آن کشور جایگاه رهبری خود در جهان را از دست داده است.
امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه نیز زمستان گذشته بر ایجاد چارچوب امنیتی اروپایی قدرتمندتر تاکید و درباره کاهش وابستگی به آمریکا اظهار کرد: اکنون زمان آن رسیده که اروپا به جای تکیه صرف بر آمریکا یا دیگران، خود تبدیل به یک «قدرت ژئوپلیتیک» واقعی شود؛ یعنی قدرتی با استراتژی مستقل در امنیت، دفاع و تصمیم‌گیری جهانی، نه اینکه تنها یک بلوک اقتصادی وابسته به آمریکا باشد.

چرایی جدایی از آمریکا
حرکت اروپا به سمت استقلال امنیتی و نظامی از آمریکا یک روند آشکار است. «دانیلا اشمیت» کارشناس آلمانی بنیاد برتلزمن در مقاله مشترکی با همکارانش که به‌تازگی منتشر شده، نوشت: در جهانی که به طور فزاینده‌ای با جنگ، رویارویی و رقابت قدرت‌های بزرگ شکل می‌گیرد، افکار عمومی سراسر اتحادیه اروپایی به یک جهت اشاره دارد: استقلال بیشتر از آمریکا. امروز از هر ۴ اروپایی، ۳ نفر می‌گویند اتحادیه اروپایی پس از دهه‌ها همکاری نزدیک با ایالات متحده، باید «راه خود را برود»، چون «تاثیرات بازگشت ترامپ» از سال ۲۰۲۴ جایگاه آمریکا را به‌شدت تضعیف کرده و اعتماد به واشنگتن را در میان سراسر متحدان به پایین‌ترین حد رسانده است.
بر مبنای این گزارش، ۵۸ درصد شهروندان اتحادیه اروپایی به ایالات متحده بی‌اعتمادند که این رقم نسبت به سال ۲۰۲۵ افزایش قابل توجهی داشته است.
انتقادهای مکرر ترامپ از ناتو، تهدید به کاهش تعهدات امنیتی آمریکا در قبال اروپا، اختلافات بر سر جنگ علیه ایران و اختلاف بر سر تجارت، اوکراین و مسائل غرب آسیا، مهم‌ترین مسائل در روابط فعلی آمریکا و اروپاست و اروپایی‌ها نگرانند آمریکا به تعهدات امنیتی خود پایبند نباشد.
روزنامه «لوموند» فرانسه نیز درباره میل اروپایی‌ها به استقلال امنیتی و نظامی از آمریکا نوشت: یکی از اصلی‌ترین محرک‌ها برای فاصله گرفتن اروپا از آمریکا، رفتار غیرقابل پیش‌بینی دولت‌های آمریکاست. تجربه‌ها نشان داده‌اند تغییر دولت‌ها در کاخ سفید می‌تواند سیاست خارجی و تعهدات نظامی آمریکا به اروپا را به‌شدت تغییر دهد. ترامپ علناً از ناتو انتقاد می‌کند و تهدید به کاهش حمایت آمریکا از کشورهای اروپایی کرده است.
آمریکا در پرونده‌های غرب آسیا، ایران و چین گاهی رفتارهای غیرقابل پیش‌بینی داشته و در موضوع ایران، اروپا در عمل دست رد به خواسته آمریکا برای ورود به جنگ زد، چون اروپایی‌ها می‌دانستند جنگ علیه ایران بدون سناریوهای پس از جنگ شکل گرفته و در نهایت راه به جایی نخواهد برد. در مجموع رفتارهای هیجانی و حساب‌نشده ترامپ در آمریکا باعث شده اروپا احساس کند امنیت خود را به تصمیمات داخلی آمریکا گره نزند و لازم است استقلال بیشتری در برابر تغییرات سیاسی آمریکا کسب کند.
روزنامه «پُلیتیکو» هم در گزارشی نوشت: اروپا در سال‌های اخیر به‌طور فزاینده‌ای به دنبال کاهش وابستگی خود به آمریکا و کسب استقلال راهبردی بیشتر بوده است. این روند بیش از هر چیز ناشی از نگرانی‌های عمیق درباره آینده امنیت، اقتصاد و جایگاه سیاسی اروپا در نظام بین‌الملل است. از سوی دیگر، بسیاری از سیاستمداران اروپایی معتقدند آمریکا در دهه‌های آینده تمرکز خود را بیش از پیش به رقابت با چین و منطقه «هند/ اقیانوس آرام» معطوف خواهد کرد و در نتیجه ممکن است امنیت اروپا دیگر اولویت نخست واشنگتن نباشد.